İmla Yanlışları, İmla Hataları

Konusu 'Türkçe-Edebiyat' forumundadır ve RüzGaR tarafından 21 Ekim 2010 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    İmla Yanlışları, İmla Hataları (Açıklamalı Cevaplarla)
    [FONT=?]*Omuzundaki ağrı geçti mi ki koşabiliyorsun? (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] omuzundaki –omzundaki: ses düşmesi olur [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Omzundaki ağrı geçti mi ki koşabiliyorsun? [/FONT]

    [FONT=?]*Bir takım insanlar iki şiir yazmakla şair olunur zan ediyorlar.(2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] bir takım: birleşik yazılır; zan ediyorlar –zannediyorlar: birleşik yazılır ve sessiz türemesi vardır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Birtakım insanlar iki şiir yazmakla şair olunur zannediyorlar. [/FONT]

    [FONT=?]*Cumhuriyet 29.X.1923’de kuruldu.(2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] 1923 okununca sert sessiz olan –ç ile biter gelen ek de benzeşerek –te olur. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Cumhuriyet 29.10.1923’te kuruldu [/FONT]

    [FONT=?]*Dün akşam ki televizyon filimini beğenmiyen varmı? (4) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] akşam ki: aitlik eki olan –ki bitişik yazılır; filim- film; beğenmiyen: ses daralması yazıda gösterilmez –beğenmeyen olmalı; mı soru eki kesinlikle ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Dün akşamki televizyon filmini beğenmeyen var mı? [/FONT]

    [FONT=?]*Size bu mektupla birlikte bir hikayede gönderiyorum. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] bağlaç olan de ayrı yazılır hikâye de şeklinde olmalı; [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Size bu mektupla birlikte bir hikâye de gönderiyorum. [/FONT]

    [FONT=?]*Her zaman Dünya bir yana çocuğum bir yana derdi. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama[/FONT][FONT=?]: Dünya gezegen adı olarak kullanıldığı zaman büyük yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Her zaman dünya bir yana çocuğum bir yana derdi. [/FONT]

    [FONT=?]*Ay, dünyanın çevresini yirmidört saatte dolanır. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Dünya gezegen adı olarak kullanıldığı zaman büyük yazılır; sayılar ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Ay, Dünya’nın çevresini yirmi dört saatte dolanır. [/FONT]

    [FONT=?]*Kipriklerine kadar toza toprağa bulanmışdı. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] kiprik: bazı yörelerde bu şekilde söylenir ama yazıda kirpik şekli geçerlidir; [/FONT]
    [FONT=?]bulanmışdı: sert sessizden sonra sert sessizin gelmesi gerektiğinden bulanmıştı şeklinde yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu[/FONT][FONT=?]: Kirpiklerine kadar toza toprağa bulanmıştı. [/FONT]

    [FONT=?]*Dışarda o kadarda soğuk yok canım. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] dışarda: dışarıda, ünlü düşmesi yazıda uygulanmaz; bağlaç olan de ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Dışarıda o kadar da soğuk yok canım. [/FONT]

    [FONT=?]*Anka kuşu Şehzade’yi sırtına bindirip uçtu. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Şehzade’yi- şehzadeyi: özel isim olmadığından büyük harf kullanılmaz ve dolayısıyla kesme işareti de kullanılmaz. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Anka kuşu şehzadeyi sırtına bindirip uçtu. [/FONT]

    [FONT=?]*Bugün ki toplantı 15.00’de yapılacakmış. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?]bugün ki: birleşik ve bugünkü şeklinde yazılır; 15.00 okununca sert sessiz olan –ş ile biter gelen ek de benzeşerek –te olur [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bugünkü toplantı 15.00’da yapılacakmış. [/FONT]

    [FONT=?]*Bu konu TBMM’nde yeniden 15 mayısta görüşülecekdir. (3 [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Kısaltmalardan sonra ek açık şekline göre getirilmez kısa halinin okunuşuna göre getirilir, bilinen tarihlerin ay adları büyük harfle yazılır, görüşülecekdir: ünsüz benzeşmesi gereği görüşülecektir şeklinde yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bu konu TBMM’de yeniden 15 Mayıs’ta görüşülecektir. [/FONT]

    [FONT=?]*Türkiye’nin Kuzeydoğusu daha yağışlıdır. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Kuzeydoğu yön belirttiği için küçük harfle yazılmalıdır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Türkiye’nin kuzeydoğusu daha yağışlıdır. [/FONT]

    [FONT=?]*Yarın ki nesilleri çok büyük görevler bekliyor. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] yarın ki: aitlik eki olan –ki bitişik yazılır [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Yarınki nesilleri çok büyük görevler bekliyor. [/FONT]

    [FONT=?]*Yine de bu konuyu tekrarlamak da fayda var. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] -de hal eki olduğu zaman bitişik yazılır ve duruma göre sessiz benzeşmesine uyularak –te, -ta şeklinde de kullanılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Yine de bu konuyu tekrarlamakta fayda var. [/FONT]

