Ekoyay 11.Sınıf Dil ve Anlatım Kitabı Sayfa 137-149

Konusu 'Dil ve Anlatım 11. Sınıf' forumundadır ve BaRıŞ tarafından 9 Kasım 2011 başlatılmıştır.

  1. BaRıŞ Well-Known Member


    Arkadaşlar 2011-2012 EKOYAY yayınları Dil ve Anlatım ders kitabı sayfa 137-149 arası yapamayanlar için yardımcı olur umarım. Not: Lütfen eksik veya hatalı gördüğünüz yerleri yorum ekleyerek belirtiniz.

    MAKALE
    Sayfa 137
    HAZIRLIK
    1. Tercüman-ı Ahval 22 Ekim 1860'ta Agah Efendi ve Şinasi tarafından çıkarıldı. Gazetenin çıkarılış amacı söz ve yazı ile yurdun çıkarlarına uygun düşünceleri bildirmek,iç ve dış olaylar olaylar hakkında haber vermek ,Türkçe bir gazete çıkarma isteğidir.
    2. İnsanlar yaşadıkları yerde ve dünyada olup biten olaylar hakkında bilgi edinme ihtiyacı duyarlar. Ayrıca gündemi takip etmek, bilgilenmek, beğendiği köşe yazarlarını okumak, objektif bir bakış açısı almak vb.pek çok sebepten dolayı gazetelerden faydalanırlar.
    3. Gazetelerde makale, fıkra, turkeyarena.net deneme, eleştiri, haber yazısı, röportaj ,sohbet gibi türlere yer verilir.
    4. Eğitim ve Kültür Alanında Yapılan Yenilikler:
    - 3 Mart 1924’te Tevhid-i Tedrisat Kanunu ilan edildi. Eğitim öğretim laikleştirildi. Bütün okullar Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlandı. Medrese ve okul ikiliğine son verildi.
    - 1 Kasım 1928’de Latin alfabesi kabul edildi.
    - 15 Nisan 1931’de Türk Tarih Kurumu kuruldu.
    - 12 Temmuz 1932’de Türk Dil Kurumu kuruldu.
    - 1924’te Topkapı Sarayı müze haline getirildi. Aynı yıl Etnografya Müzesi ve Güzel Sanatlar Akademisi açıldı.
    - 1933’te İstanbul Üniversitesi ve Ankara Dil Tarih Coğrafya Fakültesi açıldı.

    Sayfa 144
    1.Etkinlik
    Makalenin belirleyici özellikleri nelerdir?
    • Düşünsel plânla yazılır.
    • Yazar anlattıklarının doğruluğuna güvenmeli, anlattıklarını bir mantık çerçevesine oturtabilmelidir. Her anlattığı, önceki anlattıklarıyla çelişmemelidir.
    • İşlenen konu kendinden önceki söylenmişlerden, yazılmışlardan ayrı olmalıdır.
    • Okuyucuya konunun önemini kavratabilmek için örnekleme, karşılaştırma, tanık gösterme gibi nesnel verilerden yararlanmalıdır.

    Makale türünün Türk Edebiyatı’ndaki önemli temsilcileri şunlardır: Namık Kemal, Ziya Paşa, Şemseddin Sami, Muallim Naci, Beşir Fuat, Hüseyin Cahit, Fuat Köprülü

    2.Etkinlik
    “Atatürk ve Eğitim” makalesinin yazılış amacı Atatürk’ün eğitime verdiği önemi açıklamaktır.
    3.Etkinlik
    - Gazete ve dergilerdeki makaleler geniş halk kitlelerine ulaşmayı amaçlar.
    - Hedef okuyucu kitlesi makalelerin dil ve anlatımı üzerinde etkilidir. Bilim ve kültür alanında yazılan makaleler sınırlı bir kültür kesimine amaçladığından bu makalelerde daha bilimsel bir dil kullanılır. turkeyarena.net Gazete ve dergilerdeki makaleler ise geniş halk kitlelerine ulaşmayı amaçladığından daha açık daha popüler ve daha anlaşılır bir dil kullanılır, çok fazla özel terimler kullanılmaz.
    4.Etkinlik
    Gündemdeki konularda yazılan makaleler toplumun bu konudaki görüşlerini etkiler.Çünkü makale yazarı ileri sürdüğü fikirlerini sağlam delillere ve belgelere dayandırır.
    5.Etkinlik
    - 1924’te ilk öğretim zorunlu hale getirildi.
    - 3 Mart 1924’te hilafetle birlikte Şeriye ve Evkaf Vekaleti kaldırılarak devlet yönetiminde ikiliğe son verilmiş, öğretimde de ikiliğe son verilmiştir.
    - Tevhid-i Tedrisat Kanunun kabulü
    - Maarif Teşkilatı Kanunu
    - Yeni Türk alfabesinin kabul edilmesi
    İyi bir makale yazarı;
    - Kendi alanında geniş ve köklü bilgiye sahip olmalı,
    - Sorunlara tarafsız bir gözle bakmalı,
    - Dili iyi kullanmalı,
    - Genel kültürü geniş olmalıdır.

