Sanrısal Bozukluk Nedir, Tedavisi

Konusu 'Psikiyatri' forumundadır ve elif tarafından 23 Haziran 2009 başlatılmıştır.

  1. elif Moderator


    Sanrısal Bozukluk Nedir, Tedavisi
    Sanrısal Bozukluk, önde gelen semptomların sanrılar olduğu bir psikiyatrik bozukluktur. Eskiden "paranoya" ya da "paranoid bozukluk" olarak adlandırılan bu bozuklukta primer olarak grandiöz, erotik, kıskançlık, somatik veya karışık tipte sanrılar bulunur. Sanrılar bizar özellikte değildir, varsanılar olsa bile baskın nitelikte değildir ve sanrılarla uyumludur.

    Kimlerde görülmektedir? Rahatsızlık daha çok kadınlarda görülmekte olup, % 60-75 hasta evli durumdadır. Geri kalanlar dul, boşanmış ya da ayrı yaşamaktadır. Genellikle düşük sosyoekonomik düzey ve düşük eğitimlidirler. Göçmen konumundaki kişilerde, tek başına bulunulan hücre ortamlarında kalan kişilerde bu rahatsızlığa eğilim yüksek bulunmuştur.

    Rahatsızlığı olan kişilerdeki aile özellikleri: Bu kişilerin yakın akrabalarında kıskançlık, kuşkuculuk, paranoid kişilik ve bu türden sanrısal bozukluk diğer kişilere göre daha fazla görülmektedir.

    Rahatsızlığın alt tipleri :
    1- Erotomanik tip: kişide sanrının konusu başka kişilerin kendisine aşık olup, onunla evlenmek istemesi seklindedir. Genellikle içerik romantik yapıda olup, cinsellikten göreceli olarak uzaktır. Varsayılan hayran bu kişiden mesleki, sosyokültürel düzey ve ekonomik açıdan daha üst konumda bulunmaktadır. kişi bu durumu gizli tutabileceği gibi o varsayılan kişinin sevgisine karşılık vermek üzere çeşitli yollarla ona ulaşmaya çalışabilir. Telefonla ya da izleyerek rahatsızlık verebilir, imzasız notlar, hediyeler gönderebilir. Bu gibi olaylarla suç isleyebilirler.

    2- Grandioz tip: kişi diğer kişilerden farklı, ustun, olağanüstü, imrenilecek bir yönü olduğu düşüncesi içindedir. Bu önemli bir buluş, dini acıdan kendine verilen bir görev ya da önde gelen ya da soylu bir ailenin ferdi olmak seklinde de olabilir. Dinsel bir tema varsa kişi peygamberlik iddiasında bulunabilir. Meşhur bir kişinin yakını olduğunu iddia edebilir. Meşhur bir kişi gibi davranabilir.

    3- Kıskançlık tipi: Esi ya da arkadaşının kendisini başkaları ile aldattığı düşüncesi içindedir. Bunu kanıtlamak için kanıtlar arar ve ilgisi olmayan şeyleri kanıt olarak görme eğilimindedir. Eslerinin eşyalarında lekeler, uzun sac telleri, davranışlarındaki farklılıkları gözlerler. Bu durumu izleyerek eslerine karşı şiddet kullanabilir, özgürlüklerini kısıtlayabilir, onu takip edebilir, boşanmaya kalkabilir hatta öldürme girişiminde bulunabilirler.

    4- Persekutuar (kötülük görme) tip: O kişiye yönelik, aleyhinde isler yapıldığı, takip edildiği, işyerinde ayağının kaydırılmaya çalışıldığı, hakkında rapor düzenlenip, hapise atılabileceği, zehirlenmeye çalışıldığı ve yemeklerine zehirli ilaç konduğu, kendine iftira atılmaya çalışıldığı , ilerlemesinin engellendiği seklinde düşünceler içindedir. Bu nedenle davalar açabilir, çevresi ile tartışmalar içine girebilir. Çabuk sinirlenip, küsebilir, çevrelerine zarar verebilirler.turkeyarena.com

    5- Somatik tip: kişinin bedeninde organlarının isleyişi acısından ya da organlarından aldığı duyum acısından bir farklılık olduğu düşüncesi içindedir. Vücudundan kotu kokular yayıldığı, vücudunda bir sekil bozukluğu olduğu düşüncesi içindedir.

    6- Karışık tip: Birden çok tipe ait sanrılar vardır ancak sanrılardan hiçbiri diğer tip sanrıdan daha ağırlıkta yer işgal etmez.

    7- Belirlenmemiş tip: Yukarıda bahsedilen kategorilerden herhangi birine uymayan veya 1 aydan daha kısa suren durumlar için bu şekilden bahsedilebilir.

    Tedavi
    Sanrısal bozukluk genellikle ayaktan tedavi edilebilecek bir durumdur. Ancak bazı özel durumlarda hospitalizasyon gerekebilir. Hastaya yaklaşımda öncelikle, sanrılara neden olabilecek nonpsikiyatrik durumları ayırdetmek için tıbbi ve nörolojik bir değerlendirme yapılmalıdır. Daha sonra hastanın sanrısal içeriğiyle ilişkili olarak saldırganlık dürtülerini (kendine ve başkalarına yönelik) kontrol edebilime yeteneği değerlendirilmeli, hastanın işlevselliği gözden geçirilerek sosyal ve mesleki ilişkileri konusunda profesyonel yardım planlanmalıdır. Risk etkenlerinin varlığında hasta ikna edilerek ya da yasal yollarla hastaneye yatırılmalıdır.

    İlaç Tedavisi: Tıbbi tedavide kullanılan başlıca ilaçlar antipsikotiklerdir. İlaç seçiminde en iyi yol gösterici hastanın daha önceki ilaçlara verdiği cevaptır. Antipsikotikler düşük dozda başlanmalı ve yavaş arttırılmalıdır. Tedavide ayrıca antidepressanlar, lityum, karbamezepin ya da valproat kullanılabilir.

    Psikoterapi: Etkili bir psikoterapide esas öge hastanın terapiste güven duymasını sağlamaktır. Bireysel yaklaşımlar grup terapilerinden daha etkilidir. İçgörü sağlamaya yönelik destekleyici, davranışçı ve bilişsel tedavilerden başarı elde edilmiştir.

    Bazı araştırmacılar dirençli erotomani olgularında EKT'nin yararlı olduğunu bildirmişlerdir.
     



Sayfayı Paylaş