Metabolik Sendrom Nedir, Nedenleri, Belirtileri

Konusu 'Sağlık-Genel' forumundadır ve elif tarafından 6 Ekim 2009 başlatılmıştır.

  1. elif Moderator


    Metabolik Sendrom
    Metabolik sendrom, birden fazla kalp damar hastalığı risk faktörünün kümelendiği hastalıklar grubudur. Gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde yaşam şekli değişiklikleri nedeni ile bir salgın haline gelerek, ateroskleroza bağlı kalp damar hastalıkların sıklığında artışa yol açmaktadır.

    Kilo fazlalığı ve bel çevresi kalınlığı fazla olduğu kişilerde görülen metabolik sendrom kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve şeker hastalığı gibi hastalıkların habercisidir. Bu hastalık tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaygınlaşmaktadır. Metabolik sendromlu hastalarda, kan damarlarındaki sertleşmeler ve tıkanmalar inme ve kalp krizi riskini yükseltmektedir. Ülkemizde 60-69 yaş grubundaki insanların yüzde62'sinde metabolik sendrom görülmekte ve tedavi olmak için birden çok doktora başvurup her gün çok sayıda ilaç almak zorundadırlar.

    Metabolik sendrom modern çağın bir hastalığıdır.

    Genellikle hareketsiz çalışan bireyleri tehdit eden hastalık sıklığı tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de artış göstermektedir. Sendroma en yatkın kişiler, masa başında oturan, beslenmesi düzensiz, yoğun stres altında çalışanlardır. Hareketsiz yaşam tarzı, ayaküstü atıştırma yani fast-food alışkanlığı, sigara kullanımı ve özellikle stres, sendromun giderek daha erken yaşlarda ortaya çıkmasına sebep olmaktadır. Bu yüzden sendroma Yeni Dünya Sendromu adı da önerilmektedir.

    Metabolik sendrom, insanın yaşı ilerledikçe kalp hastası veya şeker hastalığı yakalanma olasılığını arttıran bir durum olduğundan, kişilerin hastalık ortaya çıkmadan, hastalığı ortaya çıkaran risk faktörlerini yok etmeleri gerekir. Metabolik sendrom bir hastalık değilse de, hastalık risklerini çok fazla oranda arttıran bir durumdur ve tek tedavisi yaşam tarzını değiştirmektir

    Metabolik sendrom, elma tipi şişmanlık, yüksek tansiyon, şeker metabolizması bozukluğu (hiperinsülinemi) ve lipid metabolizması bozukluğu (kan yağlarında bozukluk) sorunlarından oluşur.

    Metabolik sendromun temelinde insülin direnci yatar. İnsülin direnci ise vücudun insülin salgılamasına rağmen, insülinin hücre içine girip glukozu taşıyamaması durumudur. İnsülün etkisinin yetersiz olduğu bu durumlarda kanda ve organlarda yağ miktarı artar. İnsülin direncini arttıran temel faktörler; hareketsiz yaşam biçimi ve yüksek kalori alımı sonucu oluşan aşırı kilodur. Özellikle de karın bölgesinde yağlanma artışı, psikososyal stres ve kadınlarda menopoz sonrası hormonal değişikliklerdir.

    Genetik ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı metabolik sendrom ve ilişkili sorunlardan; obezite, hipertansiyon, şeker hastalığı, yağ metabolizması bozukluğu, polikistik over sendromu, ürik asit yüksekliği (hiperürisemi), uyku apne sendromu sorumludur. Yakın gelecekte hem kanseri hem de kalp damar hastalıklarını önlemede metabolik sendromla mücadele giderek öne çıkacaktır.

    METABOLİK SENDROMDA KİMLER RİSK ALTINDADIR?

