Zambak 10.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı Sayfa 157-164 3.Ünite

Konusu 'Dil ve Anlatım 10. Sınıf' forumundadır ve BaRıŞ tarafından 2 Kasım 2011 başlatılmıştır.

  1. BaRıŞ Well-Known Member


    Arkadaşlar ZAMBAK yayınları Dil ve Anlatım ders kitabı sayfa 157-164 arası yapamayanlar için yardımcı olur umarım. Not: Lütfen eksik veya hatalı gördüğünüz yerleri yorum ekleyerek belirtiniz.

    4. Kanıtlayıcı Anlatım - Zarf (Belirteç)

    Anlama ve Yorumlama
    1.Etkinlik
    İnceleme metninden hareketle kanıtlayıcı anlatımdaki kelime ve kelime gruplarının anlam ve duygu değerlerini aşağıdaki tabloya yazınız.
    CEVAP: Kanıtlayıcı Anlatımın Özellikleri
    - İnandırma, aydınlatma, kendi görüşünü kabul ettirme amaç edinilir.
    - Kavramları tanımlama ve açıklama önemlidir. turkeyarena.net
    - Okuyucu ve dinleyiciyi ikna etmek, düşündürmek ve üzerinde durulan konudan uzaklaşmamak için bazı kelime, kelime grupları ve cümleler tekrar edilir.
    - Konuşmacı ve yazar üzerinde durduğu konuyu aydınlatmak ve düşüncelerini kabul ettirmek için örneklere başvurur.
    - Konuşmacı ve yazar konuyu aydınlatmak maksadıyla farklı kişilerin düşüncelerine müracaat eder.
    - Kelimeler ve kelime grupları gerçek anlamında kullanılır.
    - Dil daha çok göndergesel işlevde kullanılır.
    - “Tanımlama, açıklayıcı betimleme, sınıflandırma örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma” gibi düşünceyi geliştirme yollarından faydalanılır.

    2.Etkinlik
    Dilin "göndergesel, heyecana bağlı, alıcıyı harekete geçirme, kanalı kontrol, dil ötesi ve şiirsel" gibi işlevleri vardır. Bu metinde dilin hangi işlevlerinden yararlanıldığını belirtiniz.
    CEVAP: Bu metinde dilin göndergesel işleviyle birlikte kanalı kontrol işlevinden de yararlanılmıştır.

    Bu metindeki anlatım biçimini daha önce öğrenmiş olduğunuz öğretici, açıklayıcı ve tartış*macı anlatım biçimleri ile karşılaştırınız. Sonuçları defterinize yazınız.
    CEVAP:

    [​IMG]

    4.Etkinlik
    CEVAP: Kanıtlayıcı anlatım çeşitlerini kutucuklardan seçerek ilgili boşluklara yazınız.
    1. Makale: Kanıtlayıcı anlatımın en önemli türlerinden biridir. Bu yazı türüne gazete ve dergilerde sık sık rastlarız. Düşünceler gerçeklere dayanır ve halkın kolayca anlayabileceği bir dille aktarılır. turkeyarena.net Düşünceler kişiseldir, notlarla gösterilmez. Bu yönüyle araştırma yazılarından ve incelemelerden ayrılır. Denemede olduğu gibi samimi bir anlatıma yer yerilmez; anlatım ciddidir.
    2. Tenkit (Eleştiri): Bir eseri çeşitli yöntem ve anlayışlarla inceleyip değerlendirmektir. Bazen bir eseri tanıtmak ve o eser hakkında bilgi vermek amacıyla yazılmış yazılar anlamında da kullanılmaktadır. Bu yazı türü, eserin olumlu ve olumsuz bütün yönlerini ele alarak güzeli, doğruyu, iyiyi, çirkini, yanlışı bütünüyle incelemeyi esas alır.
    3. Münazara: Karşıt görüşlere sahip iki grubun önceden belirlenen bir konu etrafında düşüncelerini jüri ve dinleyici önünde savunmasıdır. Genellikle üçer kişiden oluşan gruplar belli sureler içinde görüşlerini sunarlar. Bu türde amaç tartışmadan çok seçilen konunun etkili bir biçimde kanıtlanmasıdır.

