Doğu Anadolu Bölgesinin Özellikleri

Konusu 'Coğrafya' forumundadır ve RüzGaR tarafından 31 Mart 2011 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Doğu Anadolu Bölgesinin Özellikleri
    Doğu Anadolu Bölgesi Türkiye'nin doğusunda yer alır. Marmara ve Ege Bölgeleri hariç her bölgeyle komşudur. Suriye hariç bütün doğu komşularımızla sınırı vardır.

    Alanı 165.436 Km2’dir ve Türkiye'nin %21’ini kaplar ve en büyük bölgemizdir.

    Nüfusu 2000 sayımına göre 6.1 milyondur. Nüfus yoğunluğu Km2’ye 37 kişidir. Bu Türkiye ortalamasının çok altındadır.

    En büyük bölgemizdir. Ülkemizin % 21’ini kaplar.
    Nüfus yönünden 6., yoğunluk yönünden 7. sıradadır.
    Orman bakımından % 7 ile 6. sıradadır.
    Ekili-Dikili arazi bakımından % 10 ile sonuncudur.
    En fazla enleme sahip bölgedir.
    Sanayisi en geri bölgedir.
    Ekonomisi ve ülke ekonomisine katkısı hayvancılık alanındadır.
    Kayısı üretiminde Malatya 1. sıradadır.
    En zengin yer altı kaynakları Yukarı Fırat Bölümünde yer almaktadır.
    2000-2200 metre ile en yüksek bölgedir.
    Göl yönünden zengindir hatta en büyük göle sahiptir (Van Gölü)
    En çok göç veren 2. bölgedir.
    Tarım ürünlerinin en geç olgunlaştığı bölgedir.
    En soğuk ve kışları en uzun bölgedir.
    Hidroelektrik üretiminde 1. tüketiminde 7. sıradadır.
    Günlük ve yıllık sıcaklık farkının en fazla olduğu bölgedir.
    Turizm gelirleri en az ve ulaşımı en kötü bölgedir

    Doğu Anadolu Bölgesi Bölümleri
    * Yukarı Fırat Bölümü
    * Yukarı Murat Van Bölümü
    * Erzurum-Kars Bölümü
    * Hakkari Bölümü

    Yeryüzü Şekilleri
    Dağları: En yüksek bölgemizdir. Ortalama yükseltisi 2000-2200 metredir. Bölgede dağlar üç sıra halinde uzanır.

    Kuzeyde: Çimen, Kop, Esence, Karasu, Allahuekber Dağları

    Ortada: Mercan (Munzur), Karasu-Aras Dağları

    Güneyde: Güneydoğu Toroslar ve Buzul (Cilo) Dağları bulunmaktadır.

    Van Gölünün kuzeyinde volkanik dağlar vardır. Bunlar Ağrı, Tendürek, Aladağ, Süphan, Nemrut Dağlarıdır.

    Düzlükleri: Kıvrım dağları arasında çöküntü ovaları vardır. Bu ovalar: Elbistan, Malatya, Elazığ, Bingöl, Muş, Van, Başkale, Hakkari, Yüksekova güneydekilerdir. Kuzeyde ise Erzincan, Tercan, Aşkale, Erzurum, Pasinler, Horasan, Kağızman ve Iğdır vardır. Tunceli ve Erzurum-Kars Platoları da diğer düzlüklerdir.

    Akarsuları: Karasu ve Murat birleşerek Fırat Nehrini oluşturur. Bu nehir Dicle Nehri ve onunla birleşen Büyük Zap Kolu ile yabancı topraklara giderek Basra Körfezinden denize dökülmektedir. Aras ve Kura nehirleri de yine başka topraklara giderek Hazar Denizine dökülmektedir.turkeyarena.net Bu akarsuların yüzey şekilleri ve engebe nedeniyle hidroelektrik enerji üretme güçleri fazladır.

    Gölleri: Van Gölü ülkemizin en büyük gölüdür ve suyu sodalıdır. Bölgenin diğer gölleri şunlardır: Erçek, Nazik, Çıldır, Hazar (Tektonik Göllerdir), Balık, Haçlı, Nemrut (Krater Gölleri), ve Akgöl.

    Ayrıca bölgede Keban ve Karakaya Baraj Gölleri de bulunmaktadır.