    Sayfa 145
    6.Etkinlik
    • “Kitap Fuarının Onur Yazarı Doğan Hızlan” adlı metin bir haber yazısıdır.”Atatürk ve Eğitim” adlı makaleden farkı anlatıcının kendi duygu ve düşüncelerini katmadan nesnel bir şekilde sade,yalın basit haber cümleleriyle okuyucuya Tüyap Kitap Fuarı hakkında bilgi vermeyi amaçlamasıdır.
    • “Atatürk ve Eğitim” makalesi “Züğürt Tesellisi” adlı metinden yazılış amacı, kullanılan dil ve üslup, anlatım biçimleri bakımından farklılık göstermektedir.

    Sayfa 146
    7.Etkinlik
    • Metnin temel iletisi : Atatürk eğitime büyük önem vermiş ve yaptığı inkılaplarla “Türk Milli eğitim sistemini” temel görevi olan Türkiye Cumhuriyeti ‘nin varlığını sürdürmesi işlevini yerine getirecek bir yapıya kavuşturmuştur.
    - Metnin alt başlıkları:
    - Atatürk Döneminde Eğitim Alanında Yapılan Çalışmalar
    - Tevhid-i Tedrisat Kanununun Kabulü
    - Maarif Teşkilatı Kanunu
    - Yeni Türk harflerinin kabul edilmesi
    • Metnin bu şekilde alt başlıklara ayrılmasının sebebi, metnin daha iyi anlaşılması, okunma kolaylığını sağlamasıdır. Alt başlıklar Atatürk’ün eğitim alanında yaptığı farklı çalışmaları yansıtabilmek amacıyla düzenlenmiştir.Alt başlıktaki düşünceler metnin ana düşüncesi etrafında birbiriyle ilişkili olacak şekilde sıralanmıştır.
    • İlk paragraf giriş, son paragrafa kadar gelişme, son paragraf sonuç bölümüdür. Ana düşünce metnin sonuç bölümünde yer almıştır.

    8.Etkinlik
    MAKALE-FIKRA
    BENZER ÖZELLİKLER:
    - Her ikisi de gazete çevresinde oluşan yazı türüdür.
    - Her ikisi de fikir yazısıdır. turkeyarena.net
    - Her ikisi de gazete ve dergilerde yayınlanır.
    - Her ikisinde de konu zenginliği vardır.
    - Özellikle gazete makalelerinin toplumu yakından ilgilendiren güncel konuları ele alması ve fıkranın da güncel konular üzerinde yoğunlaşması iki ortak noktalarındandır.
    - Her iki tür de aynı plana göre yazılır.
    FARKLI ÖZELLİKLER:
    - Makale yazarı ele aldığı fikirleri bilimsel bir yaklaşımla incelerken fıkra yazarı yazarı kişisel görüşle ele alıp inceler.
    - Makalelerde yazılanları ispatlama kaygısı vardır; ancak fıkralarda yazılanları ispatlama kaygısı yoktur.
    - Makalelerde ciddi, yapmacıksız, bilimsel bir anlatım vardır. Fıkralarda açık, sade ve anlaşılır bir dil kullanılır.
    - Fıkralar günübirlik yazı türüdür.Makalede ise böyle bir durum yoktur.
    - Makalede yazar doğruyu ; fıkrada ise yazar kendi doğrusunu anlatır.
    - Makale fıkraya göre daha uzun bir yazı türüdür.
    - Makale yazmak belli bir uzmanlık ister.

