Nevşehirin Yöresel Halk Oyunları Nelerdir

Konusu 'İç Anadolu Bölgesi' forumundadır ve hakan788 tarafından 24 Haziran 2014 başlatılmıştır.

  1. hakan788 Well-Known Member


    Nevşehirin Yöresel Halk Oyunları Kısaca

    Nevşehir ve çevresinde geleneksel tarz içerisinde oluşan halk oyunları, Türkiye coğrafyası üzerinde “Halay Yöresi” olarak adlandırılan gurup içerisinde yer almaktır. Oyunlar daha çok düğün ve eğlence ortamlarında çıkartılmaktadır. Mekan olarak erkeklerde geniş meydanlara, kadınlar da ise kapalı ev mekanlarında oynanmaktadır.

    Kadın

    Oyunları kapalı mekanlarda tef eşliğinde oynanmaktadır. Oyuncu sayısı bakımından tek, iki, dört kişi ile oynanmaktadır. Çizgi olarak, oyuncular karşılıklı olarak birbirleri ile temas etmeden dik çizgilerle oyunları icra etmektedir. Bu türden oyunlar haricinde kadınların el ele tutuşmak suretiyle meydana getirdikleri toplulukça halay karakteristiğinde olan oyunları da bulunmaktadır.

    Kadın oyunlarında kıyafet: ayakta yemeni kundura veya “Işılak Galiga“ denen ayakkabı, motifli yün çorap, üste geniş peyikli “boğma şalvar” belde şal kuşak veya boncuktan örgü kuşak, vücutta yakasız “pamuklu yelek” üstünde “üçetek” adı verilen omuzlardan diz kapağının altına kadar inen uzun giysisi, onun üstünde de “cepken veya salta” denen sırma ip işlemeli kadifeden yapılan üslük kıyafet, baş kısmında ise üç sıra penezli, tepelik fes, onun üstünde de pullu “kıvrak” veya oyalı yemeni bulunmaktadır.

    Yöreden tespit edilen kadın oyunlarının adları :
    1-Kadın halayı

    2-Alacalı yılan

    3-Sarıkız

    4-Bindallı

    5-Oğlum kemeraltı

    6-Hoşlaşma

    7-Seke seke

    8-Kaşık oyunu

    Kadın halayında söylenen bir türkü :

    ALLILAR

    Allılar mektebin geceleri
    Allılar ders verir hocaları
    Allılar nerde de güzel var ise
    Allılar hep kötü kocaları

    Allılar kaleden inek bakar
    Allılar ineğin alnı sakar
    Allılar delikanlı dururken
    Allılar ihtiyara kim bakar

    Allılar kaleden atladın mı
    Allılar fidanı topladın mı
    Allılar oğlan derki yatalım mı
    Allılar kız der ki patladın mı

    Erkek
    Bölgede iki gurup oyun çıkartılmaktadır.Birinci gurup, yerleşik halkın oyunları, ikinci gurup ise 1924 mübadelesi ile gelen Batı Trakya göçmenlerinin getirmiş olduğu oyunlardır.Yöre halkı her iki gruptan oyunları ayrı ayrı oynamakta birlikte sentezlenmiş halinde icra etmektedirler.

    Oyunlarda çizgi olarak, yarım daire ve hat formu kullanılmaktadır. Oyunlar gerçek karakterini verebilmesi için en az 8-10 oyuncu tarafından oynanmaya çalışılır. Daha fazla kişinin oyuna iştirak etmesinde de sakınca görülmez.

    Oyunlar genel karakteristik bakımından, sağa ve ileri işleyen adımlardan oluşmaktadır. Oyunlarda müzik çok önemli bir unsurdur. Tempo müziğe göre ayarlanır. Oyunlara yörede davul-zurna veya zurnanın yerine davulla, klarnet eşlik eder.

    Erkek oyunlarında kıyafet: Geleneksel yapıda, ayakta yemeni kundura veya iskarpin ayakkabı beyaz yün çorap, üste peyikli koyu renkli şalvar, belde şal kuşak veya kütüklük, üste yakasız kaytan gömlek ve köstekli delme yelek’ ten oluşmaktadır.

    Yörede halay karakteristiğinde sergilenen oyunların isimleri :
    1-Ağırlama

    2-Üçayak

    3-Şenola

    4-Cezayir

    5-Düzleme

    6-Hoş bilezik

    7-Leblebi

    8-Temurağa

    9-Ayvadibi

    10-Reyhan

    11-Nari

    Halaylarda oyuna eşlik eden iki türkünün sözleri :

    -I-

    ARZU İLE KAMBER GALE

    Matarayı suya daldırdım
    Doldu da diye kaldırdım
    Dinim imanım Kamber
    Ben bileziği çaldırdım

    Sen pınara vardın mı
    Elini yüzünü yudun mu
    Sen bileziği buldun mu

    Ben pınara varmadım
    Elimi de yüzümü de yumadım
    Dinim imanım arzu
    Ben bileziği bulamadım

    Yel eser kum savrulur
    Cihan başa çevrilir
    Dinim imanım kamber
    Yol nereden ayrılır

    Yel eser kum savrulur
    Cihan başa çevrilir
    Dinim imanım arzu
    Yol gedikten ayrılır

    Süt pişirir hoş eder
    Yiyeni sarhoş eder
    Yeme kamberim yeme
    Süt bizi kardeş eder

    Süt pişirir loş mu olur
    Yiyenler sarhoş mu olur
    Ana-Baba bir olmayınca
    Süt nen kardeş mi olur

    -II-

    Galenin başına kuş yuva yapmış
    Yuvanın üstüne bir gelin yatmış
    Yerini koymuş da ellere tapmış
    Ver gelin elmanı ben yareliyim

    Al elma soyulur mu
    Güzele doyulur mu
    Güzel saran yiğidim
    Kolları yorulurmu

    A benimde al kınalı kekliğim
    Şaşdımda yollarını bekledim
    Bekleyi bekleyi de
    Çürüdü kemiklerim

    Aynam düşdü al gelin
    Yanakların bal gelin
    İnşallah kocan ölür
    Sende bana kal gelin
     



Sayfayı Paylaş