Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi İç ve Dış Nedenler

Konusu 'Tarih' forumundadır ve RüzGaR tarafından 10 Aralık 2012 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi İç ve Dış Nedenler
    A. İç Nedenler
    1. Merkezi Yapıdaki Bozulmalar

    Padişahlık Makamının Bozulması
    I. Ahmet ile birlikte şehzadelerin sancak eğitimi uygulaması kaldırıldı, şehzadeler sarayda kapalı bir hayat yaşamaya başladı.

    Saraya kapanan şehzadelerin ruhsal yapılarında bozulmalar görüldü.

    UYARI: III. Mehmet; son kez sancağa çıkan Osmanlı padişahıdır.

    I. Ahmet Dönemiyle hanedanın en yaşlı üyesi tahta geçmeye başladı.

    UYARI: I. Ahmet, sancağa çıkmadan tahta çıkan ilk padişahdır.

    Sadrazamalık Makamının Bozulması
    Sadrazam padişahtan sonra en etkili olan ikinci kişi idi.
    Sadrazamlar, önceleri eğitim ve tecrübelerine göre seçilirken, daha sonraki dönemlerde rüşvet ve iltimas yolu ile göreve gelmişlerdi.

    UYARI: Duraklama Dönemi'nde 61 sadrazam göreve gelmiştir.

    Duraklama Dönemi'nde yeteneksiz kişiler sadrazamlık görevine getirildi.
    Bu durum halkın devlete olan güvenini azalttı, isyanların çıkmasına neden oldu.

    Saray Kadınlarının Yönetime Katılması
    Kimi padişahların zamansız ölümü üzerine geride tahta geçecek çocuk yaşta kişiler kalıyordu.
    Veraset sisteminden dolayı çocuk da olsa bu kişi tahta geçebiliyordu.
    Bu çocuk hükümdarların tahta geçmesi ile anneleri devlet yönetiminde etkili olmaya başlıyordu.
    Kadınların devlet işlerinde etkinliği Kanuni Dönemi'nde Hürrem Sultan ile başladı.
    Valide Kösem Sultan ve Turhan Sultanla devam etti.

    UYARI : Duraklama Dönemi'nde IV. Murat'ın annesi Kösem Sultan ile, IV. Mehmet'in annesi Turhan Sultan yönetimde oldukça etkili olmuşlardı.

    Zamanla saray kadınları devlet adamlarının atanmasında da söz sahibi oldu.
    Bu da bilgi ve beceriden yoksun kişilerin iş başına gelmesine neden oldu.

    2. Orduda Meydana Gelen Bozulmalar
    Yeniçeri Teşkilatındaki Bozulmalar
    Askeri kanun ve geleneklere saygı gösterilmemeye başlandı.
    Yeniçerilerin ve Kapıkulu Ocağı'nın bozulması ile orduya olan güven kayboldu.
    Kanun-i Kadim'e aykırı askere alım işlemleri yapılmaya başlandı.

    UYARI : Yeniçeri Ocağı'na usülsüz asker kaydeden ilk padişah III. Murat'tır.

    Devşirme sistemi bozuldu.
    Yeniçeriler çeşitli nedenlerden dolayı sık sık ayaklanmaya başladı.
    Merkeze her istediklerini yaptırabilen Yeniçeriler, bazan padişahları bile tahttan indirmişti.

    Eyalet Ordusundaki Bozulmalar
    XVII. yüzyılda Tımar dağıtımındaki adaletsizlik ve haksızlık Eyalet ordusunun itibarını zedeledi.
    Dirlik araziler askerlikle ilgisi olmayan kişilere verilmeye başlandı.

    UYARI: Yükselme Dönemi'nde Eyalet Ordusu Yeniçeri Ocağı'na karşı önemli bir denge unsuruydu. XVII. yüzyılda eyalet askerlerinin sayısının azalması ile, Yeniçeri Ocağı güç kazanmış ve devlet yönetiminde Ocağın etkinliği artırmıştır.

    Bir kısım dirlik arazi de peşin vergi amacıyla iltizama çevrildi.

    Donanmadaki Bozulmalar
    Osmanlı donanması Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde en üst düzeye ulaşmış, Barbaros Hayreddin Paşa'nın ölümüyle de giderek önemini kaybetmişti.

    Denizcilikle ilgisi olmayan kişiler kaptan-ı deryalığa getirilmişti.

    Ekonomideki Bozulmalar
    Savaş ganimetlerinin azalması.
    Uzun süren ve genelde yenilgiyle sonuçlanan savaşlar.
    Eskisi gibi yabancı devletlerden vergi ve hediye alınamaması.
    Artan saray masrafları ve devlet ihtişmına paralel olarak lüks ve israfın artması.
    Sık sık padişah değişiklikleri yüzünden ödenen cülus bahşişleri.
    Tımar sisteminin bozulması.
    Kapıkulu askerlerinin sayısının artması.

    Eğitimdeki Bozulmalar
    Osmanlı Eğitim sistemi Avrupa'nın oldukça gerisinde kalmıştı.
    Osmanlı Devleti'nde en önemli eğitim kurumu medreselerdi.
    Medreselerin başında bulunan ulemalar gelişmeye ayak uyduramadı.
    Medreselerde zamanla pozitif bilimler askıya alındı.
    Medrese eğitimi yapmamış bir çok insana diploma ve ve rütbe verildi.
    Yeni doğmuş çocuklara müderris ünvanı verilerek beşik uleması zümresi meydana geldi.
    Ulemalar zamanla askerle birlike isyanlara katılıp saraya hücum etti.

    Toplum Yapısındaki Bozulmalar
    Siyasi, sosyal ve ekonomik yapının bozulması ile Anadolu'da Celali İsyanları çıktı.
    Celali isyanları ile merkezi otorite tamamen sarsıldı.
    İsyanların artması üzerine Anadolu'da yaşayan halk şehirlere göç etmeye başladı.
    İsyanların bastırılmasında kullanılan yöntemler, halkla devletin arasının açılmasına neden oldu.

    B. Dış Nedenler
    İmparatorluğun Doğal Sınırlarına Ulaşması
    Osmanlı Devleti, XVI. yüzyılın sonunda yaklaşık 20 milyon kilometre kare sınır ve 100 milyon nüfus ile en geniş sınırlarına ulaşmıştı.
    Üç kıtaya yayılan bu sınırların korunmasında zorluk çeken Osmanlı Devleti, bazen birçok cephede savaşıyor ve bu nedenle mevcut gücü bölünüyordu.

    Avrupa'da Merkezi Krallıkların Kurulması
    Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi'nde Batı'da çok rahat ilerledi, çünkü Avrupa'da derebeylik rejimi (küçük kırallıklar) hüküm sürmekteydi. XV. yüzyıl ile birlikte Avrupa'da güçlü merkezi krallıklar kuruldu. Avrupa, XV. ve XVI. yüzyıllarda Coğrafi Keşifler, Rönesans ve Reform ile önemli adımlar atmış, Osmanlı Devleti'nde ise aynı gelişmeler görülmemişti.
     



Sayfayı Paylaş