Kolesterol -Genel-

Konusu 'Sağlık-Genel' forumundadır ve RüzGaR tarafından 29 Kasım 2007 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    TurkeyArena

    Kan Yağları Nelerdir?


    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kan yağları esas olarak 2 çeşittir:[/FONT]
    1. [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterol[/FONT]
    2. [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Trigliserid[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterol Nedir?[/FONT]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterol, normalde her insanın kanında bulunan ve hücre zarları ile bazı hormonların yapımında kullanılan bir maddedir. Büyüme ve gelişmeyi sağlar. Kolesterol büyük oranda vücutta üretilir, az bir kısmı ise dışarıdan besinler yolu ile alınır. Kolesterol tüm hayvansal besin ve yağlarda (et, süt, tereyağı vb.) bulunurken, bitkisel besin ve bitkisel yağlarda (meyve, sebze, tahıl vb.) bulunmaz.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kötü kolesterol: LDL[/FONT]​

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterolün bir parçası olan LDL kolesterol, kanda kolesterolü taşıyan esas maddedir. LDL kolesterol oranının yüksek olması tehlikelidir, kalp-damar hastalıklarına yakalanmayı artırır ve bu hastalıkların ilerlemesini hızlandırır. LDL kolesterol damarların içyüzüne yapışarak plak denilen yapılar oluşturur ve bunlar da ilerleyerek damarlarda darlık ve tıkanıklıklara neden olur. Bu olaylar ise, kalpte miyokart infarktüsüne (kalp krizi), beyinde ise felce yol açar. Son yapılan çalışmalar açıkça göstermiştir ki LDL kolesterol yüksekliği kalp damar hastalığının en büyük nedenlerinden biridir. Bundan dolayı günümüzde kolesterol yüksekliğinin tedavisinde esas hedef, LDL kolesterolün düşürülmesidir. [/FONT]​


    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]İyi kolesterol: HDL[/FONT]​

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]HDL kolesterol LDL kolesterolü taşıyarak damar duvarından uzaklaştırır. HDL kolesterolün yüksek olmasının kalp-damar hastalıklarından koruyucu rolü vardır. Sigara, HDL kolesterol oranını azaltırken, egzersiz ve spor artırmaktadır.[/FONT]​


    [​IMG]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]LDL (kötü) kolesterol, damar duvarlarında damar sertliğinin bulgusu olan "plak" denilen yapıları oluşturmaya çalışırken, HDL (iyi) kolesterol ise tam tersine bunları damar duvarından uzaklaştırmaya çalışır.[/FONT]​

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif](Genellikle HDL (iyi) ve LDL (kötü) kolesterol karıştırılır. LDL kolesterolü "lanet kolesterol" olarak düşünerek aklımızda tutabiliriz.) [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Besinlerle alınan yağlar[/FONT]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Biliyoruz ki besinlerle alınan yağlar, kan yağlarını etkilemektedir. Besinlerle alınan yağlar 3 çeşittir:[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]1. Doymuş yağ: tereyağı, hindistancevizi yağı, hayvan eti yağları (koyun, kuzu, sığır, domuz eti, ördek vs), yağlı sütten yapılmış süt ürünlerinde,[/FONT]​

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]2. Çoklu doymamış yağ: ayçiçeği ve mısırözü yağı gibi sıvı yağlarda,[/FONT]​

