Tanzimatın Sosyal Hayata getirdiği Yenilikler

Konusu 'Tarih' forumundadır ve RüzGaR tarafından 30 Aralık 2012 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Tanzimatın Sosyal Hayata getirdiği Yenilikler
    3 Kasım 1839′da Topkapı Sarayının Gülhane Bahçesinde okunarak halka duyuru edilen Tanzimat Fermanı birlikte İstanbulda yepyeni 1 sezon açıldı. Batılılaşma sürecinin hızlandığı bu dönemde İstanbulda mimariden yaşama tarzına, eğitim kuruluşlarından sanayi kuruluşlarına kadar birçok alanda yenilikler yaşandı.

    Bu dönemde kent yepyeni alanlara doğru genişlemeye başladı. Suriçi Bakırköy yönünde, Galata ise Teşvikiye yönünde yayılırken; Boğaziçinde Sarıyere iskan hızlandı. Anadolu yakası ise 1 taraftan Bostancı, diğer taraftan Beykoza doğru büyüdü.

    Kentin genişlemesine paralel, süratli 1 bayındırlık faliyeti de söz konusuydu. 1 taraftan padişahlar, diğer taraftan da devlet erkanı, gayrımüslim zenginler ve acayip elçilikler adeta saray, köşk ve malikane yaptırma yarışına girdiler. Dolmabahçe, Çırağan ve Beylerbeyi Sarayları, Ihlamur ve Küçüksu Kasırları, Ayazağa, Alemdağ, İcadiye ve Mecidiye Köşkleri bu dönemde inşa edildi. Yine bu dönemde mebain-i emriyye adı verilen birçok kamu binası da yaptırıldı. Çeşitli semtlerdeki postane binaları, Tophane, Maçka Silahhanesi, Harbiye Nezareti ve Pangaltı Harbiye Binaları bunların başında gelmektedir.

    Yaşanan süratli Batılılaşma etkilerini mimari üzerinde de gösterdi. Bu dönemde klasik

    Osmanlı mimarisi
    terkedildi ve yepyeni binalar barok, rokoko, neogotik ve ampir gibi Batılı tarzlarda inşa edildi. üstelik bu üslup değişmesi cami mimarisine kadar nüfus etti.

    Bu seneler, altyapı ve şehir hizmetlerinde de kritik gelişmelere sahne oldu. Haliç üzerine köprü yapılması , tünel (metro), Rumeli Demiryolu, şehir içi deniz taşımacılığı yapan Şirket-i Hayriyenin açılması, Şehremaneti (Belediye) örgütünün diğer belediye dairelerinin kurulması, ilk telgraf hattının çekilmesi, Zaptiye Nezaretinin kurulması ve ona bağlantılı karakolların açılması, Vakıf Gureba Hastanesinin hizmete girmesi ve Atlı Tramvay Şirketi bu gelişmelerin yalnızca bazılarıdır.

    Batılılaşma sürecini besleyecek çağdaş eğitim kurumlarının açılmasına da bu dönemde büyük ehemmiyet verildi. Bugünkü İstanbul Üniversitesinin temeli olan Darülfünun, erkek ve kız rüşdiyeleri (liseler) Ziraat Mektebi, Telgraf Mektebi, Darülmaarif (Maarif Koleji), Darülmuallimin (Öğretmen Okulu), Orman Mektebi, Ebe Mektebi, Mekteb-i Sultani (Galatasaray Lisesi), Sanayi Mektebi ve Mekteb-i Tıbbiyey-i Mülkiye bu dönemde eğitime başlayan okullardandır.

    Tüm bu değişmeler doğal bi şekilde kentin sosyal yaşamını da derinden etkiledi. Özellikle katliam Savaşında İstanbula gelen İngiliz, Fransız ve İtalyan asker ve subayları birlikte Galatada yerleşmiş bulunan Levantenlerin hayat tarzı İstanbul ahalisi üzerinde müessir oldu. Bu dönemde Beyoğlu, meyhaneleri, kahvehaneleri, tütüncü dükkanları, balozları ve tiyatrolarıyla bütün 1 eğlence merkezi haline geldi. Rum, Ermeni ve Yahudi kızları kantolar söylemekte; Beyoğlunun yanısıra Şehzadebaşı ve Gedikpaşada da tuluattan çağdaş tiyatroya kadar her gösteriler kumpanyalarca sahnelenmekteydi. Toplumun eğlence alışkanlıklarıyla ile, zevkleri de değişiyordu. yalnızca saray çevreleri ve zenginler değil orta halli aileler de Batı tipi lüks tüketime yöneldi. Evlerin iç dekorasyonu değişti; masa, sandelye ve koltuk gibi eşyalar evlere girmeye başladı.turkeyarena.net Yine bu dönemde yazlık ve kışlık adeti başladı. Suriçi ve Beyoğlu kışlık; Boğaz, Kadıköy ve Adalar yazlık yerlerdi. Bu nedenle önceden Boğazda yalı satın alacak paralar, mevsimlik kira bi şekilde ödenir hale geldi.

    İstanbulun ekonomik yapısı da bu dönemde birçok değişiklik yaşadı. Geleneksel esnaf örgütleri olan loncalar dağıtıldı ve devlet, esnafı şirketleştirmek için krediler vermeye başladı. Haliç çevresinde ve Tophanede sanayi tesisleri kuruldu. İstanbul bu dönemde ilk defa bi şekilde grevlerle de tanıştı.

    Bu seneler Galatanın finans alanında güçlenmesine de şahit olacaktı. Galata bankerleri bundan sonra doğrudan saraya borç veriyor ya da Osmanlının kombiyo işlemlerini yönlendiriyordu. Devlete ait tahvillerin miktarı 1 borsa kurulmasını gerektirecek ölçüde çoğalmış; kurulan Galata Borsası yalnızca Galatalı bankerlerin değil sıradan vatandaşın da ilgisini çekmeye başlamıştı.

    Bu sezon İstanbulunda politik yaşam da epey hareketlenecektir. 1 taraftan Batıcılık, diğer taraftan İslamcılık ve Türkçülük akımları güçlenecek, 1 Tazminat aydını grubu ortaya çıkacak; sanat ve edebiyat canlanacak; Takvim-i Vekayi, Ceride-i Havadis, Basiret, zaman, İstikbal, Sadakad, Sabah, yaşam ve Cihan gazeteleri çıkmaya başlayacaktır.

    1844 ilk nüfus sayımı, 1870 Beyoğlu ve 1872 Kuzguncuk yangınları, 1845de ilk çiçek aşısının uygulanması ve İstanbul için 1 mülk vergisinin konması da bu dönemin anılmaya kıymet diğer olaylarıdır.
     



Sayfayı Paylaş