    Kişiler kendilerinde metabolik sendrom olup olmadığını değerlendirebilmek amacıyla aşağıdaki basit teste başvurabilirler

    Haftada 5?ten fazla çikolata, patates cipsi, mısır gevreği ya da benzeri gıdaları yiyor musunuz? (evet/hayır)

    Hiç tansiyonunuz ölçüldüğünde size yüksek olduğu söylendi mi? (evet/hayır)

    Düzenli egzersize rağmen kilo vermekte zorlanıyor musunuz? (evet/hayır)

    Kilonuz özellikle karın ve bel çevrenizde mi lokalize? (evet/hayır)

    Kalp damar hastalığı, yüksek tansiyon veya şeker hastalığı bulunan yakınınız var mı? (evet/hayır)

    Yemek öğünleri arasında konsantrasyon kaybı, baş ağrısı, mide bulantılarınız oluyor mu? (evet/hayır)

    Kolestrolünüz yüksek mi? (evet/hayır)

    Sıklıkla şekerli gıdalar yeme ihtiyacı duyuyor musunuz? (evet/hayır)

    İdeal kilonuzun 5 kilo veya daha fazla üzerinde misiniz? (evet/hayır)

    Yemek yedikten sonra genellikle yorgunluk hissediyor musunuz? (evet/hayır)

    Pirinç, patates, un içeren gıdaları haftada 3 kereden fazla alıyor musunuz? (evet/hayır)

    Kan şekeri düşüklüğünüz (hipoglisemi) var mı? (evet/hayır)

    Haftada 2 kereden daha az mı egzersiz yapıyorsunuz? (evet/hayır)

    Gün içinde enerji iniş çıkışları yaşar mısınız? (evet/hayır)

    0-4 EVET: Metabolik sendrom için düşük risk.
    5-8 EVET: Metabolik sendrom için orta risk. Araştırılması önerilir.
    9-14 EVET: Metabolik sendrom için yüksek risk. Tedavi başlanması önerilir.

    METABOLİK SENDROM NASIL TANINIR?

    Hastalarda dikkat edilmesi gereken dört önemli belirti;
    • Bel çevresinde genişleme
    • Tansiyon yüksekliği,
    • Kolesterol yüksekliği,
    • Kan şekerinde sınırda yüksekliktir.
    Nelere yol açıyor?
    Metabolik sendromlu kişilerde kalp damar hastalıkları çok sık görülür ve ölüm riski artar. Kan şeker düzeyi diyabet sınırında değilse bile ileride bu hastalığın gelişme riski çok fazladır. Bu insanların ve yakınlarının çok iyi izlenip doğru tanı konulup, tüm risk faktörlerinin hep birlikte tedavi edilmesi gerekir.

    Pek çok olayda, metabolik sendromun semptomları ile metabolik sendromun komplikasyonları arasındaki fark açık değildir ya da kişiden kişiye değişir. Metabolik sendromların komplikasyonlarını kısaca özetleyecek olursak:

    • İnsülin direnci
    • Şeker hastalığı
    • Hipertansiyon
    • Kanserde artış
    • Böbrek hastalığında artış
    • Kan yağlarında bozukluk (dislipidemi)
    • Şişmanlık (obezite)
    • Koroner damar hastalığı
    • Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer yağlanması
    • Polikistik over sendromu
    • Damar endoteli bozukluğu
    • Kan pıhtılaşma eğilimi artışı (hiperkoagülabilite)
    Osteoartrit (OA) ileri yaş grubunda sık rastlanan bir eklem rahatsızlığıdır. Diz eklemi, hastalığın sık olarak etkilendiği eklemlerdir. Diz eklemi osteoartriti hareketleri kısıtlanması nedeniyle metabolik sendrom gibi önemli hastalıklar grubunun oluşumuna yol açar ve şişmanlığın ilerlemesine de sebep olması bakımından ayrıca önemlidir.

    Yine İtalya da yapılan bir çalışmaya göre ise metabolik sendromlu kadınlarda seksüel fonksiyonlardaki bozulma sıklığının, normal popülasyondaki sağlıklı bireylere göre önemli derecede yüksek olduğu ortaya konmuştur.

    METABOLİK SENDROM TEDAVİ EDİLMEZSE?
    Kalp ve damar hastalıkları, kalp krizi ve felç geçirme olasılığı, geometrik olarak artar ve ani ölümler görülebilir. Önlem alınmadığında, hipertansiyon, in direnci, tip 2 diyabet, kalp ve damar hastalıkları gibi tüm olumsuz sonuçlar, en geç 7 yıl içinde ortaya çıkar.

    Nasıl tedavi edilir?
    a. Kilo verilmesi:
    b. Fiziksel aktivite:
    c. İnsülin direncinin azaltılması:
    d. Şişmanlığın tedavisi:
     



Sayfayı Paylaş