Dünden Bugüne Anadolu Ajansı

Konusu 'Mustafa Kemal Atatürk' forumundadır ve ot-gu tarafından 12 Ekim 2011 başlatılmıştır.

  1. ot-gu Genel Sorumlu


    Anadolu Ajansı, Türk Kurtuluş Savaşı hakkındaki doğru haberleri halka ve dünyaya duyurmak amacıyla Mustafa Kemal Atatürk tarafından 6 Nisan 1920'de kurulmuştur.

    Anadolu Ajansı İsmine Nasıl Karar Verildi?

    Yunus Nadi, anılarında, Halide Edip ile istasyondaki mola sırasında aralarında geçen konuşmayı şöyle anlatır:

    “Mart 31, sene 1920. Geyve'ye muvasalatımızın dördüncü günü ve üçüncü sabahıdır. Bugün Ankara'ya doğru yolumuza devam edeceğiz, çünkü beklediğimiz Halide Edip Hanım kafilesi dün akşam üstü Geyve’ye geldiler.

    “Halide Edip Hanım ile ancak Akhisar istasyonundaki bir mola sırasında ayak üstü biraz görüşebildim.”

    Bu konuşma sırasında Halide Edip, Anadolu’nun haklı davasını bütün dünyaya anlatabilmek amacıyla “bir ajans teşkilatı” kurma önerisinde bulunur:

    “... gider gitmez bir ajans teşkilatı kuralım, o vasıta ile dahile ve harice söyleriz.
    - Birinci şart hanımefendi. Sonra tabii bunun teferruatı gelir; mesela ilk merhalede neşriyat, ki başlı başına teşkilata ihtiyaç gösterir. Sonra propagandanın envaı...
    - Tabii sıra ile hepsi yapılır. Fakat benim fikrimce ilk iş ajans olmalıdır. Hatta isterseniz adını burada koyuverelim: Mesela Türk Ajansı, mesela Ankara Ajansı, mesela Anadolu Ajansı... daha da bulunabilir.
    - Bana "Anadolu Ajansı" en iyi isim gibi görünüyor.
    - Bana da öyle. Değil mi, evvela kendini ve mümkünse bütün vatanı kurtaracak olan Anadolu'dur. O halde kararımızı vermiş olalım:
    Anadolu Ajansı...
    - Evet Anadolu Ajansı hanımefendi...”
    selamün aleyküm

    Anadolu Ajansı'nın Kurulması Gündeme Getiriliyor

    Yunus Nadi, o tarihi geceyi şöyle aktarıyor:
    “...Sonra Halide Edip Hanım'la Akhisar istasyonunda karar verdiğimiz Anadolu Ajansı'ndan bahsedildi. Eğer Paşa da muvafık görürse yarından tezi yok, hemen işe başlanabilirdi. Paşa, fikri çok güzel buldu. Ancak Paşa, memleket muhitine telgrafla verilmek üzere yazılacak olan haber ve yazıların ilk günlerdeki eşkalini bir kere kendisi görmek istiyordu. Takip olunan siyaset ve zihniyete muhalif bir şey olmasın diye.

    "İlk günleri, diyordu, bu yazılarda gerek fikir, gerek tarzı tahrir itibarile belki bazı tashihat yapılmak lazım gelebilir. Fakat üç beş gün geçtikten sonra zaten siz takip olunan siyaseti kavramış olacağınızdan artık belki buna da hacet kalmadan iş kendi kendine yürür gider.

    "Ajans bahsinde kararımız şu oldu: İlk günü Paşa Anadolu Ajansını bütün memlekete takdim edecekti. Yani şu ve şu maksatlarla Ankara’da bir Anadolu Ajansı teşkil edildi. Memleketin her tarafını, şu müşkül anında, cereyan eden ahvalden haberdar edecektir. Bu ajans tebligatını şu ve şu suretlerde mümkünse ve mümkün olduğu kadar memleketin en ücra köşesine kadar yayacaksınız, diyecekti. Halide Edip Hanım'la ben de neşri o günlerin işine yarayacak resmi, gayri resmi, yerli ve yabancı haberleri toplayarak günde en az iki servis yapmak üzere telgrafhaneye verecektik.”

    Halide Edip’in Anıları:
    Mustafa Kemal’in gönderdiği araba, “güçlükle sırtın tepesine doğru tırmanarak” karargah olarak kullanılan “Ziraat Mektebi”ne doğru yol alırken; Halide Edip, “İşte bu yer, yeni bir hükümeti ve yeni cumhuriyeti yaratacak binaydı” diye geçirir içinden. Sedire karşılıklı oturdukları Mustafa Kemal Paşa, Halide Edip’e yoldaki izlenimlerini sorar:

    “Ben gerek yoldaki gerek o sabah kadınlarla konuşmamızı hatırlayarak hemen Yunus Nadi Bey’le yolda konuştuğumuz ajans meselesini açtım. Ne harici dünya, ne memleketin içi, milli hareketin manasını anlamışlardı. Çünkü bu hususta haber alamıyorlardı. Bunu Yunus Nadi Bey’le Anadolu Ajansı olarak başlamayı konuştuğumuzu anlattım. Teklifimiz, bu ajans haberlerini telgrafhanesi olan her yere göndermek ve olmayan yerlere de camilere ilan halinde yapıştırmaktı. Bundan başka da dünya efkarını anlamak için İngilizce ve Fransızca gazetelerin en mühimlerini zamanında getirtmekti. Bu gazetelerin başında, Manchester Guardian, New York Times ve Lloyd George’un fikrini yayımlayan Dail Chronicle vardı.

