Kuşburnu Nasıl Yetiştirilir

Konusu 'BağBahçe' forumundadır ve Seçkin tarafından 8 Ağustos 2011 başlatılmıştır.

  1. Seçkin Well-Known Member


    Kuşburnu Nasıl Yetiştirilir
    İklim İstekleri: Kuşburnu bitkisi deniz seviyesinden itibaren, 2 500 metre yükseklikteki yerlere kadar çok uzun bir sahada yetişmektedir. Yayılış alanından da anlaşılacağı üzere çok değişik extrem iklim şartlarına karşı çok dayanıklı bir bitkidir. Soğuğa karşı çok mukavimdir. Mayıs – Haziran – Temmuz aylarında çiçek açtığı için donlardan zarar görmezler. Yükseklere çıkıldıkça çiçeklenme zamanı gecikmekte ve meyve kalitesi artmaktadır. Kök sistemleri çok derine indiğinden kuraklığa karşı mukavimdirler. En iyi gelişmeleri nehir kenarlarında olur. Kış soğuklanma ihtiyacı yüksek olduğundan Akdeniz sahil kesiminde pek bulunmazlar. Özellikle vegetasyon döneminde ki yeterli yağış meyve iriliğini arttırmaktadır.

    Açık arazide, güneşlenmenin yüksek ve bol olduğu yerlerde, güney marazlarda meyve rengi ve iriliği ile birlikte meyvede ki C vitamini içeriği de artmaktadır.

    Toprak İsteği: Toprak konusunda seçici değildirler. Çok farklı yapılarda ki topraklarda yetişebilmektedirler. Kumlu topraklarda çok iyi gelişir. Besin maddelerince zengin, gevşek topraklarda en iyi gelişimi gösterirler.

    Çoğaltılması
    Tohumla Çoğaltma: Bu tip çoğaltma için, kabuk renginin sarıdan kırmızıya geçtiği dönemlerde veya meyve olumunda toplanan meyveler, hemen ya da tohum kabuğunu aşındırıcı işlemlerden sonra doğrudan tohum çimlendirme yastıklarına ekilirler. Bu şekilde üretilen çöğürlere aşı yapılarak aşılı kuşburnu üretimi gerçekleştirilir.

    Dip Sürgünleri ile Üretim: Tiplere göre farklılık göstermekle birlikte, kuşburnu bitkisi dip sürgünü verme eğilimindedir. Bu dip sürgünlerinden alınarak doğrudan veya aşı yapıldıktan sonra elde edilen fidanlarla bahçe tesis edilir.

    Aşı ile Çoğaltma: Tohumdan elde edilen çöğürlere ve dip sürgünü ile elde edilen çöğürlere uygulanan en uygun aşı yöntemi yongalı aşıdır. Aşının yapılma zamanı yaz başı ve yaz sonudur.

    Daldırma ile Üretim: Kuşburnu bitkisi daldırma yöntemiyle kolayca üretilebilir. Ancak bu şekilde üretim, çok az sayıda fidan elde edildiği için pek pratik değildir

    Çelikle Üretim: Kuşburnu için en uygun çoğaltma yöntemdir. Bu şekilde yetiştirilmesi amaçlanan çeşitlerden alınacak çeliklere hormon uygulamak suretiyle fidan üretimi yapılmış olur.

    Bahçe Tesisi
    Toprak İşleme: Kuşburnu bahçesi tesis edilecek yer dikim öncesinde seçildikten sonra toprak derin şekilde sürülerek hazırlanır. Besin maddesi bakımından eksikliğin giderilmesi ve toprağın yapısının düzeltilmesi amacıyla ahır gübresi atılarak toprağa karıştırılır.

    Dikim: Kuşburnu bahçesi tesisi için sonbahar dönemi uygundur. Kışı sert geçen yerlerde ilkbahar dikimi tavsiye edilir. Dikim aralıkları çeşit özelliği ve arazinin durumu dikkate alınarak 1.5 x 1, 1.5 x 2, 2 x 2, 2 x 3 ya da 3 x 3 m sıra aralık mesafesi ile yapılabilir.

    Yıllık Bakım İşlemleri
    Toprak İşleme: Bahçe toprakları çok değişik amaçlarla işlenir. Genel olarak;

    a) Bitkilerin su ve gıda maddelerine ortak olan yabani otları öldürmek,

    b) Çeşitli gübrelerin toprağa karışmasını sağlamak,

    c) Toprak verimliliğini artıran mikroorganizmaların faaliyetini artırmak,

    d) Kök bölgesinin solunumunu, topraktaki besin maddelerinin çözünürlüğünü ve toprağın havalanmasını temin etmek,

    e) Yağmur, kar sularının toprak tarafından emilimini kolaylaştırmak, kurak yerlerde ve meyilli arazilerde su kaybını en aza indirmek,

    f) Toprakta kışlayan haşerileri yok etmek, şeklinde özetlenebilir.

