Varyak Nedir? Kısaca

Konusu 'Ders Notları' forumundadır ve EjjeNNa tarafından 6 Şubat 2019 başlatılmıştır.

  1. EjjeNNa Administrator


    Varyak, genellikle sabit AC gerilim kaynağından değişken bir AC gerilim kaynağı elde etmek için kullanılan varyak elemanının diğer adı da ayarlanabilir ototransformatördür.

    Varyak, genellikle tek sargılı bakır telin toroidal bir sac nüvesine sarılmasıyla elde edilir. Değişken kademeler, hareketli bir fırçanın 0 - 330° açıları arasında dönmesiyle oluşturulur. Kontrol genellikle servo motor ile yapılır ancak elle yapılan modelleri de vardır.

    Varyak diğer adıyla ayarlı ototransformatör olarak ta bilinir. Ayarlı ototransformatör tek sargısında sanki primer ve sekonder varmış gibi davranır. Aynı zamanda en az 3 adet bağlantıya sahip olan ayarlı ototransformatörler, genellikle 110 - 115 -120V ile 220 - 230 - 240V aralıklarında çalışırlar.

    Örneğin Amerika'da çoğunlukla 230V girişten 110V ve 120V çıkış alan varyaklar kullanılır. Elde edilen bu değerlerin çeşitliliğini arttırmak mümkündür.

    Varyak Nasıl Çalışır?

    Ayarlı ototransformatörlerde tek sargı bulunurken 2 adet çıkış ucu bulunur. Bunların yanı sıra kademelerin sayısı değişkenlik gösterebilir. Genelde karşılaşılan kademe sayısı ise en az 3 şeklindedir. 2 çıkış ucundan birine giriş voltajı uygulanırken diğer uçtan da elde edilmek istenen çıkış voltajı alınır.

    Akım direkt olarak girişten çıkışa doğru bir yol izler. Bu aktarım ise endüktif bir şekilde gerçekleşir. Giriş kısmı voltaj kaynağına veya genellikle şebekeye bağlanırken, çıkış kısmı ise ya kullanıma hazır halde uçlara ya da direkt olarak yüke bağlanır. Bu iki çıkışın tek uçları ise ortak bir noktada birleşiktir.

    Düşürücü varyaklarda voltaj kaynağının kademesi neredeyse sargı boyunda olurken, yükün kademesi ise sargının küçük bir kısmında yer alır. Ancak yükseltici varyaklarda bu durum tam tersidir. Voltaj kaynağının kademesi, yükün kademesinden daha kısa kalır.

    Kaynaklar:
    - Staco Variable Transformers
    - Circuit Specialists
     


Sayfayı Paylaş