Metehan Dönemi Türk Çin İlişkileri

Konusu 'Tarih' forumundadır ve RüzGaR tarafından 1 Kasım 2018 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Metehan Dönemi Türk Çin İlişkileri

    Metehan, Hun İmparatorluğu’nun kurucusu Teoman’ın oğludur. Tarihte Asya milletlerini tek çatı altında toplayan ilk hükümdardır. Çin Seddi'ni aşabilen ilk Türk hükümdar olan Metehan, hükümdarlığı süresince Büyük Okyanus’tan Hazar’a, Keşmir’den Kuzey Sibirya’ya kadar bütün Asya’nın hâkimi olmuştur.

    Osmanlı tarihçileri tarafından Oğuz Han olarak adlandırılan Metehan Osmanlıların da kökeni olan oğuz boylarındandır. Metehan’ın doğduğu yer tam olarak bilinmemektedir, fakat MÖ 209 yılında tahta geçtiği, 35 yıl boyunca imparatorluğunun başında kaldığı ve MÖ 174 yılında vefat ettiği bilinmektedir.

    Hun ordusunun katıldığı bir sürek avında, babasını öldürerek Hunların başına geçti (M. Ö. 209).

    Mete “imparator” karşılığı olarak “sonsuz genişlik, yücelik, ululuk” anlamına gelen Tan-hu (Şan-yü) unvanını aldı.

    Mete (MÖ 209-174), cesareti ve teşkilatçılığı sayesinde kısa bir sürede ülke güvenliğini sağlayarak devletin sınırlarını genişletmiştir. Mete, Orta Asya’da yaşayan bütün Türk boylarını, başta Moğollar olmak üzere diğer kavimleri hâkimiyeti altına almayı başarmıştır. Önce yakın komşuları olan Tunguzlar ve Yüe-çileri itaat altına almış, daha sonra Çin üzerine sefer düzenlemiştir.

    Mete Döneminde Türk Çin İlişkileri: Çin’e yönelen Mete, bu devlet ile üç yıl savaştı. Yapılan ilk seferin sonunda Çin sınırındaki Hun otlakları geri alındı. M.Ö. 197 yılında Çin İmparatoru Kao-ti’nin 320 bin kişilik ordusu pusuya düşürülerek yenilgiye uğratıldı.

    Mete Han’ın Çin’e sefer düzenlemesinin nedenleri:

    Çin’i Asya Hun Devleti için büyük bir tehlike olarak görmesi
    Çin’in kuzeyindeki otlakları ele geçirme düşüncesi
    Çin’deki karışık ortamdan faydalanma isteği
    Mete’nin izlediği devlet politikası yüzünden baskı atında kalan Çin, bundan kurtulmak için Hunlarla bir antlaşma yapmıştır (MÖ 200).

    Yapılan antlaşma gereğince:
    Çin’in kuzeyindeki bozkırlar Hunlara bırakılmış
    Çinliler Hunlara yıllık vergi vermeyi kabul etmiştir.
    Mete, Çin’i tamamen etkisiz hâle getirdiği hâlde Çin topraklarına yerleşmek istememiş, bunu devletin geleceği açısından tehlikeli görmüştür. Çünkü Türklerin bu kalabalık kavim arasında milli benliklerini kaybedeceğini düşünmüştür. Bu yüzden Çin’i vergiye bağlamıştır.
    Mete döneminde Çin ile ticaret anlaşmaları yapılmıştır. Bu anlaşmaların yapılmasında İpek Yolu’nun etkisi büyüktür. İpek Yolu üzerinde hâkimiyet isteği Türk Devletleri ve Çin arasında siyasi ve askerî rekabete neden olmuştur.

    Mete zamanında Asya Hun Devleti en geniş sınırlarına ulaşmıştır. Ülkenin sınırları doğuda Kore’ye, batıda Aral G ölüne, kuzeyde Baykal Gölüne, güneyde Tibet Yaylasına kadar uzanmıştır. Mete, MÖ 174’te öldüğünde sivil ve askerî teşkilatı ile dış siyasette güçlü bir devlet bırakmıştır. Bu devlet daha sonra kurulacak olan diğer Türk devletlerine örnek teşkil etmiştir. Mete’nin ölümünden sonra yerine Ki-ok geçmiştir (MÖ 174-160).

    Önemi :
    a)Bu antlaşma, Hunlarla Çinliler arasında uzun yıllar sürecek ticarî ilişkilerin de başlangıcı oldu.

    b)Mete’nin Çin politikası: Mete Han bütün Çin ülkesini egemenliği altına alabilecek güçte olmasına rağmen, bu ülkeyi fethedip buraya yerleşilmesine karşı çıktı. Mete’nin böyle düşünmesinde Çin’in nüfusça çok kalabalık olması ve topraklarının çok geniş bir alana yayılmış olması etkili oldu.turkeyarena O, bu ülkenin fethiyle buralara yerleşecek olan Türklerin Çin kültüründen etkilenerek benliklerini yitireceğini düşünüyordu. Bu nedenle, Çin’i baskı altında tutup, vergi almakla yetindi.

    – Mete Han M.Ö. 174’de uçmağa göçtüğünde devletin sınırları doğuda Japon Denizi’ne (Kore’ye) , batıda Aral Gölü’ne, güneyde Tibet’e, kuzeyde Sibirya’ya (Baykal Gölü’ne) dayanmıştı.

    Mete Han’ın Tarihteki Önemi
    a- Tarihte ilk defa Türk soyundan olan bütün toplulukları kendi yönetimi altında toplamıştır.
    b) Tunghuların toprak taleplerine karşı: “Toprak milletindir, onu kimse veremez” diyerek ilk defa vatan ve millet sevgisini ortaya koymuştur
    c) Çin’e egemen olmayıp onu sadece vergiye bağlanmıştır.
    d) Günümüzdeki ordu sistemlerinin temeli olan onlu sistemi oluşturmuştur.
     


Sayfayı Paylaş