Türkiyenin Yeryüzü Şekillerinin Oluşumu ve Özellikleri

Konusu 'Coğrafya' forumundadır ve RüzGaR tarafından 1 Mayıs 2010 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Türkiyenin Yeryüzü Şekillerinin Oluşumu ve Özellikleri
    BİRİNCİ JEOLOJİK ZAMAN (PALEOZOİK):
    1.Büyük oranda, tortul taşlar ve sert kireç taşlarından meydana gelen, İstanbul ve Zonguldak çevresi, Ilgaz ve Sultan dağları, Ala dağlar ve Bolkar dağları, Mardin çevresi, Menteşe yöresi ve Menderes kütleleri oluşmuştur.

    2.Yaşanan sıcak ve nemli dönemler sonucunda oluşan büyük ormanlar tortul tabakalar içerisinde kalarak taş kömürünü meydana getirmiştir. Zonguldak taş kömürü yatakları da bu zamanda oluşmuştur.

    İKİNCİ JEOLOJİK ZAMAN (MEZOZOİK):
    1.Birleşik olan kıtalar birbirinden uzaklaşarak ayrılmaya başlamıştır,

    2.Kuzeyde Avrasya kıta platformu, güneyde Afrika ve Hindistan kıta platformları arasında büyük Tetis denizi oluşmuştur.(Günümüzdeki, Atlas Okyanusundan-Himalayalara kadar)

    3.Günümüzdeki Toroslar ve Doğu Anadolu’nun büyük bölümü bu denizin tabanı durumundaydı.

    4.Tetis denizi, milyonlarca yıl süren aşındırma, taşıma ve biriktirmelere bağlı olarak büyük bir birikim alanı (Jeosenklinal) durumuna gelmiştir.

    5.Bu dönemde, günümüzdeki Kuzey Anadolu dağlarımız sığ denizlerle kaplıydı.

    6.Tetis denizinde oluşan büyük birikim alanı ikinci zamanın sonuna doğru kıvrılma hareketleriyle yükselmeye uğramış ve kara görünümü almıştır.

    7.Alp-Himalaya kıvrım hareketine bağlı olarak yurdumuzda oluşan arazilerde, 2.zaman sonundan özellikle, 3.zaman başlarından itibaren şiddetli bir aşınma dönemi başlamıştır.

    ÜÇÜNCÜ JEOLOJİK ZAMAN (TERSİYER):
    1.Alp orojenik hareketleri şiddetli bir aşamaya girmiştir.

    2.Bu hareketlere bağlı olarak,Tetis birikim alanları (Jeosenklinal) hızla yükselerek, Kuzey Anadolu ve Toros dağ kuşaklarını meydana gelmiştir.

    3.Günümüzde Karadeniz’in yerleştiği alan, sığ bir iç deniz durumundadır.

    4.İç Anadolu’nun çukur alanları göl haline gelerek tortul birikmeler oluşmaya başlamıştır.

    5.Yurdumuzda, linyit, petrol ve tuz yatakları oluşmuştur.

    6.Zamanın sonlarına doğru, Anadolu yarımadası yan basınçlara uğrayarak, bütünüyle yükselmeler, kubbeleşmeler,derin ve uzun faylar oluştu.

    7.Karadeniz ve Akdeniz’in yerleştiği alanlarda derinlik arttı.

    8.Oluşan fay hatları ülkemizin günümüzde etkin bir deprem alanında bulunmasına neden olmuştur.

    DÖRDÜNCÜ JEOLOJİK ZAMAN (KUATERNER):
    1.Mevcut fay hatlarına bağlı olarak,yeryüzüne çıkan lavlar, Doğu Anadolu ve İç Anadolu’da belirli hatlar boyunca volkan konilerinin oluşmasına neden olmuştur. (Nemrut, Erciyes, Tendürek, Hasan dağı)

    2.Yaşanan iklim değişmelerine bağlı olarak, etkisi az olmakla beraber ,Batı Anadolu’da 2200m. Doğu Anadolu’da 2500m den yüksek alanlarda buzullaşma meydana gelmiştir.turkeyarena.com

    3.Günümüzde Ege denizinin bulunduğu kara parçası (Egeid), doğu-batı yönlü fayların etkisiyle bloklar halinde çökmüş, Akdeniz’in sularının işgaline uğramıştır.

    4.Egeid kara parçasında yer alan yüksek alanlar binlerce ada meydana getirmiştir.

    5.Ege denizini oluşturan sular vadi ve boğazları doldurarak Karadeniz’e ulaşmıştır.

    6.Bunun sonucunda İstanbul ve Çanakkale boğazları meydana gelmiştir.

    Özellikleri
    1.Ortalama yükselti fazladır. 1132 m’dir.

    2.Büyük oranda Alp orojenik hareketleriyle oluştuğundan, dağlar genelde doğu-batı yönlü olarak uzanmaktadır.

    3.Batıdan doğuya gidildikçe yükselti artmaktadır.

    4.Yoğun olarak depremler yaşanmaktadır.

    5.Zengin linyit yataklarına sahiptir.

    6.Yüksek ve geniş düzlüklere sahiptir.

    7.Dış kuvvetler oldukça güçlüdür. Akarsular denge profiline ulaşmamıştır.

    8.Türkiye daha çok üçüncü ve dördüncü zamanda meydana geldiği için genç ve hareketli bir kuşak üzerinde yer alır.

    9.Türkiye kuzey ve güneyden sıradağlarla çevrilmiştir. Bu özellik iç kesimlerde kapalı havzaların oluşmasına sebep olmuştur.

    10.Türkiye’de yüzey şekilleri kısa mesafelerde değişiklik gösterir. Bu durum iklim ve ve bitki örtüsünün çeşitliliğine sebep olmuştur.

    11.Türkiye’de düz alanlar geniş yer kaplar. Bunun nedeni uzun süren aşınma ve tektonik çukurların alüvyonlarla dolarak düzleşmesidir.

    12.Dağ sıraları arasında geniş çöküntü alanları oluşmuştur. Dağlar kuzeyde ve güneyde kıyıya paralel, batıda ise kıyıya dik uzanmaktadır.
     



  2. umay0104 Well-Known Member

    tek kelimeyle harika bir site herkese tavsiye ederim
     

Sayfayı Paylaş