    [FONT=?]*Halbu ki bize gele bileceğini söylemişdi. (3) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] halbu ki: bitişik yazılır; söylemişdi: : ünsüz benzeşmesi var. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Halbuki bize gelebileceğini söylemişti. [/FONT]

    [FONT=?]*Mustafa Abi, ODTÜ’nin maden mühendisliği fakültesini kazandı. (4) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] abi: ağabey şeklinde ve küçük harfle yazılır; kısaltmalardan sonraki ek açık şekline göre getirilmez; kurum adları büyük harfle yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Mustafa ağabey, ODTÜ’nün Maden Mühendisliği Fakültesi’ni kazandı [/FONT]

    [FONT=?]*Sakarya köprüsü, yılların yorgunluyla bitgin gibidir. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] köprüsü: büyük harfle yazılır; bitgin: ünsüz benzeşmesi var. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Sakarya Köprüsü, yılların yorgunluyla bitkin gibidir. [/FONT]

    [FONT=?]*Bağzı arkadaşlarında toplantıya katılması gerekirdi. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] bağzı: bazı; bağlaç olan de ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bazı arkadaşların da toplantıya katılması gerekirdi. [/FONT]

    [FONT=?]*Sınıfını geçmesine ramen yinede mutlu görünmüyordu. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] ramen: rağmen; bağlaç olan de ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Sınıfını geçmesine rağmen yine de mutlu görünmüyordu. [/FONT]

    [FONT=?]*Bilinmiyen numaraları öğrene bilir mi sin? (3) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Bilinmiyen – bilinmeyen: ses daralması yazıda gösterilmez; öğrene bilir: kurallı birleşik fiiller bitişik yazılır; mi soru ekinden sonra gelen ek bitişik yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bilinmeyen numaraları öğrenebilir misin? [/FONT]

    [FONT=?]*Bu arkadaş ev de yanlız kalıyormuş. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] hal eki olan –de bitişik yazılır; yanlız: yalın-ız: - ı düşer [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bu arkadaş evde yalnız kalıyormuş. [/FONT]

    [FONT=?]*İstersen dışarı çıkıp ta biraz hava alalım. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] de bağlacı yazıda ta, te şeklinde yazılmaz ama telaffuzda bu şekilde kullanılabilir. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] İstersen dışarı çıkıp da biraz hava alalım. [/FONT]

    [FONT=?]*Nihad’ın bundan haberi varmı? (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] özel isimler ünsüz yumuşamasına uğrarsa yazıda gösterilmez; mı soru eki kesinlikle ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Nihat’ın bundan haberi var mı? [/FONT]

    [FONT=?]*Ona bunu anlatmanın alemi yokdu. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] alem:âlem; yokdu- yoktu: ünsüz benzeşmesi var. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Ona bunu anlatmanın âlemi yoktu. [/FONT]

    [FONT=?]*Sigarayı yasaklıyan padişah Dördüncü Murad’dı. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] yasaklıyan- yasaklayan: ses daralması yazıda gösterilmez; Dördüncü: IV. Eskiden Murat kelimesi Murad şeklinde yazılırdı. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Sigarayı yasaklayan padişah IV. Murad’dı. [/FONT]

    [FONT=?]*XIII. Yüzyılın en önemli olaylarından birinin tarihini yalnış söyledi. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] rakamdan sonraki kelime ikinci kelime sayıldığı için büyük harf kullanılmaz; yanlış: yanıl-ış [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] XIII. yüzyılın en önemli olaylarından birinin tarihini yanlış söyledi.[/FONT]
    [FONT=?] [/FONT]
    [FONT=?]*Gözümün içine bakabaka yalan söylüyor. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] ikilemeler ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Gözümün içine baka baka yalan söylüyor. [/FONT]

    [FONT=?]*O yemeğin tadını hala unutamam. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama: hala: hâlâ farklı anlama gelmektedir ama bu şekilde de kullananlar vardır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu: O yemeğin tadını hâlâ unutamam. [/FONT]

    [FONT=?]*Bu yıl ki yarışmada Ağrı’lı bir Atlet 1. oldu. (4) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] yıl ki: yılki ; Ağrı’lı: Ağrılı ek kesme işaretiyle ayrılmaz; Atlet: atlet; 1. :birinci [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bu yılki yarışmada Ağrılı bir atlet birinci oldu. [/FONT]

    [FONT=?]*Onunla oturup uzun uzun okul günlerinden sözettik. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] sözettik: ayrı yazılır [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Onunla oturup uzun uzun okul günlerinden söz ettik. [/FONT]

    [FONT=?]*Bu iki konu arasında ki farkı ayırdedelim artık. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?]arasında ki: aitlik eki olan –ki bitişik yazılır; ayırdedelim: ayırt edelim: ayrı yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Bu iki konu arasındaki farkı ayırt edelim artık. [/FONT]

    [FONT=?]*Onurun yaptığı espirilere bayılıyorduk. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Onurun: Onur’un; espiri: espri yabancı dilden bazı kelimeler Türkçenin yazıldığı gibi okunmak kuralına uymayabilir. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Onur’un yaptığı esprilere bayılıyorduk. [/FONT]

