Sabun Nasıl Elde Edilir

Konusu 'Nasıl Yapılır?' forumundadır ve CAN tarafından 18 Aralık 2016 başlatılmıştır.

  1. CAN Well-Known Member


    Sabun Nasıl Yapılıyor Sabun Üretimi

    Sabun genel olarak bitkisel ya da hayvansal yağlardan üretilir. Üretimde genellikle sıcak presleme ya da ektraktion yöntemiyele elde edilen değersiz yağlar kullanılmaktadır. Sabun üretimde kullanılan yağların başında bitkisel yağlar gelmektedir, bunlar hindsitan cevizi yağı, palm çekirdeği yağı, defne yağı, zeytin yağı, ayçiçeği yağı, mısır yağı, soya fasülyesi yağı ve hayvansal iç yağ olan donyağı, domuz yağı, ya da kemiklerden elde edilen yağlar kullanılmaktadır.

    Üretim esnasında yukarıda bahsi geçen yağların yanı sıra bir baz olan, sodyum hydoksit (NaOH) ya da potasyum hydroksit (KOH) kullanılmaktadır. Yağlar bu bazların içinde kaynatırlır ve sabunlaşma işlemi başlatılmış olunur. Bu yönteme edilen kimyada Sabunlaşma tepkimeleri denilir. Eskiden bazlar yerine Soda ya da Potas kulanılmaktaydı ve sabun üretimi genel itibarıyla büyük kazanlarda yapılılırdı. Artan nufus ve paralelinde talebin artmasıysa fabrikatsiyon üretimine geçilmiştir. Ama hala günümüzde eski yöntemlerle üretim yapan küçük işletmeler bulunmaktadır.

    upload_2016-12-18_15-42-5.png

    Laboratuvarda sabun üretimi:

    Karboksilli asitlerin sodyum tuzlarına sabun denir. 2.5 mL 5 N sodyum hidroksit (NaOH) ve 2.5 mL su bir beher içerisinde ısıtılır. Köpürmeleri göz önüne alarak büyükçe bir beher seçilmelidir. Üzerine 45 g zeytinyağı, ayçiçeği yağı veya benzeri bir yağ eklenir. Düşük ısıda ısıtılır.

    1 saat sonra 4 mL 5 N sodyum hidroksit daha eklenerek karıştırılır. 1 saat daha ısıtıldıktan sonra 5 mL su ve 5 mL 5 N sodyum hidroksit çözeltisi eklenir. Hafif kaynayıncaya ısıtılır. 14 mL 5 N sodyum hidroksit daha eklenir ve gerekirse buharlaşan suyu telafi etmek için bir miktar daha su eklenir. Homojen bir pasta elde edilinceye kadar kaynatmaya devam edilir. Bundan sonra hızla karıştırılarak 125 mL sıcak su eklenir. Böylelikle macun kıvamında bir çözelti elde edilir. Son olarak kaynama sıcaklığında yaklaşık 5 g Sodyum klorür (NaCl) eklenir. Soğumaya bırakılır. Katılaşan sabun kütlesi kaldırılır ve altına yapışan bazik kalıntılar yıkanır ve kurutulur.

    Genel itibarıya Sabun üretimi iki farklı yöntemle yapılmaktadır. Bunlar Kaynatma yöntemi ve Soğuk Yöntemidir.

    Kaynatma Yöntemi:

    Bu yöntemde ilk olarak bir kazana üretilmek istenilen sabun miktarı kadarınca yağ koyulur. Tabi burada kullanılan yağın cinsi üretilmek istenen sabuna bağlıdır. Eğer üretilmek istenilen Zeytinyağlı sabun ise kazana zeytin yağı koyulur. Daha sonra bu yağın üzerine yeterli miktarda bir alkali kimyasal olan sodyum hidroksit ya da potasyum hidroksit dökülür ve kazan ısıtılmaya başlanılır. Isıtma işlemi esnasında en önemli şey karışımın sürekli karıştırılmasıdır. Sabunlaşma işlemi sırasında sabun çözeltiden ayrılır ve ortamın ısısından dolayı yarı sıvı halinde çözeltinin yüzeyine çıkar. Burada elde edilen kıvamlı ve henüz sertleşmemiş sabun kalıplara dökülür. Kalıplardaki sertleşen sabun daha sonra kesilerek kullanıma hazır hale getirilir. Bu işlemden sonra yapısında kalmış suyun ve alkali artıkların buharlaşması için birkaç hafta kurutulmaya bırakılır.

    Soğuk Yöntem:

    Bir başka sabun üretilme yöntemde soğuk yöntemdir. İsminden de anlaşılacağı üzere bu işlem esnasında sabun tamamen oda sıcaklığında yapılmaktadır ve böylelikle kaynatma yönteminde olduğu gibi sabunlaşma işlemi sırasında kaynatmaya gerek kalmamaktadır. Bu işlem de yağın bir kaba dökülmesiyle başlar. Daha sonra yağa yeteri miktarınca alkali bir madde olan sodyum hidroksit ya da potasyum hidroksit eklenir ve karşımın tamamı emülsifiye oluncaya kadar sürekli karıştırılır. Emülsifikasyonun tamamlanıp tamamlanmadığını karışımın yoğunluğundan anlayabiliriz. Muhallebi kıvamına gelmiş olan çözeltinin emülsifikasyon işlemi tamamlanmış demektir. Eğer kokulu sabun yapılacaksa kalıplara dökme işlemi öncesinde istenilen koku eklenip ve iyice karıştırılır. Daha sonra henüz koyu kıvamlı sabun kalıplara dökülüp 12-46 saat oda sıcaklığında beklemeye bırakılır ki sabunlaşma işlemi tamamlansın. Bu işlemden sonra kullanma alanlarına göre kesim işlemine geçilir. Yalnız bu yöntemle üretilen sabunun kullanmasından önce yaklaşık 2-5 hafta arısında kurutulmaya bırakılır ki yapısında kalmış olan su ve alkali artıkları buharlaşsın.

    Bu yöntem genellikle küçük ölçülerdeki üretim için özellikle ev yapımı sabunlar için kullanılan bir yöntemdir.
     



Sayfayı Paylaş