Bileşiklerin Adlandırılması Konu Anlatımı, Örnekler

Konusu 'Kimya' forumundadır ve RüzGaR tarafından 3 Ocak 2013 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Bileşiklerin Adlandırılması Konu Anlatımı
    Bileşiklerin formülleriyle gösterilmesi dışında, kendilerine atanan isimleri de vardır. Bu isimler, belirgin bir sistematiğe göre kurulmasaydı, milyonlarca bileşik için milyonlarca ismi ezberlemek gerekirdi. Bu nedenle, bileşiklerin adlandırılmasında bir kurallar sistematiğinin geliştirilmesi gerekmiş ve bu kuralların uygulanması ile bilinmeyen bir bileşiğin isminin tahmin edilebilmesi mümkün olmuştur.

    Metal ve Ametal İkili Bileşiklerinin Adlandırılması - Örnekler Dikkat edilmesi gereken nokta, bileşiklerin oluşumunda elektriksel olarak nötralliğin sağlanmış olduğudur.

    NaCl: Sodyum klorür
    MgI2: Magnezyum iyodür
    Al2O3: Alüminyum oksit

    Farklı değerlikler içeren metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılması

    FeCl3 : Demir(III) klorür
    FeCl 2 : Demir (II) klorür
    Hg 2(NO3)2: Civa (I) nitrat
    Hg(NO3)2: Civa (II) nitrat

    Bazı Basit İyonlar
    Cr3+ : Krom (III) Cr2+ : Krom (II)
    Fe3+ : Demir (III) Fe2+ : Demir (II)
    Co3+ : Kobalt (III) Co2+ : Kobalt (II)
    Cu2+ : Bakır (II) Cu+: Bakır (I)
    Hg2+ : Civa (II) Hg2
    2+ : Civa (I)
    Sn4+ : Kalay (IV) Sn2+ : Kalay (II)
    Pb4+ : Kurşun (IV) Pb2+ : Kurşun (II)

    Bazı Basit Anyonlar
    H-: Hidrür F-: Fluorür
    Cl-: Klorür Br-: Bromür
    I-: İyodür O2- : Oksit
    S2- : Sülfür N3- : Nitrür

    Klasik adlandırma: “öz”-”ik” sistemi Daha önceki adlandırma sisteminde, farklı değerlik alabilen bir metal iyonunun düşük değerliği ile oluşan bileşiği için “öz”, yüksek değerliği ile oluşan bileşiği için “ik” son eki kullanılmakta idi.
    Örnek: Kupröz oksit, Cu2O (bakır (I) oksit)
    Kuprik oksit, CuO (bakır (II) oksit)

    Klasik adlandırma: “öz” ve “ik” sistemi İkiden fazla değerlik alabilen mangan ve vanadyum gibi iyonların bileşiklerini isimlendirmekte yaşanan zorluklar nedeniyle, bu yöntem akademik çevrelerde bir süre sonra terk edilmiştir; bazı ticari firmalar tarafından hâlâ kullanıldığı görülmektedir. Adlandırmada genel olarak bileşiği oluşturan iyonlara veya köklere bakılır. Metal-ametal iyonları arasında olan bileşikler iyonik bileşiklerdir. Ametal-ametal arasında olan bileşikler ise kovalent bağlı bileşiklerdir. Ayrıca pozitif yüklü iyon her zaman önce yazılır.

    Metal-Ametal ikili bileşikleri: Alıştırmalar
    Baryum oksit: Baryum iyonu Ba2+ , oksit iyonu O2-şeklinde yazılır. 1:1 oranında birleştiklerinde dışarıya karşı nötral oldukları için, herhangi bir katsayı kullanmaya gerek yoktur.
    Cevap: BaO

    Kalsiyum fluorür: Kalsiyum iyonu Ca2+ , fluorür iyonu ise F- şeklinde yazılır. Elektrikçe nötral olmaları için, iki adet fluorürün bir kalsiyum iyonuna bağlanması gereklidir.
    Cevap: CaF2

    Demir (III) sülfür: Demir (III) iyonu Fe3+ , sülfür iyonu ise S2- şeklinde yazılır. Ortak paydaları 6 olduğu için, demir (III) iyonundan iki, sülfür iyonundan üç tane gereklidir.
    Cevap: Fe2S3

    Karmaşık Bileşikler
    Bileşiğin formül biriminin belirli sayıda su molekülü içerdiği “kristal sulu” bileşikler, karmaşık bileşiklere en sık rastlanan örneklerdir. Bu bileşiklerin adlandırılmasında, metal-ametal isimlendirme tekniği kullanılır, ardından, yapıya bağlanmış su molekülü sayısı Lâtince ön ek kullanılarak belirtilir.

    CoCl2.6H2O: Kobalt (II) klorür heksahidrat
    ZnSO4.7H2O: Çinko sülfat heptahidrat
    Na2CO3.12H2O: Sodyum karbonat dodekahidrat
    Na2S.9H2O: Sodyum sülfür nonahidrat
     



Sayfayı Paylaş