    7.Etkinlik
    Aşağıdaki cümlelerde bulunan zarfların altını çiziniz. Bu zarfların yapılarını ve çeşitlerini boş bırakılan yerlere yazınız.
    CEVAP:
    1.Kitaplar temiz tutulacak. (Basit, durum zarfı)
    2.Kötü haber tez duyulur. (Basit, durum zarfı)
    3. Sahilde çok güzel oteller var.(Basit, miktar zarfı)
    4. Adam çok doğru söylüyor.(Basit, miktar zarfı / Basit, durum zarfı)
    5. Her şeyi dosdoğru anlat bana.(Pekiştirilmiş, durum zarfı)
    6. Arkadaşım güzel giyinmeyi çok sever.(Basit, durum zarfı / Basit, miktar zarfı)
    7. Ben de yürüyerek geleceğim. (Türemiş, durum zarfı)
    8. Otobüs hemen kalkıyor.(Basit, zaman zarfı)
    9. Mutlaka gelmelisin. (Basit, durum zarfı)
    10. Onu hiç görmedim. (Basit, durum zarfı)
    11. Şimdi gelmezsen darılırım. (Basit, zaman zarfı)
    12. Yazın köye gidelim. (Türemiş, zaman zarfı)
    13. Bu kitabı tekrar okumalısın. (Basit, durum zarfı)
    14. Ben bu kitabı hiç okumadım. (Basit, miktar zarfı)
    15. Ne söylemek istediğini açık söyle. (Türemiş, durum zarfı)
    16. Ağabeyin biraz önce geldi. (Birleşik, miktar zarfı / Basit, zaman zarfı)
    17. Buraya hemen gelmesini istiyorum. (Basit, zaman zarfı)
    18. Hemen buradan uzaklaş. (Basit, zaman zarfı)
    19. Derhâl bu kitabı okumaya başla. (Basit, zaman zarfı)
    20. Sabaha kadar gözüme uyku girmedi. (Edat grubu, zaman zarfı)
    21. Saat beşe doğru eve geldi. (Edat grubu, zaman zarfı)
    22. Kar, akşamdan itibaren hızlandı. (Edat grubu, zaman zarfı)
    23. Niçin gülüyorsun arkadaş? (Basit, durum zarfı)
    24. Kahvaltıdan önce kahve içiyordu. (Edat grubu, zaman zarfı)
    25. Çok konuşanı kimse sevmez. (Basit, miktar zarfı)
    26. Çok güzel konuşuyorsun. (Basit, miktar zarfı / Basit, durum zarfı)
    27. Maşallah pek zeki bir çocuk! (Basit, miktar zarfı)
    28. Şair, gayet beyefendi bir insandı. (Basit, miktar zarfı)
    29. Fazla konuşan fazla yanılır. (Basit, miktar zarfı / Basit, miktar zarfı)
    30. Bugece az uyudu. (Basit, zaman zarfı / Basit, miktar zarfı)
    31. Manzara olağanüstü güzeldi. (Birleşik, miktar zarfı)
    32. Buralara daha yaz gelmedi. (Basit, zaman zarfı)
    33. Cennet kadar güzel yurdum var. (Edat grubu, miktar zarfı)
    34. Bunu bana nasıl yaparsın? (Basit, soru zarfı)
    35. Ne bakıyorsun öyle? (Basit, soru zarfı / Birleşik, durum zarfı)
    36. Hani beni arayacaktın? (Basit, soru zarfı)

    8.Etkinlik
    Yukarıdaki metinde bulunan zarfları, aşağıdaki kutulardan ilgili olanlarına yazınız.
    CEVAP:
    Durum Zarfları: Hemen hemen, Cin gibi, Pırıl pırıl, Fırıl fırıl, Böyle, Herhangi bir sebeple, Kıpkırmızı, İpi çekilen bir kukla gibi, Çabucak, Kaldırıp
    Zaman Zarfları: Bazen
    Miktar Zarfları: Bir nokta kadar, Pek
    Soru Zarfları: Niçin, Niçin

    10.Etkinlik
    İnceleme metnindeki zarfları bularak bunların cümlelere kazandırdığı anlamları tartışınız. Sonuçlan sözlü olarak ifade ediniz.
    CEVAP:
    İNCELEME METNİNDEKİ ZARFLAR
    Önce, okumak için, şöyle bir, çekilip, oturarak, herhalde, gidermek için, avutmak için, vakit geçirmek için, okunmak için, turkeyarena.net, bir hafta görüp, ertesi haftaya, üç günde, her gün, kıvırıp ertesi güne, öteki sanatlar gibi, en, çok, herhalde, nasıl, ertesi haftaya, ertesi güne, iyi
     



