Sosyal Fobi Nedir?

Konusu 'Sosyoloji-Psikoloji' forumundadır ve RüzGaR tarafından 28 Eylül 2009 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Sosyal Fobi Nedir?

    Sosyal fobi, sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu endişesi duyulması, performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme ya da küçük düşme korkusunun yaşanması gibi belirtiler veren bir anksiyete bozukluğudur.

    Kişi bu korkunun yaşanmasından kurtulmak için bu tür sosyal ortamlara girmekten kaçınır. Kaçınma nedeniyle kişinin sosyal, meslekî ya da aile yaşamı olumsuz yönde etkilenir.

    Sosyal fobi iki farklı şekilde görülür.

    Genel: Korkular hemen her durum için geçerlidir.

    Özel: Yalnızca özel bazı durumlar için geçerlidir. (Başkalarının önünde imza atmak, yemek yemek vs gibi.)

    Sosyal fobide en sık karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.
    • Çarpıntı
    • Titreme
    • Terleme
    • Kaslarda gerginlik
    • Midede rahatsızlık hissi
    • Göz temasından kaçınma
    • Göğüste sıkıntı hissi
    • Sıcak ya da soğuk basması
    • Başta ağırlık hissi
    • Baş ağrısı.
    • Konsantrasyon eksikliği.
    • Yüz kızarması.
    Bu durumda kişi zaman içerisinde bu belirtilerle yaşamaya alışabilir. Ancak hayatının değişik alanlarını kısıtlamaya başlayan belirtiler bir gün iş güç yapmayı da engellemeye başlarsa işi için tedavisi şart bir durum haline gelir.Yaşanan bu belirtiler kişide derin bir korku ve heyecan hali ile birlikte görülür.

    Korkulan durumlardan kaçıma davranışı genellikle çok belirgindir. Ve bazen tam bir sosyal yalnızlıkla sonuçlanabilir. Korkulan durumlarda kaçınmak için olmadık şeyler yaparlar. Bir seminer vermesi gereken kişinin seminer iptal olsun diye ayağının kırılmasına bile sevineceğini söylemesi hatta bunun için dua ettiğini söylemesi olayın ne kadar sıkıntı verici olduğunu anlatmak için yeterlidir.

    Sosyal fobisi olanlar genelde aşağıdaki durumlarda sosyal fobi belirtilerini yoğun olarak yaşarlar.
    • Topluluk önünde konuşmak.
    • Bir işle uğraşırken seyredilmek.
    • Başkalarının önünde yemek yemek-içmek.
    • Otorite konumundaki kişilerle temas etmek.
    • Misafir kabul etmek.
    • Başkaları ile tartışmak.
    • Toplulukta telefonla konuşmak.
    • Tanımadığı kişilerin gözlerinin içine bakmak.
    • İlgi odağı olmak.
    • Başkalarının önünde yazı yazmak.
    Sosyal fobi belirtilerini bazen kişi kaygı belirtilerinden birisiymiş gibi düşünebilir.

    Korkulan durumdan kaçma davranışı genellikle çok belirgindir. Tam bir sosyal yalnızlığa yol açabilir. Başlangıç yaşı sosyal fobide çok erkendir. Hastaların %40’ında başlangıç yaşı 10’un altındadır. Hastaların %95’inde ise başlangıç 20’nin altındadır. Okul fobisi olan çocukların %40’ında ise sosyal fobi olduğu belirtilmektedir.

    Sosyal fobinin başlama yaşının erken olması ciddi sorunlar doğurur. Okul başarısı etkilenir. Bazıları okulu bırakmak zorunda kalır. Yine birçok psikiyatrik rahatsızlığın ortaya çıkmasına da yol açabilir. Bunların içinde en önemlisi depresyon, alkol bağımlılığı ve ilaç bağımlılığıdır. Özellikle batılı ülkelerde yapılan çalışmalarda sosyal fobide alkol kullanımı normal toplum bireylerine oranla 2,5 kat daha yüksek bulunmuştur. Bu da alkolün süperegoyu baskılaması daha rahat davranmayı sağlaması ile açıklanabilir ki bu durumda zamanla alkol bağımlılığı riskini artırmaktadır. Alkolikler arasında yapılan bir çalışmada sosyal fobi görülme sıklığının normale oranla 9 kat fazla olduğu tespit edilmiştir. İntihar düşünceleri ve girişimleri sosyal fobide yaşanan sıkıntıya bağlı olarak sık görülmekle birlikte sosyal fobiye başka psikiyatrik rahatsızlıklar ilave olduğunda daha da artmaktadır. Dolayısıyla sosyal fobi bir an önce tanınmalı ve tedavi edilmelidir.turkeyarena.com

    SFnin Yaygın Olarak Ortaya Çıktığı Durumlar
    SFliyi korkutan çok farklı ortamlar bulunabilir. Bunların ortak özelliği diğer insanlarla -en azından aynı ortamın paylaşılmasıyla- bir ilişki içinde olunmasıdır. SFliler genellikle yalnızken rahattırlar. Bu rahatlığın bozulması -genelleşmiş bir SFnin göstergesi olarak- insanın bulunduğu her ortamda gerçekleşebileceği gibi, SF belli durumlara ya da konulara özgü de olabilir. İşte birkaç örnek:
    • Cinsellik
    • Sınava girme
    • Tartışmaya girişme
    • Genel tuvaletlere gitme
    • Alışverişte pazarlık etme
    • Karşı cinsle iletişim kurma
    • Topluluk önünde konuşma
    • Genel yerlerde yemek yeme
    • Statüsü yüksek biriyle konuşma
    • Başkalarının önünde soyunup giyinme
    SFnin Belirtileri

    Fizyolojik Belirtiler (Bedeninizde ortaya çıkan değişiklikler)
    • Yüz kızarması
    • Terleme
    • Ağız kuruması
    • Kalp çarpıntısı
    • Nefes kesilmesi
    • Nefes darlığı
    • Titreme
    Zihinsel Belirtiler (Sosyal ortamlarda nasıl olmanız gerektiği ve kendiniz ile ilgili düşünceleriniz)
    • Güçsüzüm.
    • Yetersizim.
    • Çirkinim.
    • Beğenilmiyorum.
    • Sevilmeye layık değilim.
    • Mükemmel olmalıyım.
    • Asla hata yapmamalıyım.
    • Kaygılı olduğumu belli etmemeliyim.
    • Çok rahat davranmalıyım.
    • Kusursuz görünmeliyim.
    • Kimseyi gücendirmemeliyim.
    • Herkesin beğenisini kazanmalıyım.
    Davranışsal Belirtiler (Kaçınma yöntemleriniz)
    • Korkulan ortama girmeme
    • Korkulan ortamı terk etme
    • Göz temasından kaçınma
    • İlgisiz şeyler düşünme
    • Hayallere dalma
    • Konuyu değiştirme
    • Alkol kullanma
     


Sayfayı Paylaş