    MAKALE-DENEME

    BENZER ÖZELLİKLER:
    - Her ikisi de fikir yazısıdır.
    - Her ikisi de gazete ve dergilerde yayınlanır.
    - Her iki tür de aynı plana göre yazılır.
    FARKLI ÖZELLİKLER:
    - Makalede ortaya atılan düşünce iddia ya da görüş, kanıtlara dayanır. Denemede ise konu kişisel düşünceler, yorum ve bakış açısıyla desteklenir.
    - Makalede düşünce kesin bir sonuca bağlanır. Denemede ise böyle bir zorunluluk yoktur.
    - Makalenin üslup ve anlatımı ciddi, kurallı ve ağırbaşlıdır. Denemenin üslubu yazarına göre değişir.
    - Makalede söz oyunlarına yer verilmez, açık ve anlaşılır bir anlatımı vardır. Deneme yazarı ise konusuna uygun olarak söz sanatlarına ve anlam oyunlarına yer verebilir. Denemede dilin doğru ve güzel kullanımı çok önemlidir.
    9.Etkinlik
    - Makalede açıklayıcı, öğretici,kanıtlayıcı anlatım türleri kullanılmıştır. Okuyuca Atatürk’ün eğitime verdiği önemi açıklamak, bunu örneklerle kanıtlamak amacıyla bu anlatım türleri kullanılmıştır.
     



  2. BaRıŞ Well-Known Member

    Sayfa 147
    - Metinde yazar örnekleme, karşılaştırma (Osmanlı eğitim sistemi-Batı eğitim sistemi),sayısal verilerden yararlanma (%7’si okuma yazma bilen halk),tanımlama (Eğitim kişinin yeteneklerini, kendi ihtiyaçları ve toplumun amaçları doğrultusunda geliştirmesini sağlayan öğrenme işi ve nasıl yapılacağı üzerinde yöntem ve uygulamaların tümüdür.) alıntı yapma (metinde Atatürk’ün söylediği bütün sözler ) gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurmuştur.
    - Metinde Atatürk’ün eğitime verdiği önemi açıklamak,öğretmek bunu örneklerle kanıtlamak amacıyla bu anlatım türleri kullanılmıştır.
    10.Etkinlik
    Metin açık, akıcı,duru ve yalın dil ve anlatım özelliklerine sahiptir.
    11.Etkinlik
    - Makale sözcükler daha çok gerçek(temel) anlamlarıyla kullanılmıştır.
    - Metindeki farklı yapıdaki sözcük öbekleri:
    § Bilim ve sanat : bağlama grubu
    § Bir ulusun bilinci : belirtili ad tamlaması
    § Ortak düşünceler : sıfat tamlaması
    § Kültür aktarımı : belirtisiz ad tamlaması
    § Atatürk’ün yaşamı: belirtili ad tamlaması
    § Osmanlı eğitim sistemi :zincirleme ad tamlaması
    § Atatürk’ün eğitimle düşünce ve uygulamalarını gerçekten anlayabilmek için : edat grubu
    § Atatürk’ün yaşamı boyunca üzerinde titizlikle durduğu amaç: sıfat-fiil grubu
    § Çağdaş uygarlık: sıfat tamlaması
    § Başarabilmiştir: birleşik fiil
    § Bu açıklamalarımıza göre: edat grubu
    § Dikkat çekmek: anlamca kaynaşmış birleşik fiil

    Bu söz grupları bir varlığı, bir kavramı, bir niteliği veya bir eylemi karşılamak için belirli kurallar içinde yapısında ve anlamında bir bütünlük oluşacak şekilde oluşturulmuştur.
    - Metinden gerçek anlamlı sözcükler: eğitim, bilim,sanat,ulus, insan,yaşam zeka, modern, toplum,düşünce, başlık, uygarlık,tedbir… gibi pek çok sözcük
    - Mecaz anlamlı sözcükler: tutsaklık, bilgi patlaması, yıkılmaz, bürünmek, harcamak, karakter, köhne vd…Makalede bilgi vermek, açıklamak , kanıtlamak amaçlandığından sözcükler daha çok gerçek anlamlarıyla kullanılmıştır.
    12.Etkinlik
    Metindeki anlatım bozukluklarının düzeltilmiş halleri:
    “Bilim ve sanattan oluşan eğitim tam anlamıyla bir ulusun bilincidir.”
    “Başka bir deyişle eğitim son zamanlara kadar “kültür aktarımını sağlayan bir kurum ve süreç” olarak görülmüştür.
    “19.yüzyıl başlarında eğitim öğretim kurumlarının iyice gerilemesi ve nitelikli insan gücünün yetişememesi nedeniyle Osmanlı Devleti sürekli gelişen bir dünyada toplumun ihtiyaçlarını karşılayamaz duruma gelmiş ve sonunda bir dizi yenilik yapma yoluna gitmiştir.”