  2. BaRıŞ Well-Known Member

    Ölçme ve Değerlendirme
    A. Aşağıdaki yaraları doğru-yanlış (D/Y) şeklinde değerlendiriniz.
    (D) Konuşmacı ve yazar, üzerinde durduğu konuyu aydınlatmak ve düşüncelerini kabul ettirmek için örneklere başvurur.
    (D) Konuşmacı ve yazar konuyu aydınlatmak maksadıyla farklı kişilerin düşüncelerine de müraca­at eder.
    (Y) Düşüncelerimizi, okuyanlara aynen nakledebilmek için, hangi seviyeye hitap ettiğimizi göz önüne almamız önemli değildir.
    (D) Hitap edilen toplumun kültür düzeyi ve beklentilerinin kanıtlama yazılarındaki rolü çok önemlidir.
    (D) Birçok yazı türünde olduğu gibi makale yazmak konusunda da üç temel kural vardır: makale için fikir sahibi olmak, malzeme toplamak ve yazmak.
    (D) Her şeyden önce makale için birikim ve gözlemlerimize dayanan, hakkında fikirlere sahip ve il­gili olduğumuz bir konu seçilmelidir.
    (Y) Bizce anlamlı bulunmayan, anlatmaya ihtiyaç duymadığımız konular, makale için anlamlı olabilir.
    (Y) Uzun ve ilk okunuşta anlaşılmayan başlıklar, okuyanlarda ilgi uyandırır, derhâl dikkati çeker ve yazıyı önemli kılar.
    (D) Makalenin ilgi uyandırması için, elimizde bol örnek bulunmalıdır ancak bu şekilde daha dikkatçekici düşünce ve olayları seçebiliriz.
    (D) Seçilen konuda daha önce neler yazıldığını kavramak gerekir. Kütüphane kart ve kataloglarını gözden geçirerek ve Internet'te aramalar yaparak bu konuda fikir edinebiliriz.
    (D) Eğer işleyeceğimiz konu ve filmler, spor karşılaşmaları, radyo veya televizyon programları ile il­gili ise bunları izlemeli ve araştırmalıyız. Bu sahada fikir sahibi kimselerle konuşmak da malze­meyi zenginleştirmeye yarayabilir.
    (D) Malzemeyi toplayıp yazmaya başlamadan önce konuyu çözümleyerek ileri sürülen fikri kuvvet­lendirmeye ve fikrin geliştirilmesine yarayan gereçleri kullanmaya çalışmalıyız. turkeyarena.net
    (Y) Makale yazmak için üzerinde durulacak fikri ve bu fikri işlemeye yarayan malzemeyi tespit et­tikten sonra, başka yazı türlerinde olduğu gibi, düşüncelerimizi kapalı ve soğuk bir üslup ile an­latmak şarttır.
    (D) Eski bir olayı canlandırma makalenin etkisini artırır.
    (D) İyi anlatılmış bir olay, canlı bir betimleme, bazen sayfalarca doğrudan doğruya anlatılan düşün­celerden daha verimli olabilir.
    (Y) Düşüncelerimizin kabul edilmeme ihtimaline karşılık zaman zaman sert ifadeler ve argo keli­melerle makaleyi zenginleştirmeliyiz.
    (D) Makalenin başlangıç ve sonuç kısmı ilgi çekici ifadelerle oluşturulmalıdır.

    B. Aşağıda boş bırakılan yerleri uygun sözcüklerle tamamlayınız.
    - "Nasıl, ne, ne biçim, ne kadar, ne denli, ne şekilde, ne zaman, niçin, neden" kelimeleri soru zarfı olarak kullanılabilir.
    - Kanıtlayıcı anlatımda dil daha çok göndergesel işlevde kullanılır.
    - Belirteçler isim soylu sözcüklerdir. turkeyarena.net
    - "En, daha, pek, çok, biraz vb." sözcükler cümlede miktar zarfı olarak kullanılır

    C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
    1. Aşağıdakilerin hangisinde cümlenin anlamını "durum" bakımından tamamlayan bir kelime vardır?
    A) Anlatılanları sessizce dinliyorduk.
    B) Öğleyin bize geleceğini söylüyor.
    C) Kimlik kartını cüzdanına yerleştirdi.
    D) Bu yıl Ege kıyılarını gezmek istiyoruz.
    E) Aşırı sıcaklardan çamların çoğu kurudu.

    2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yer-yön belirteci, tamlayan olduğu için adlaşmıştır?
    A) Dışarının gürültüsü hepimizi rahatsız etti.
    B) Kapının önüne oturmuş, geleni geçeni iz­liyor.
    C) Yukarıya çıkıp arkadaşımla da görüşeyim.
    D) Beş yüz metre ileriden sağa döneceksiniz.
    E)Çocuğun üstüne kocaman bir battaniye
    örtmüşler.

