Monosakkaritler Konu Anlatımı

Konusu 'Biyoloji' forumundadır ve RüzGaR tarafından 4 Aralık 2013 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Monosakkaritler Ders Notları

    Monasakkaritler de kendi içlerinde taşıdıkları karbon atomu sayısına göre değişiklikler gösterirler. Bunların karbon sayısı 3 ile 6 arasında değişebilir. Beslenme açısından en önemli olanlar altı karbon atomlu hegsozlardır. Hegsozların en çok tanınan halk arasında üzüm şekeri olarak adlandırılan glikozdur (dekstroz). İnsan kanında dolaşan ve hücrelerin solunum olaylarında kullandığı karbonhidrat da glikozdur. Bitkilerde üzüm dışında serbest olarak bulunmaz. Ticarette nişastadan elde edilir. Suda kolayca erir ve tatlılık verir. Fakat ev şekerinden daha az tatlıdır. Bir başka hegsoz ise früktoz yani meyve şekeridir. Buna levüloz adı da verilir. Glikozdan biraz daha tatlıdır. Vücutta glikoza çevrilerek kullanılır. Bazı meyvelerde en çok balda serbest biçimde bulunur. Bir başka hegsoz biçiminde laktozun (süt şekeri) yapısında bulunan galaktozdur. Monosakkaritlerin içindeki beş karbonlu şekerler canlı beslenmesinde önemli bir yer tutmazlar. Bunlardan riboz ve deoksiriboz nükleik asitlerin yapısına girerler. Ayrıca arabinoz ve ksiloz da beş karbonlu şekerlerdendir.

    Monosakkaritler, su ile daha küçük birimlere parçalanamadıklarından basit şekerler, tek şekerler, monozlar olarak da bilinirler. Bu sekerler karbonhidratların en küçük yapı birimidir. Çoğu Cn(H2O)n formülüne uyar. Bazı monosakkaritler tatlıdır. Zincir veya halkalı yapıya sahip olup, genellikle 3-6 arasında karbon (C) atomu taşırlar. Moleküllerindeki karbon sayılarının Latincelerinin sonuna -oz eki getirilerek gruplandırılırlar. Üç karbonlu olanlar trioz, dört karbonlular tetroz, beş karbonlular pentoz, altı karbonlular heksoz adını alırlar.turkeyarena Pentozlardan riboz (C5H10O5) ve deoksiriboz (C5H10O4) nükleik asitlerin yapısına girer. Hücre zarından difüzyon ile kolay geçerler.

    Besin kaynağı bakımından önemli olan monosakkaritler heksozlardır. Bunlardan glikoz (üzüm şekeri), fruktoz (meyve şekeri, levüloz) ve galaktoz (süt şekeri) en önemlileridir. Sindirilmeden kana karışırlar. Hepsinin kapalı formülleri C6H12O6 şeklinde olup birbirlerinin izomeridirler.

    İçerdikleri C sayısına göre monosakkaritler:

    3C'li şekerler : Gliser aldehit (Triozlar)
    5C'li şekerler : Riboz, Deoksiriboz (Pentozlar)
    6C'li şekerler : Glikoz, Galaktoz, Fruktoz (Heksozlar)
    6 C'li monosakkaritlerin difüzyon hızları şöyledir. Galaktoz > Glikoz > Fruktoz. Bunun yanında Glikozun ayracı Fehling veya Benedik çözeltisidir. Ayraç glikozla birleşince kırmızı olur.
     



Sayfayı Paylaş