Yusuf Has Hacib Kimdir, Hayatı ve Edebi Kişiliği

Konusu 'Türkçe-Edebiyat' forumundadır ve RüzGaR tarafından 11 Ocak 2011 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR

    RüzGaR Super Moderator



    Yusuf Has Hacib Kimdir, Hayatı ve Edebi Kişiliği
    Karahanlı edip, şâir ve devlet adamı. Doğu Türkistan'daki Balasagun şehrinde, muhtemelen 1017 yılında doğdu. Asil bir Türk ve Müslüman âileye mensup olduğu tahmin edilmektedir. Balasagun'da tahsil ve terbiye gördü. Karahanlı hizmetine girip, ''Has Hâcib'' unvânını almadan önce Balasagunlu Yûsuf, olarak tanındı. Balasagunlu Yûsuf, kendini çok iyi yetiştirdi. Elli yaşlarındayken on sekiz ay içerisinde manzum olarak Kutadgu Bilig adlı meşhur eserini yazdı. Bu kitabı, Kaşgar'a gelip, 1070'te Karahanlı hükümdarı, edebiyat meraklısı Uluğ Kara Buğra Hana arz etti. Kara Buğra Han, Türklerin ahlâk hukuk ve devlet idâresi ile törelerini çok güzel olarak dile getiren eseri, Balasagunlu Yûsuf'a, sarayında okuttu. Kutadgu Bilig, Karahanlı Sarayında günlerce okunup, çok beğenildi. ''Uluğ Has Hâcib'' unvânı ile başvezir yardımcılığı ile taltif edilerek, en yüksek Karahanlı devlet memuriyetlerinden biri verildi. Bu vazifesiyle ''Yûsuf Has Hâcib'' olarak tanınıp, târih ve edebiyat literatürüne girdi. Yûsuf Has Hâcib, İslâmî Türk edebiyatının, eseri elimize geçen ilk yazarıdır. Devrinin bilgin bir yazarı ve Türk tefekkür târihinin mümtaz bir düşünürüdür. Eserini, münâcât, nât, cihâr yâr-ı güzîn'i övme ile süslemiştir. Yûsuf Has Hâcib'in vefâtı muhtemelen 1077'dir.

    Yazarın hayatı ve edebi şahsiyeti Yusuf’un Has Haciblik’e yükselmesi: Kutadgu Bilig’in konusu ve tanıtımı: Eserin önemi ve tesirleri: Kutadgu Bilig’in nüshaları : Kutadgu Bilig’den bazı nasihatlar: Bibliyografya: İslâmi Türk Edebiyatı’ nın eseri ele geçen ilk yazarı ‘Yusuf Has Hacib’tir. Miladi 11.asır başlarında Türkistan’ın Balasagun şehrinde doğmuştur. Yusuf rivayetlere göre boylu poslu olduğu,güzel yüzlü ,erkek sesli olduğu gösterişli bir erkek vasfı taşıdığı söylenir. Yusuf’un bıraktığı esere bakarak onun iyi bir tahsil görmüş,bilgiye kıymet veren iyi düşünen,iyi yazan fikir ve sanat adamıydı. Onun İbn’i Sina’nın talebesi olduğu rivayet edilir. Bunun sebebi Yusuf’un fikirleriyle İbn’i Sina’nın fikirlerinin hemen hemen aynı olmasıdır. Yusuf’un İslam kültürü ve terbiyesi içinde yetişmesine rağmen eserinde özellikle dilinde milliyetçi davranışları dikkat çeker. Eserinde özellikle yabancı kelimelere az yer vermiş,Türkçe kelime ve terimlere çokça yer vermiştir. Ayrıca eserinde Türkçe atasözlerine manilere ve deyimlere de yer vermiştir
     



Sayfayı Paylaş