    3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirteç (zarf) yoktur?
    A) Dışarıda dumandan göz gözü görmüyordu.
    B) Önce konuya çalıştım, sonra soruları çöz­düm.
    C) Herkesin yaptığı şeylere asla tenezzül et­mezdi.
    D) Yıllarca okuduğumuz o güzel okul koca bir harabeye dönmüştü.
    E) Arkadaşımın tavsiye ettiği kitabı ben de okumayı düşünüyorum.

    4. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "zor" sözcüğü, kelime türü bakımından ötekiler­den farklıdır?
    A) Zor işleri hep bana yaptırıyorsun, diye ya­kınıyordu.
    B) İstemeden zor bir çalışmanın içine girmişti.
    C) Terlemiş, çok yorulmuştu, zor yürüyordu.
    D) Öğretmenliğin zor bir meslek olduğunu anlamıştı.
    E) Zor günler geride kaldı; rahat edeceğiz ar­tık, diyordu.

    5. "O, çocuk doğdu, çocuk oldu." cümlesinde­ki "çocuk" sözcüğü, görevi yönünden, aşa­ğıdaki cümlelerin hangisindeki "iyi" sözcü­ğü ile özdeştir?
    A) İnsanlar yaşamaya değer en iyi günlerinin geride kaldığına inanırlar.
    B) Kanımca sen bu işi ondan çok daha iyi ya­pabilirsin.
    C) Çok iyi, nasıl isterseniz öyle olsun. turkeyarena.net
    D) Öğretmenlerin başlıca görevi, gençliğe doğruyu, güzeli ve iyiyi öğretmektir.
    E) En iyi öğretmen, gençlerde öğrenme he­vesini ve sevgisini uyandırandır.

    6. Aşağıdaki dizelerin hangisinde "böyle" ke­limesi ötekilerden farklı bir görevde kulla­nılmıştır?
    A) Böyle ferman etti Cahit!
    B) Bu rüzgâr her vakit böyle esmeyecek!
    C) Bu meclis böyle kalmaz, mestler mahzun olur bir gün.
    D) Yıldırımsız ve baltasız küçük orman böyle devrildi.
    E) Eve tuz ve ekmek götürmeyi böyle hava­larda unuttum.

    7. Makalenin istenen ilgiyi uyandırmasında aşağıdakilerden hangisi etkili değildir?
    A) İşlenilecek ana düşüncenin ve ayrıntının iyi seçilmesi
    B) Olay, fıkra, diyalog, betimleme, hikâye, hatıra gibi birçok eski ve yeni türlerden ya­rarlanılması
    C) Kelimelerin iyi seçilmesi ve yerinde kulla­nılması
    D) Cümlelerin birbirine bağlı ve aynı zaman­da etkili olması
    E) Paragrafların üstünkörü ve düzensiz oluş­turulması

    8.İnsan için kitap; görmek, duymak, bilmek an­lamina gelir. Kitapsız yaşamak, kör yaşamak gibidir. Şöyle ki: Gözleri görmeyen bir kişi, bütün varlıkların dışında, anlayamadığımız bir evrende yaşar; yaşar ve mutlu olur. Bu doğal görmezliği ortadan kaldırmak bir noktadan sonra elimizde de değildir. Kitap okumadan geçen bir yaşam ise sözünü ettiğimiz doğal görmezlikten bütünüyle daha olumsuzdur.
    Bu parçada yazar, düşüncesini kanıtlamak için aşağıdakilerden hangisine başvur­muştur?
    A) Örneklendirme - karşılaştırma
    B) Karşılaştırma - tanık gösterme
    C) Benzetme - tanık gösterme
    D) Karşılaştırma - betimleme
    E)Örneklendirme - alıntı yapma

    9. Kanıtlayıcı anlatım ile ilgili aşağıdaki bilgi­lerden hangisi yanlıştır?
    A) Kanıtlayıcı anlatım; inandırma, aydınlat­ma. bir başkasına kendi görüşünü kabul ettirme amaçlarıyla düzenlenir.
    B) Konuşan ve yazan kişi önce karşı düşün­ceyi çürütür, yani şimdiye kadar geçerli olan görüşün yanlışlığını ispat eder ve sonra kendi görüş noktasını belirler.
    C) Kanıtlayıcı metinlerde kavramları tanımla­ma ve açıklama da önemlidir.
    D) Okuyucuyu veya dinleyiciyi ikna etmek, düşündürmek ve yazıda üzerinde durul­mak istenilen konudan uzaklaşmamak için bazı kelime, kelime öbeği veya cümle­ler aralıklarla tekrar edilir. turkeyarena.net
    E) Kanıtlayıcı anlatımda belli bir plan yoktur; düşünceler akla geldiği gibi ve yazarın o günkü ruh hâline göre sıralanır.
     

Sayfayı Paylaş