    ANLAMA-YORUMLAMA
    1. “Eğitimdir ki bir milleti ya özgür,bağımsız, şanlı ve yüksek bir toplum halinde yaşatır ya da bir milleti köleliğe ve geri kalmışlığa terk eder.”
    “Şimdiye kadar takip olunan eğitim-öğreitm yöntemlerinin milletimizin geri kalmasında en önemli bir etken olduğu kanısındayım”
    “Hayat ve geçime egemen olan kuralların zaman ile değişme, gelişme ve yenilenmesi zorunludur. Medeniyetin buluşlarının, tekniğin harikalarının, dünyayı değişiklikten değişikliğe uğrattığı bir devirde, asırlık köhne zihniyetlerle, geçmişe bağlılıkla varlığın korunması mümkün değildir.”
    Türk ulusunun yürümekte olduğu gelişme ve uygarlık yolunda,elinde ve kafasında tuttuğu meşale akıl ve bilimdir.”
    “Müstakil ve mesut kalmak isteyen her milletin eğitimi milli olmalıdır.”…
    2. Eğitimin milli olması eğitimin her türlü hurafeden ve yabancı düşünceden uzak, üstün nitelikte, ulusal değerlere ve yurtsever bir anlayışa sahip olmasıdır.
    3. Atatürk bağımsız ve mutlu bir millet olmak için eğitimin her açıdan milli olması gerektiğini svunmuştur.
    4.Türk milli eğitiminin dayandığı temel esaslar
    - Öğretim birliği.
    - Karma eğitim.
    - Eğitimin yaygınlaştırılması.
    - İlköğretimin zorunlu ve parasız olması.
    - Öğretimde teori ve uygulamanın birlikte yürütülmesi.
    - Öğretim programlarının sosyal hayatın ihtiyaçlarını ve çağın gereklerini karşılaması.
    - Öğretim programlarının millî ve bilimsel olması.
    - Eğitim ve öğretimde disiplin ilkesi.
    - Eğitimde öğretmenin önemi ve rolü.
    5.Batı’daki bilimsel gelişmelerin gerisinde kalmasıdır.
    6.Atatürk eğitimin yaygınlaştırılması için Maarif Teşkilatı Kanunu’nu çıkarmış, ilk öğretim zorunlu ve parasız hale getirilmiş, teknik, meslek ve uzmanlık okulları açılmış, karma eğitim sistemine geçilmiş, yeni Türk alfabesi kabul edilmiş.
    7.Atatürk’e göre eğitim ve öğretimde yüksek bir düzeye ulaşarak “Türk vatanını fethetme fikrini, Türk’ü esir alma hayalini” yok edebiliriz.
    8. Makalelerde dil göndergesel işlevde kullanılır.

    Sayfa 148
    ÖLÇME-DEĞERLENDİRME
    1.
    - İspatlama
    - Açık,sade,ciddi ,bllimsel
    - Herhangi bir konuda bilgi vermek, bir konuyu bir düşnceyi açıklamak, ispatlamak
    2. (D), (Y) ,(D), (D)
    3. DOĞRU CEVAP (B) ve (C) seçeneği
    4. (B)
    5. Makale yazarı ele aldığı fikirleri bilimsel bir yaklaşımla incelerken fıkra yazarı yazarı kişisel görüşle ele alıp inceler.
    - Makalelerde yazılanları ispatlama kaygısı vardır; ancak fıkralarda yazılanları ispatlama kaygısı yoktur.
    - Makalelerde ciddi, yapmacıksız, bilimsel bir anlatım vardır. Fıkralarda açık, sade ve anlaşılır bir dil kullanılır.
    - Fıkralar günübirlik yazı türüdür. Makalede ise böyle bir durum yoktur.
    - Makalede yazar doğruyu; fıkrada ise yazar kendi doğrusunu anlatır.
    - Makale fıkraya göre daha uzun bir yazı türüdür.
    - Makale yazmak belli bir uzmanlık ister.
    6. (B)
    7. (A)
     

Sayfayı Paylaş