    "Bu noktalar üzerinde anlaştıktan sonra (Yunus Nadi Bey’in orada hemen çıkarmaya hazırlandığı Hakimiyet-i Milliye gazetesine de yardım etmek istediğini Mustafa Kemal Paşa söyledi. Ben, bir yazı makinesi lazım olduğunu söylediğim zaman, bunu Osmanlı Bankası’ndan temin edeceğini vaat etti.”

    Tarihi Genelge:
    Bu toplantının sabahı ise 6 Nisan 1920’de Anadolu Ajansı’nın kuruluşu gerçekleştirilir. Mustafa Kemal, Anadolu Ajansı’nın kuruluşunu duyurmak için hemen harekete geçer. Mustafa Kemal Paşa, “Heyeti Temsiliye adına” bu çalışmaları bizzat yapmakla, hem Anadolu Ajansı’nın üstleneceği işleve verdiği önemi göstermekte hem de daha başından ona etkinlik kazandırmayı amaçlamaktadır. Mustafa Kemal, Milli Mücadele'nin ateşini tutuşturduğu bütün yurda; askeri ve sivil makamlara gönderdiği “tarihi genelge” ile Anadolu Ajansı’nın kuruluşunu duyurmakla kalmaz; girişilen mücadelenin iç ve dış kamuoyuna duyurulmasının önemine de işaret eder. Anadolu Ajansı'nın kurulduğuna ilişkin “tarihi genelge”nin ulaştırıldığı sivil merkezlerden biri de “Sivas Kadınlar Cemiyeti”dir. Günümüz Türkçesiyle bu telgraf şöyle:
    hhh

    İlk Haber
    Anadolu Ajansı'nın (AA) iç ve dış dünya haberleri, 12 Nisan 1920'den itibaren, Mustafa Kemal'in, Halide Edip'e Osmanlı Bankası'ndan temin edeceğini vaat ettiği daktilo ile yazılarak, Anadolu Ajansı Tebligatı başlığı altında kamuoyuna duyurulur. Anadolu Ajansı'nın görevine başladığını duyurduğu ve ilk haberlerin yer aldığı, Anadolu Halkına Çağrı niteliği taşıyan 12 Nisan 1920 tarihli yayının ilk paragrafı şöyledir:

    "Anadolu Ajansı 12 Nisan 1920

    "Devlet Merkezimizin düşman işgali altına geçmesi üzerine Anadolu ve Rumeli'nin Müdafaa-i Hukuk azim ve kararlılığı içinde yiğitçe harekete geçtiği şu sıralarda, din ve vatan kardeşlerimizin en doğru haber ve bilgiler alabilmelerini sağlamak için kurulan Anadolu Ajansı bugünden itibaren göreve başlıyor. Bugün alınan haber ve bilgilerin oralarda da mümkün olduğu kadar fazla kimse tarafından okunup bilinmesi gereğini arz ve açıklamaya yer yoktur. Bu amaçla oralarda dahi özel örgütler meydana getirerek her gün vereceğimiz bilgilerin telgrafhane kapılarında siyah levhalar üzerine yazılması ve yeterli araç olan yerlerde basılması, yayınlanması ve dağıtılması, nahiyelere ve hatta köylere kadar gönderilmesi hususlarının yerine getirilmesini hepinizin vatan ve millet sevgisinden ve yardımlarından rica ederiz. Bu başlangıçtan sonra, bugünkü son bilgiler aşağıdadır:"

    Eleştiri
    Hüseyin Çelik Anadolu Ajansı ve TRT'nin yanlış çıkan "Karayılan yakalandı" haberini eleştirdi. Eleştirisinde, "Devletin kanalı TRT ve devletin haber ajansı Anadolu Ajansı resmen çuvallamıştır, bir habercilik skandalına imza atmıştır. Gerekçeleri ne olursa olsun, bu kadar acemi davranmaya kimsenin hakkı yok. Bütün özel televizyonlar, bütün haber kanalları yayınlarını kestiler, saatlerce Murat Karayılan ile ilgili haberler yaptılar. Maalesef Karayılan’ı birazda efsaneleştiren bir sürecin yaşanmasına sebebiyet verdiler. Bir nevi PKK propagandası oldu. Bunu insanlar isteyerek mi yaptı? Elbette yapmadılar. Bunun amacı PKK propagandası yapmak değildi. Ama bunun olmasına TRT ve Anadolu Ajansı sebep olmuştur." diye konuştu.

    Kaynak: Anadolu Ajansı - Vikipedi
     



Sayfayı Paylaş