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]3. Tekli doymamış yağ: zeytinyağı, fındık, ceviz, avokado'da bulunur.[/FONT]​
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Çoklu doymamış ve tekli doymamış yağların kalp damar sağlığını koruyucu etkileri vardır. Doymamış yağlar HDL (iyi) kolesterol düzeylerini yükseltirler, LDL kolesterolü ve trigliseridleri ise düşürürler. Bunların içinde LDL kolesterolü yükselten yağlar doymuş yağlardır. Doymuş yağlar oda ısısında katı durumdadır.[/FONT]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Margarinler: Bundan başka doymamış yağların hidrojenizasyon işlemine tabi tutulmasıyla katı nebati yağlar (margarinler) elde edilir (trans fat). Bu yağlar fast food, patates cipsi ve hazır dondurulmuş gıdalarda bolca kullanılır. Bu yağlar da oda ısısında katıdır ve kalp damar sağlığı açısından son derece zararlıdır, kötü kolesterol ve trigliserid düzeylerini yükseltirler.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Sonuç itibarıyla katı yağların her türlüsünden uzak durmamız gerekiyor. Günlük toplam kalorinin en fazla %30'u yağlardan alınmalıdır. Bu miktar erkekler için günde 55-70 gr, kadınlar için 50-60 gr demektir.[/FONT]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Trigliserid[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Bunlar vücudun enerji depolarını oluşturur. Yağın doğada bulunduğu şekildir. Tıpkı kolesterol gibi bir kısmı vücutta yapılır. Bir kısmı ise besinlerle alınır. Kolesterol kadar olmamakla birlikte kandaki oranının yüksek oluşu, kalp hastalığı riskini artırmaktadır.[/FONT]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Neden kiminin kan yağları yüksek, kiminin düşük?[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterol ve trigliserid düzeyleri her zaman yenilen yiyeceklerin etkisiyle yükselmez. Kandaki düzeyleri "doğuştan gelen ve çevresel faktörlerin" bir birleşimi olarak ortaya çıkar. Dolayısıyla kişinin genetik yapısı da önem kazanmaktadır. Yağların emilmesi, karaciğerde işlenmesi, yapılması, hücreler tarafından alınması, çeşitli faktörlerin etkisi altındadır. Bu faktörler kan düzeylerinin de farklı olmasına yol açar. Toplumlar için de durum aynıdır. Diyetlerinde fazla yağ bulunan toplumların ortalama kan kolesterol düzeyi, yağ tüketimi düşük olanlara göre daha yüksektir. Kişinin yapısal özelliklerinin de önemli olmasından dolayı, katı yağlar hiç alınmasa bile kolesterol düzeyi yüksek çıkabilir. Bundan dolayı diyetin tek başına yeterli olmadığı durumlarda doktorunuz gerekirse ilaç verecektir.[/FONT]
     



  2. RüzGaR Super Moderator

    Kan Yağlarının Düzeyi Ne Olmalı?


    [​IMG]


    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]HDL-kolesterol değeri 40 mg/dl’den az ise düşük, 60 mg/dl ve üzerinde ise yüksek değer kabul edilir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif][FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]LDL (kötü) kolesterol düzeyleri nasıl olmalı?[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Arzu edilen LDL kolesterol düzeyleri kişinin mevcut durumuna göre değişir. Kalp damar hastalıkları yönünden ciddi risk faktörlerinin olup olmaması, varsa bu risk faktörlerinin sayısı, arzulanan LDL kolesterol düzeylerini değiştirmektedir:[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Arzu edilen LDL kolesterol düzeylerini etkileyen risk faktörleri[/FONT]
    • [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Sigara[/FONT]
    • [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Hipertansiyon veya hipertansiyon için tedavi alma[/FONT]
    • [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Düşük (<40 mg/dl) HDL kolesterol düzeyi[/FONT]
    • [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Ailede erken yaşta kalp damar hastalığı olması (birinci derecede erkek akrabalarda 55, birinci derecede kadın akrabalarda 65 yaş altında)[/FONT]
    • [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Yaş (erkeklerde 45, kadınlarda 55 yaş üstünde olma)[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Risk faktörlerinin varlığına göre hedeflenen LDL kolesterol düzeyleri[/FONT]

    [​IMG]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterol düşerse kalp hastalığı riski de düşer mi?[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kesinlikle evet. Diyetle ve/veya ilaçlarla, kolesterol düzeyi (esas itibarıyla LDL kolesterol) düşürüldüğünde kalp hastalığı bulunanlarda yaşam süresinin uzadığı, kalp hastalığı bulunmayanlarda ise hastalığa yakalanma riskinin azaldığı kesin olarak kanıtlanmıştır.[/FONT]
    [/FONT]
     
  3. RüzGaR Super Moderator

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterolümüz Yüksekse Ne Yapmalıyız? [/FONT]​