    Kuşburnu bahçelerinin sonbaharda toprak tavında iken iklim bölgesinin durumuna göre Ekim-Kasım ayları içerisinde var ise traktörle 15-20 cm derinlikte pullukla işlenmesi yoksa bel ile bellenerek alt üst edilmesi çok faydalıdır.turkeyarena.net Bu şekilde işlenmiş olan bahçelerde yağan yağmur ve kar suları, toprak tarafından çok iyi tutulduğundan, fidanların gelişimi ve meyve verimi artmaktadır.

    Özellikle fidanın gelişme dönemlerinde sıra aralarının pullukla sürülerek, sıra üzerilerinin çapalanarak yabancı otlardan arındırılması fidanın sürgün verimini teşvik eder.

    Sulama: Kuşburnu bitkisinde kök gelişimi çok iyidir. Kazık kökler çok derinlere kadar ulaştığından kuraklığa çok dayanıklıdır.

    Sulama olanaklarının uygun olduğu yerlerde, özellikle fidanların ilk bir kaç yılında yağmursuz geçen vegetasyon dönemlerinde toprağın durumuna bakılarak 20-25 günde bir defa olmak üzere 4-5 defa sulama yapılması çok faydalı olacaktır.

    Yağışsız geçen dönemlerde, uygun zamanlarda yapılan sulamalar bitki gelişimini ve meyve verimini olumlu yönde teşvik etmektedir.

    Gübreleme: Uygun gübreleme, yeni sürgünlerin meydana gelmesini, bitki boyunu, meyve iriliğini ve ağırlığını, çalı başına verimi ve meyve eti oranını önemli ölçüde artırmaktadır.

    Gübre uygulamasında hektara 40-45 kg N, 30-50 kg P205 ve 80 kg K20 veya hektara 250 kg

    1,5: 1: 2,5 oranında kompoze gübre verilmektedir.

    Tavsiye edilen gübre uygulaması ile çalı başına 4.66 kg olan verimin 7.58 kg’a yükseldiği tespit edilmiştir.

    Budama: Kuşburnu bitkisi düzenli ve fazla budamaya ihtiyaç duymaz. Özellikle ocak şeklindeki bitkide dal seyreltme şeklinde hafif bir budama verim ve kaliteyi artırmaktadır.

    R. multiflora üzerine aşılı kuşburnu fidanlarında tek bir gövde üzerinde aşı yerinden dallanmalar meydana geldiğinden bitkinin budama ile kontrol altına alınması ve istenen şeklin verilebilmesi mümkündür.

    Aşılı kuşburnu fidanları ile oluşturduğumuz anaç parselinde yaptığımız budamalar ile bitkinin meyve veren dallarının güneşten daha çok istifade edebilmesi, hasadının kolay olması için yan dallanmalar kontrol altına alınmıştır.

    Özellikle R. canina gibi türlerde 2 yaşlı dallarda meyve oluşumunun söz konusu olduğu unutulmamalıdır. Budama sırasında yeni sürgünleri teşvik etmek amacıyla yaşlı dallar dış kısma bakan gözlerin üzerinden uygun şekilde budanmalı, dalların birbiri üzerine gelerek güneşlenme ve hasadı zorlaştırmasına müsaade edilmemelidir.

    Nadiren de olsa aşı gözünün altında anaçta oluşan sürgünler kesilerek yok edilmelidir.

    Hasat: Kuşburnu meyvelerinin hasadında özellikle vitamin C içeriğinin en yüksek olduğu dönemler gözlenmelidir. Meyveler en yüksek C vitamini oranına fizyolojik olgunlukta ulaşmakta ve bu zaman genel olarak Eylül-Ekim aylarına denk düşmektedir. Bazı Rosa türlerinde ise fizyolojik olgunluk Temmuz-Ağustos aylarında olmaktadır. Olgunlaşma bakımından Rosa canina türü içinde de bir varyasyon mevcuttur.

    R. rugosa türüne ait meyveler Ağustos sonunda toplandığında 1000 mg/100 g C vitamini içerirken, Ekim ayında toplandığında 47 mg/100 g C vitamini içermektedir.

    R. tomantosa türüne ait meyveler Ağustos ayında toplandığında 950 mg/100 g, Ekim ayında toplandığında ise 279 mg/100 g C vitamini içermektedir.

    Kuşburnu meyvelerinin olgunlaşması için geçen süre türlere göre değiştiği gibi aynı tür içindeki tiplerde de değişiklikler göstermektedir.

    Tokat yöresinden selekte edilen 95/22 nolu tipin meyvelerinin fizyolojik olgunluğa erişmesi Ağustos ayı sonunda olurken, 95/9 nolu tipin meyveleri Eylül ayı sonunda fizyolojik olgunluğa erişmiştir.

    Özellikle hasat ve işlemede kolaylık sağlamak açısından farklı olum zamanlarına sahip kuşburnu tiplerinin selekte edilerek çoğaltılması da ıslah çalışmalarında çok önemli bir yere sahiptir.
     



Sayfayı Paylaş