    [FONT=?]*Labarotuvarda çok başarılı bir deney gerçekleştirdik. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Labarotuvarda :Laboratuvarda [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Laboratuvarda çok başarılı bir deney gerçekleştirdik [/FONT]

    [FONT=?]*Köşe başında tırafik kontrolu yapılıyor. (3) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Köşe başında: bitişik yazılır; tırafik: trafik; kontrolu: kontrolü –l sesi ince olduğu için ek ince gelir, yabancı dilden bazı kelimeler Türkçenin yazıldığı gibi okunmak kuralına uymayabilir. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Köşebaşında trafik kontrolü yapılıyor. [/FONT]

    [FONT=?]*Koca Mustafa Paşa da oturuyordu eskiden. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Koca Mustafa Paşa da : Kocamustafapaşa’da [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Kocamustafapaşa’da oturuyordu eskiden (du eki eksik diil mi?) [/FONT]

    [FONT=?]*Cumhuriyetimizin 75.inci yıl dönümünü coşkuyla kutladık. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Cumhuriyetimizin: Cumhuriyetimiz’in 75.inci: 75. Veya 75’inci şeklinde yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu: Cumhuriyetimiz’in 75. yıl dönümünü coşkuyla kutladık. [/FONT]
    [FONT=?]*İki arkadaş matbanın üsdündeki odada kalıyordu. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] matbanın: matbanın; üsdündeki- üstündeki:ünsüz yumuşaması yapılmaz. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] İki arkadaş matbaanın üstündeki odada kalıyordu. [/FONT]

    [FONT=?]*Şiirin 2. mısraında hangi edebi sanat vardır? (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] 2.: ikinci yazıyla; edebi: edebî düzeltme işareti kullanılır ama bu şekilde yazanlar da bulunmaktadır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Şiirin ikinci mısrasında hangi edebî sanat vardır? [/FONT]

    [FONT=?]Montaigne’nin “denemeler” adlı kitabını okuyorum. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] Montaigne (Monteyn)’den son eki Türkçedeki okunuşuna göre getirilir; eser adları büyük harfle başlar. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Montaigne’in “Denemeler” adlı kitabını okuyorum. [/FONT]

    [FONT=?]*25 / mart / 1985’de Bursada ikâmet ediyordum. (5) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] tarihlerin ayları yazıyla belirtildiği zaman araya herhangi bir noktalama işareti konulmaz; 1985 okununca sert sessiz olan –ş ile biter gelen ek de benzeşerek –te olur; özel isimlerden sonra gelen ekler kesme işareti ile ayrılır; ikâmet: düzeltme işareti kullanılmaz.turkeyarena.net[/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] 25 Mart 1985’te Bursa’da ikâmet ediyordum. [/FONT]

    [FONT=?]*Nufus artışına parelel olarak artan istekleri karşılaya bilmek gerekir. (3) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] nufus: nüfus; parelel: paralel; karşılaya bilmek: kurallı birleşik fiiller bitişik yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Nüfus artışına paralel olarak artan istekleri karşılayabilmek gerekir. [/FONT]

    [FONT=?]*Onu bu konuda hiç kimse kale bile almamışdı. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] kale: kaale şeklinde yazılır; almamışdı: ünsüz benzeşmesi var. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Onu bu konuda hiç kimse kaale bile almamıştı. [/FONT]

    [FONT=?]*Sanatcı realizim olarak adlandırılan akımın öncülerindendi. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] sanatcı: ünsüz benzeşmesi var; realizim:realizm [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Sanatçı realizm olarak adlandırılan akımın öncülerindendi. [/FONT]

    [FONT=?]*Gelecek yıl kazanacağını ümidediyor, ama sabır etmek lazım. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] ümidediyor: ayrı yazılır ve sessiz yumuşaması yazıda gösterilmez; sabır etmek: ünlü düşer ve birleşik yazılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Gelecek yıl kazanacağını ümit ediyor, ama sabretmek lazım. [/FONT]

    [FONT=?]*Senden çok eylenen başka birini tanımıyorum. (1) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?]eylenen şeklinde söylenen bu kelime yazıda eğlenen şeklinde kullanılır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] Senden çok eğlenen başka birini tanımıyorum. [/FONT]

    [FONT=?]*3. Katta doktor Erman oturuyor. (2) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?]Unvan sıfatları büyük harfle yazılır; rakamdan sonraki kelime ikinci kelime sayıldığı için büyük harf kullanılmaz. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] 3. katta Doktor Erman oturuyor [/FONT]

    [FONT=?]*20 mart Salı günü Saframbolu Gezisi yapılacakmış. (3) [/FONT]
    [FONT=?]Açıklama:[/FONT][FONT=?] bilinen tarihlerin ay adları büyük harfle yazılır; Safranbolu: özel isimlerde dudak ünsüzlerinin benzeşmesi yazıda uygulanmaz. “Gezisi” küçük harfle yazılmalıdır. [/FONT]
    [FONT=?]Doğrusu:[/FONT][FONT=?] 20 Mart Salı günü Safranbolu gezisi yapılacakmış.[/FONT]
     



Sayfayı Paylaş