    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Önce mutlaka doktorumuza görünmeliyiz. Doktorunuz kan yağlarınızın profilini, kan tetkikleriyle ortaya çıkardıktan sonra beraberinde başka risk faktörlerinin de olup olmadığını değerlendirecek ve tedavi için ne şekilde bir yaklaşımda bulunacağını size söyleyecektir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Tedavide birinci basamak diyettir. Diyetin özü, kolesterolden zengin gıdalardan yani hayvansal yağlar dahil olmak üzere her türlü katı yağlardan uzak durmaktır. Ek olarak fazla kilonuz da varsa her türlü ekmek-tahıl türü yiyeceklerden de uzak durmalıyız. Bitkisel yağlar (zeytinyağı, ayçiçeği yağı, pamuk, mısır, fındık, soya vs) kolesterol içermediklerinden kullanılabilir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Tek başına diyet ile kan yağları her zaman istenilen düzeye indirilemez. Bu durumlarda doktorunuz gerekirse diyete ek olarak ilaç tedavisi uygulayacaktır. İlaç tedavisinin süresini doktorunuz belirleyecektir. Bu süre genelde oldukça uzun belki de yaşam boyu olabilir. Kolesterol yüksekliğinde ilaç kullanımı Kolesterol yüksekliğinde ilaç kullanımına doktorunuz karar verecektir.[/FONT]

    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kan yağlarının yüksekliğinde ilaç tedavisi[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Kolesterol yüksekliğinin ilaçla tedavisinde en çok kullanılan ilaçlar statinlerdir (atorvastatin, simvastatin, pravastatin vs). Statinler kolesterolün karaciğerdeki fazla yapımını azaltarak yüksek seviyeleri normale indirirler. Statinler büyük çalışmalarla binlerce insan üzerinde kullanılmış ve yararlılığı kanıtlanmış ilaçlardır. Bu ilaçlar damar hastalığı olanlarda, darlıkların probleme neden olma olasılığını azaltmakta, hatta darlıkların gerilemesini bile sağlayabilmektedir. Damar hastalığı olmayanlarda ise damarlarda hastalık gelişmesini önlemektedir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Görüldüğü gibi damar sağlığı açısından son derece yararlı olan bu ilaçlar hakkında özellikle nadir görülebilen bazı yan etkilerinden dolayı oldukça yanlış düşünceler bulunmaktadır. Her ilaçta olduğu gibi bu ilaçların da bazı yan etkileri bulunmaktadır. Bunlardan en çok bilineni kaslar ve karaciğer üzerine olan yan etkilerdir. Oldukça nadir (%0.08) görülen kaslar üzerine olan yan etkileri, çoğunlukla yüksek dozlarda ve yağları düşürücü birden fazla ilaç kullanıldığı zaman olabilmektedir. Karaciğer üzerine olan yan etkiler ise karaciğer enzimlerinin yükselmesi şeklindedir, %0.5-%2 oranında görülür ve çoğunlukla dozla ilgilidir. Böyle bir şey olması ise karaciğer hasarını göstermez. Bu yan etkinin olması da çoğunlukla ilacın kesilmesini gerektirmez, doz azaltılır veya başka bir statin verilirse sorun çoğunlukla çözümlenir.[/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Doktorunuzun sizi belli zamanlarda kontrollere çağırmasının nedenlerinden biri de bu tür yan etkilerin ortaya çıkıp çıkmadığını anlamak ve böyle bir şey varsa gereken önlemleri almaktır. Aslında bu ilaçların karaciğer yağlanmasına bağlı enzim yükselmelerini bile normale indirebildiği bilinmektedir. [/FONT]
    [FONT=Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif]Unutulmamalıdır ki hiç yan etkisi olmayan ideal bir ilaç henüz yoktur. Önemli olan ilacın sağlayacağı yararın, oluşturabileceği bir takım yan etkilerinin çok çok üzerine olmasıdır. [/FONT]
     
  4. RüzGaR Super Moderator

    Neler Yiyelim? Nelerden Kaçınalım?


    [​IMG]
     
  5. elif Moderator

    Kolesterol düzeyi nelerden etkilenir?

    Kolesterol düzeyini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır. Bu etkenleri iki grupta toplayabiliriz.