    Doğu Anadolu Bölgesi İklim ve Bitki Örtüsü
    Bölgenin iklimine yükselti ve karasallık hakimdir. Sert karasal iklim yaşanır. Kışları uzun, soğuk ve kar yağışlıdır. Don olayı çok görülür. Yazları sıcak, kurak ve kısadır. En fazla yağış ilkbaharda görülür. Erzurum-Kars Bölümünde ise yazın görülür.Günlük ve yıllık sıcaklık farkları fazladır. Yıllık yağış miktarı 500-600 mm dir. Buharlaşma az olduğu için bu yeterlidir. Yıllık sıcaklık 5-6 derecedir ve en soğuk bölgedir. Bölgeye kuzey rüzgarları (Poyraz) hakimdir. Bölgenin doğal bitki örtüsü bozkır (Step)’tir. Dağ yamaçlarında bozulmuş orman ve dağların yükseklerinde dağ çayırlarına rastlanır.

    Doğu Anadolu Bölgesi Tarım ve Hayvancılık
    Yükselti ve engebeli yer şekilleri nedeniyle tarım alanları azdır. Tarım en çok güneydeki çöküntü ovalarında yapılır. Bölgede en çok arpa ve buğday yetiştirilir. Bitlis, Malatya, Elazığ’da Şekerpancarı; Iğdır’da Pamuk; Malatya’da Kayısı (1.); yetiştirilir. Patates ve lahana diğer ürünlerdir. Sıcaklık çok düşük olduğu için sebze üretimine en az elverişli bölgemizdir.

    Kars ve Bitlis’te arıcılık yapılır. Türkiye bal üretiminin % 20’si buradan sağlanır.

    Bölgede tarım alanları az otlak ve meralar fazla olduğu için hayvancılık en önemli faaliyettir. Yüksek yerlerde büyükbaş, çöküntü ovalarda küçükbaş hayvancılık yaygındır. Bölge halkının % 80’i tarım ve hayvancılıkla uğraşır.

    Doğu Anadolu Bölgesi Yer Altı Zenginlikleri
    Demir: Sivas-Divriği, Malatya-Hekimhan ve Hasançelebi; Krom: Diyarbakır-Ergani, Elazığ-Guleman-Alacakaya ; Bakır: Elazığ-Maden; Malatya-Pötürge ; Kalay: Elazığ ve çevresinde; Kurşun-Çinko: Elazığ-Keban, Malatya-Darende; Oltu Taşı: Erzurum-Oltu ; Linyit: K.Maraş-Afşin-Elbistan; Erzurum-Aşkale; Barit: Muş, K.Maraş-Elbistan; Amyant (Asbest): Erzincan-İliç; Kayatuzu: Kars-Kağızman, Erzurum, Ağrı, Iğdır;

    Doğu Anadolu Bölgesi Endüstri
    Fazla gelişmemiştir. Olanlarda tarıma dayanır. Bir çok ilde et kombinaları vardır. Et üretimimizin % 25’i bu bölgeden sağlanır. Malatya ve Bitlis’te sigara, Elazığ’da gübre, Erzurum ve Malatya’da deri sanayisi bulunmaktadır. Bir çok ilde şeker ve çimento fabrikası da bulunmaktadır. Malatya ve Erzincan’da dokuma ve iplik fabrikası vardır. Keban’da simli kurşun işletmeleri, Divriği’nde Demir-Çelik Fabrikası, Elazığ’da Ferro-Krom Fabrikası vardır.

    Kahramanmaraş’ta Afşin, Elbistan ve Sivas Kangal’da termik santral bulunmaktadır.

    Doğu Anadolu Bölgesi Nüfus ve Yerleşme
    Nüfusu 2000 sayımına göre 6.1 milyondur. Nüfus yoğunluğu Km2’ye 37 kişidir. Bu Türkiye ortalamasının çok altındadır. (Türkiye ortalaması Km2’ye 83 kişi) Yoğunluk bakımında en az bölgedir.

    Yani nüfusu en seyrek bölgemizdir. Nüfus çöküntü ovalarında toplanmıştır. Toplu yerleşme görülür.Nüfusun % 48’i kırsal kesimde yaşar ve tarım ve hayvancılıkla uğraşır. Nüfus artış hızı %o 14 ile Karadeniz’den sonra en az bölgedir (Türkiye ortalaması %o 18.34). Sanayisi çok az olduğu için Karadeniz Bölgesinden sonra en çok göç veren bölgemizdir. Malatya, Erzurum ve Elazığ en kalabalık illeridir.

    Doğu Anadolu Bölgesinin Türkiye Ekonomisine Katkısı
    Bölgenin sanayisi ve tarımı geridir. Ekonomimize katkısı daha çok hayvancılık alanındadır. Hayvan ürünlerinin ekonomimize katkısı % 25’tir.

    Doğu Anadolu Bölgesinin Tarihi Önemi
    Erzurum Kongresi bu bölgede yapılmıştır.
     



Sayfayı Paylaş