Oğuz Atay Kimdir? Hayatı Ve Edebi Kişiliği

Konusu 'Hakkında Bilgi' forumundadır ve Seçkin tarafından 7 Ağustos 2016 başlatılmıştır.

  1. Seçkin Well-Known Member


    Oğuz Atay (d. 12 Ekim 1934, İnebolu, Kastamonu - ö. 13 Aralık 1977, İstanbul), Türk roman, öykü ve oyun yazarı.

    12 Ekim 1934 tarihinde Kastamonu'da doğdu. Babası bir dönem milletvekilliği yapmış olan Cemil Atay, annesi ise ilkokul öğretmeni Muazzez Atay'dır. Yükseköğrenimini İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi'nde yaptı.

    [​IMG]

    Mezun olduktan sonra Yıldız Teknik Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1975 yılında ise doçent oldu. İlk romanı "Tutunamayanlar", büyük ses getirdi ve TRT Roman Ödülü'nü kazandı. Daha sonra "Tehlikeli Oyunlar" isimli kitabını yayınladı. 1975 yılında, hikayelerinin yer aldığı "Korkuyu Beklerken" kitabını ve Prof. Dr. Mustafa İnan'ı anlatan "Bir Bilim Adamının Romanı" kitabını yayınladı. Oğuz Atay, 13 Aralık 1977'de hayatını kaybetti.

    Enis Batur, Oğuz Atay'ı anlatıyor:


    Oğuz Atay'ın çıkışı bile şaşırtıcı olmuştu: İlk romanı "Tutunamayanlar" nice serüvenden sonra gün ışığına çıktığında, gerektiğinde iğneli bir dille dört dörtlük değerlendirmesini yapabildiği o klasik "edebiyat çevrelerimiz", alışılagelmiş ölçüleriyle yaklaştı ona ve yapıtına: Yazar "aslında" mühendisti ve "biraz gecikmiş" olarak, 35 yaşında ilk ürününü verebilmişti, "üstelik bunun devamı da gelmeyebilir"di.

    Bu garip "selam"a kendine göre bir karşılık verdi Oğuz Atay: 1977'de, 43 yaşındayken yüküne dayanamayıp terk ettiği dünyaya, topu topu 7 yıl içinde yazıp bitirdiği iki romanı, bir öykü kitabını ve bir oyunu, bitiremediği bir dördüncü romanın ve günlüğünün büyükçe bir bölüğünü bıraktı, kim bilir kaç güzelim tasarıyı kendisiyle birlikte götürdü.

    Oğuz Atay'ın tarihe, topluma ve insana bakışında Kemal Tahir'le bir hayli ortaklık taşıdığı söylenmiştir. Buna karşılık, edebiyata yaklaşımları, yapıtlarını kuruş biçimleri açısından pek az ortak noktaları vardır. İlle de bir yakınlık aramak gerekiyorsa, Oğuz Atay, eskilerden daha çok Halit Ziya'ya, çağdaşlarından ise bir hayli Leyla Erbil'e yakın bir çizgi geliştirmiştir. Batı edebiyatıyla ilgili olarak, Dostoyevski'den Joyce'a bir hayli yazarın adı gündeme getirilmiştir ama belirgin bir etkiden söz etmek güçtür; olsa olsa Joyce'la olan yakınlığı ciddiye alınabilir.

    Yazı tekniği açısından sınırlı değildi Oğuz Atay'ın repertuvarı: Romanlarında "mektup" gibi klasikleşmiş ögelerden yararlandığı kadar 'iç monolog' gibi modern anlatım yollarını da kullandığı, üstelik bunları ustalıkla aynı anlatı gövdesinde uzlaştırdığı görülür. İlk romanı "Tutunamayanlar", bu açıdan eleştirilebilir belki: Çok sayıda anlatım yolunun denenmesi bütünlüğü zedelemese bile dağınık bir örgü oluşmasına yol açmıştır. Ama sonradan, özellikle de öykülerinde son derece ekonomik, anlattıklarıyla tam anlamıyla örtüşen bir üsluba ulaşmıştı Atay; Ölümünden önce bitirebildiği son öykü olan "Demiryolu Hikayecileri"nde bu buluşma yetkin bir boyut kazanmıştı.

    Oğuz Atay'ın üslubunu ve kullandığı anlatım yollarını anlattıklarından soyutlamak elde değildir: Kırgın,yaralı bir ses, yoğun ama gizli bir hüzün perdesinin önünden kara alaya ulaşır orada. Kişileri de öyledir: Hemen tümünü "bir yerlerden tanırız" aslında, "bizden biri"dirler korkutucu biçimde, ya da bizimle her an dönüşebileceğimiz "insanlık durum"larıdır sayfaları çevirdikçe karşımıza çıkan. Bu, Mustafa İnan için de, "Beyaz Mantolu Adam" için de böyledir: Bir uçtan ötekine giderken, yaşadığımız ve "sandığımız" gerçekler, tıpkı oynadığımız ve bizi oynayan oyunlar gibi Oğuz Atay'ın yarattığı "Türkiye Ruhu" freskosunun bütününe yerleşip okuru ürpertirler.
     



Sayfayı Paylaş