    Bireyin kendisine bağlı etkenler

    • Diyet: Kolesterol içeren besinler ve doymuş yağ tüketimi ile kanda kolesterol düzeyi artar. Andaki kolesterol düzeyinin artmasında besinlerin içerisindeki kolesterol miktarı etkendir ancak doymuş yağlar başlı başına etki gösterebilmektedir. Biliyoruz ki; diyetin doymuş yağ ve kolesterol miktarını azaltırsanız kan kolesterol düzeyinizde düşer.
    • Vücut ağırlığı: Hafif şişman ve şişman olmak kalp hastalıkları için risk faktörüdür. Kilonuz arttıkça kan kolesterol düzeyinde de artış olur. Kilo kaybetmeye başladığınızda kan total kolesterol, LDL (kötü) kolesterol ve trigliserit düzeyinde azalma, HDL (iyi) kolesterol düzeyinde ise artma gözlenir.
    • Fiziksel aktivite: Fiziksel aktivite yapmamak kalp hastalıkları için risk faktörüdür. Düzenli fiziksel aktivite yaparsanız kan LDL (kötü) kolesterol düzeyinde azalma, HDL (iyi) kolesterol düzeyinde artma sağlarsınız. Bununla birlikte aktivite ile kilo kaybetmiş olursunuz. Mutlaka her gün 30 dakika veya daha fazlası fiziksel aktivite yapmanız gerekmektedir.
    Bireyin kendisine bağlı olmayan etmenler

    • Yaş ve cinsiyet: Kadın ve erkekler yaşlandıkça kan kolesterol düzeylerinde artma gözlenir. Menopoz öncesi kadınlarda aynı yaş erkeklere göre total kolesterol düzeyi düşerken, menopoz sonrasında kadınların LDL (kötü) kolesterol düzeyi artış olduğu bildirilmiştir.
    • Kalıtım: Genetik olarak vücudunuzun ne kadar kolesterol üreteceği şifrelendirilmiştir. Eğer kan kolesterol düzeyiniz yüksek ise ailenin diğer fertlerinin de kolesterol profili değerlendirilmesi gerekir. Çünkü ailesel kan kolesterol yüksekliği bazen genetik olarak geçişli olabilmektedir.
     
  6. elif Moderator

    İlaç tedavisinin kolesterol düşürmedeki yeri nedir?

    Eğer kan kolesterolünüzü düşürmek için klinik olarak ilaç tedavisine gerek duyulmuşsa mutlaka yaşam boyu iyileştirici değişiklikleri beraberinde yapmanız gerekmektedir. Riskleri değerlendirildiğinde kolesterol düşürmede kullanılacak ilaçların dozlarının vücut en düşük risk yaratanını seçmek gerekmektedir. Çeşitli kolesterol düşürücü ilaçlar bulunmaktadır. Bunlar; statinler, safra asitleri, sekuesteranlar, nikotinik asit ve fibrik asididir. Doktorunuz size en uygun ilacı önerecektir. Statin içeren ilaçlar en etkili LDL (kötü) kolesterol düşürücü ve güvenliliği daha etkin olan ajanlardır. Safra asitleri ve sekuesteranlar tek başına veya statin grubu ilaçlarla beraber kullanıldığında LDL (kötü) kolesterol düzeyini düşürücü etki göstermektedirler. Nikotinik asit, Kandaki trigliserit ve LDL (kötü) kolesterol düzeyini düşürürken HDL (iyi) kolesterol düzeyinde artış sağlarlar. Fibrik asit ise LDL (kötü) kolesterol düzeyinde düşürme yaparken tedavi sırasında trigliserit düzeyinde artma ve HDL (iyi) kolesterolde istenmeyen düşüşe neden olmaktadır.

    Yüksek kolesterol içeren besinler: Yumurta, karaciğer ve kabuklu deniz ürünleri

    Orta derece kolesterol içeren besinler: Etler, yağlı veya orta yağlı süt ürünleri

    Düşük derece kolesterol içeren besinler: Az yağlı süt ve süt ürünleri

    Kolesterol içermeyen besinler: Bütün tahıllar, ekmek, sebze, meyve, kuru yemişler, kuru meyveler.

    Günde diyetle 300 mg kolesterol almalıyız.

    Besinlerle alınan şeker miktarı kolesterol düzeyini etkilemez.
    Karaciğer günde ortalama 1000 ile 1400 mg kolesterol üretir.
     
  7. elif Moderator

    Bazı besinlerin içerdiği kolesterol miktarı

    • 3 köfte kadar dana eti __81 mg
    • 3 köfte kadar kuzu eti __94 mg
    • 3 köfte kadar hindi ve tavuk eti __85 mg
    • 3 adet kokteyl sosis __74 mg
    • 3 köfte kadar balık __80 mg
    • 1 adet yumurta sarısı __274 mg
    • 3 karper kadar peynir __107 mg
    • 1 su bardağı yağsız süt __2 mg
    • 3 top dondurma __50 mg
     

Sayfayı Paylaş