Türk Şiirde Nazım Biçimleri ve Türleri Nelerdir? Örnekler

Konusu 'Etüt Merkezi' forumundadır ve Nysa tarafından 14 Ocak 2019 14:55 başlatılmıştır.

  1. Nysa Well-Known Member


    Türk Şiirlerinde Nazım Biçimleri ve Türleri

    Metin ve Türle İlgili Açıklamalar Şiir

    Şiir zengin imgelerle, ritimli sözlerle, seslerin uyumlu kullanımıyla ortaya çıkan edebî türdür.
    Şiir düş gücüne, imgeye dayanır. İnsanın duygu dünyasına seslenir, insanda coşku uyandırır. Şiirde çağrışım, imge, sezgi önemli bir yer tutar. Ahenkli ve etkili bir söyleyiş ön plandadır.
    Duygu, düşünce ve hayallerin özellikle ölçülü, uyaklı dizeler hâlinde anlatılan şekline nazım demektir.
    Her şiir oluştuğu dönemden izler taşır. Şair; yaşadığı dönemin sosyal ve siyasal olaylarını, kültürünü, inançlarını, sanat zevkini şiire yansıtır.
    Ortak zevk ve dil anlayışına sahip şairlerin ortak şekil özelliklerini, ahenk unsurlarını, imge ve temaları kullanarak oluşturduğu şiir anlayışına şiir geleneği demektir. Şairler kendilerinden önce oluşan bu gelenekten az ya da çok etkilenir, oluşturdukları şiir anlayışıyla kendilerinden sonra gelen şairleri etkiler.

    Nazım Birimi Şiirin tümünü oluşturan dizelerin kümeleniş biçimine nazım birimi demektir. Nazım birimi, dize gruplarında bulunan dize sayısına göre adlandırılır. Şiirin nazım şeklinin belirlenmesinde kullanılan ölçütlerden biridir.

    Nazım birimleri şunlardır:

    Dize (Mısra): Şiirdeki her bir satırdır. Dize, en küçük nazım birimidir. Bir şiirin parçası olabileceği gibi kendi içinde bağımsız bir bütün de olabilir: Zamanla nasıl değişiyor insan!

    Beyit: İki dizeden oluşan ve anlam bütünlüğü taşıyan bölümlerdir. Divan edebiyatında yaygın olarak kullanılan nazım birimidir: Şimşek gibi bir semte atıldık yedi koldan, Şimşek gibi Türk atlarının geçtiği yoldan.

    Dörtlük:
    Dört dizeden oluşan ve anlam bütünlüğü taşıyan bölümlerdir. Halk şiirinde yaygın olarak kullanılan nazım birimidir: Ey yıldızlar önünde boynunu büken dallar! Bu sabah sizden geçen rüzgârlar geldi sandım. Ağır ağır süzülen meltemlerde bir sır var; Kalbimde ilk açılan o ilkbaharı andım... Salih Zeki Aktay

    Bent:
    Şiirde üç veya daha fazla dizeden oluşan ve anlam bütünlüğü taşıyan bölümlerdir:

    [​IMG]

    Nazım Biçimi Şiirin nazım birimi, ölçüsü ve uyak örgüsüne göre kazandığı biçimsel özelliklerin genel adıdır.

    [​IMG]

    Nazım Türü Bir şiirin işlediği konuya göre aldığı isimdir. Şiirin nazım biçimi belirlenirken şekline ait özellikler (nazım birimi, kafiye düzeni, ölçü vb.), nazım türü belirlenirken içerik (konu, tema vb.) esas alınır.

    [​IMG]
     


Sayfayı Paylaş