Selenyum Nedir, Selenyum Elementinin Özellikleri

Konusu 'Kimya' forumundadır ve RüzGaR tarafından 30 Mart 2013 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Selenyum Nedir, Selenyum Elementinin Özellikleri
    Selenyum; Periyodik çizelgenin VI A grubunda yer alır. Az bulunan bir ametaldir. 1817′de İsveçli kimyacı Berzelius tarafından sülfürük asidin hazırlanmasında kullanılan kurşun odalardaki çamurun içinde bulundu.

    Sembolü: Se
    Atom Numarası: 34
    Atom Ağırlığı: 78.96
    Elemet serisi: Ametal
    Maddenin Hali: Katı
    Görünümü: Gri

    Buharı, 900°C’a kadar Ses moleküllerinden, bu sıcaklığın üstündeyse Se2moleküllerinden oluşmuştur. Gri (metalik) selenyum, kullanımının temelini oluşturan çok ilgi çekici özelliklere sahiptir. Selenyum, yarı-iletken bir elementtir; ısı ve elektriği iletir ve aydınlatıldığı zaman özdirenci azaldığı için bazı fotosellerde kullanılır. Ayrıca, kükürtleme aracı olarak da yararlanılır. Yükseltgenmeyen çeliklerin ve içine katıldığı bakırların işlenmesini kolaylaştırır; camın rengini gidermeye de yarar. Kadmiyum selenür ise (CdSe) kırmızı pigment olarak kullanılır. Ergimiş selenyumun aniden soğutulmasıyla camsı selenyum adı verilen selenyum çeşidi elde edilir. Bu element koyu kahverengi, parlak, özgün ağırlığı 4.3, yarı iletken, karbon sülfürde çok az çözünen bir katıdır. Hafifçe ıslatıldığında, özgülağırlığı 4,5 olan billurlu kırmızı selenyuma dönüşür. Son çeşidi kırmızı amorf selenyum’dur ve selenyöz asidin indirgenmesiyle küçük parçalar (selenyum çiçeği) biçiminde çökelir.

    Selenyum Bileşikleri:
    Selenyum hidrojenle birleşerek selenyumlu hidrojen ya da hidroselenik asidi H2Se verir; bu bileşik, hidrojenin sıcakta selenyumla doğrudan doğruya birleşmesinden ya da bir asidin herhangi bir madeni selenyüre etkimesinden elde edilir; kötü kokulu, -42°C’ta sıvılaşan, suda çözünen bir gazdır. Kükürtlü hidrojenden çok daha zehirlidir ve kimyasal özellikleri bu gaza benzer.

    Selenyumun su etkisiyle ayrışan iki klorürü vardır. Bunlar klorun selenyuma etkimesiyle elde edilen katı SeCl4 ve selenyumun bu klorüre etkimesi sonucunda oluşan sıvı Se2Cl2‘dir. En önemli oksidi, selenyumun doğrudan doğruya oksitlenmesinden elde edilen selenyöz anhidrit’tir (selenyumdioksit) Se02; bu oksit, suda çözünerek selenyöz asit H2SO3 veren beyaz bir katıdır. Daha az kararlı olan selenik asit H2HeO4 selenyöz asidin klor suyu ya da oksijenli su ile oksitlenmesinden elde edilir; selenyum tuzları olan selenyatlar sülfatlarla eşbiçimlidir. Ametallerle yaptığı öbür bileşikler arasında, iki selenyum sülfür SeS2 ve SeS3, üç fosfor selenyür ve bir karbon selenyür CSe2 sayılabilir. Birkaçı doğal durumda bulunan madeni selenyürler sülfürlere benzer; bunlar ya madenle selenyumun sıcakta birleşmesinden, ya bir maden tuzunun selenyumlu hidrojenle çökeltilmesinden, ya selenit ya da selenyatların karbonla indirgenmesinden elde edilir.
    H2SeO3 + 2SO2 + H2O → Se + 2H2SO4
     



Sayfayı Paylaş