Basketbolun Ortaya Çıkışı

Konusu 'Sosyal Konular' forumundadır ve BaRıŞ tarafından 31 Mart 2012 başlatılmıştır.

  1. BaRıŞ Well-Known Member


    Basketbol spor dallarının ortaya çıkış öyküleri
    Basketbolun Ortaya Çıkışı

    Basketbolun Kısa Tarihi
    önce Güney Amerikanın yerlilerinden olan Mayas kabilesi arasında da basketbola çok benzeyen Tlahiotenie adıyla bir oyun oynandığı ve bu Tlahiotenienin Mayas kabilesinin milli oyunu olduğu tespit edilmiş. Basketbolun anavatanı, ortaya çıkışı ve yaygınlığı göz önünde bulundurulduğunda Amerika olarak kabul edilse de basketbolun babası diyebileceğimiz ve basketbolun mucidi olarak kabul edilen Dr.James Naismith, aslen bir Kanadalı. Uzun yıllar Amerikada spor eğitmenliği yapan Naismithin, Mayas kabilesenin oynadığı Tlahiotenie oyunundan esinlenerek sepet topu oyununu ortaya çıkardığı düşünülmekte.

    MAYAS KABİLESİNDE OYUN TARZI BİRAZ FARKLI
    Güney Amerikada yerleşik Mayas kabilesi ile ilgili günümüze gelen kalıntılardan edinilen bilgilere göre, bu sportif kabilede basketbol biraz daha farklı tarzda veya daha çok fiziki güce dayalı oynandığı söylenebilir. Bugünkü Basketbol oyun alanının en az 5 misli büyüklükte bir sahada mermerden yapılmış duvarlar üzerine yerden yaklaşık 4 metre yüksekliğe yere paralel değil, dik olarak sabitlenmiş ve yarım metre çapındaki çemberlerle oynanan Tlahiotenie oyunu bugünkü basketbol sporundan daha zor şartları içinde barındırıyormuş.

    MAYASLAR MERMER ÇEMBERE, NAISMITH SEPETE ATMIŞ TOPU.
    Mayas kabilesinin Tlahiotenie oyunundan esinlediği düşünülen Dr. James Naismith, Amerikanın Sprinfield eyaletinde beden eğitimi öğretmenliği yaparken uzun yıllardır hayalinde yaşattığı bu sportif oyuna son şeklini verir. Spor Salonunun karşılıklı duvarlarına asılan tahtadan yapılma sepetlere topu sokma esasına dayalı olan bu oyun, ilk olarak atlet ve beyzbolculara iyi bir kış antrenmanı olarak tasarlanır. Duvara asılı sepetlere topu atma hedefinden dolayı da Naismith oyununa sepet topu anlamina gelen basketbolu seçer.

    KISA SÜREDE TÜM AMERİKAYA YAYILDI, FRANSADA BEĞENİLMEDİ.
    1892 yılında Springfield eyaletinde doğan basketbol sporu kısa sürede Amerikanın dört bir yanına yayılır ve iki sene içinde Amerikadaki okulların başlıca spor dallarının arasına girer. Liselerde ve Üniversitelerde gençler tarafından oldukça yoğun ilgi gören basketbol semtlerdeki jimnastik salonlarına kadar girerek taraftar kitlesini daha da arttırır. Amerikalılar tarafından çok sevilen basketbol için en önemli adım ise 1897 yılında atılır. Ülkelerinde yeni doğan bu spor için milli bir şampiyona organize eden Amerikalılar böylece bu sporun kıtada daha da yaygınlaşmasını sağlar. Basketbol, doğumunun henüz birinci yılını doldurmadan ise bu kez Avrupaya sıçrar. Futbolun da yeni yeni oynanmaya başladığı Avrupadaki ilk basketbol deneyimi Fransada yaşanır.. Parisde bir spor salonunda deneme amaçlı oynanan maçta basketbolu beğenmeyen ve sevmeyen Avrupalılar bu spor dalını çabuk unutarak tarihe gömerler. Amerikanın bu yeni spor dalını diğer dünya ülkelerine sergilemeleri ise 1904 yılında olur. Bu yıl da düzenlenen St Louis Olimpiyat oyunlarında basketbola gayri resmi olarak yer veren Amerikalılar kulüp takımları arasında düzenledikleri maçlarla basketbolu diğer ülkelere de tanıtırlar. Bu olimpiyat oyunlarından sonra ise Amerikanın en büyük salonlardından biri olan New Yorktaki Madison Square Garden kapılarını basketbola açar.

    AVRUPALILARIN BEĞENMEDİĞİ BASKETBOL UZAKDOĞUDA HASTALIK OLDU
    1904 yılında Amerikada yapılan Olimpiyat oyunlarına uzaklık nedeniyle çok fazla ülke katılmasa da Basketbolun şöhreti uzakdoğuya kadar yayılır. 1913 yılında ilk kez düzenlenen bir basketbol turnuvasında Filipin birinci olurken, Çinde ikinciliği alır. Avrupada ise basketbolun sevilmesi askerler aracılığı ile olur. Birinci Dünya Savaşında sık sık diğer ülkelerin askerleri ile basketbol maçları yapan Amerikalı askerler bu sporun Avrupada sevilmesinde başrolü oynarlar. Bunun sonucu olarak 1919 yılında Pariste İngiltere, Almanya, Fransa, İtalya ve Amerikalı askerlerin katılımıyla ilk kez basketbolda uluslar arası bir turnuva düzenlenir. Amerikanın kazandığı bu turnuvayı 1922 yılında yine Fransada düzenlenen ilk uluslar arası bayan basketbol turnuvası izler.

    VE FİBA KURULUYOR.
    Atlet ve Beyzbolcuların kış antrenmanı için geliştirilen ancak kısa sürede geniş bir çevrede sevilerek uygulanan Basketbolda uluslar arası bir federasyon ihtiyacı 1932 yılında giderilir. Arjantin, Çekoslavakya, İtalya, Letonya, Portekiz,Rolanya ve İsviçre bir araya gelerek Uluslar arası Basketbol Federasyonu FIBAyı kurar ve ilk başkanlığa da İsviçreli Leon Bouffard getirilir. Fibanın kuruluşunun ardından ise ilk Avrupa Şampiyonası 1935 yılında Cenevrede düzenlenir ve birinciliği Letonya, ikinciliği İspanya, üçüncülüğü ise Çekoslavakya kazanır.

    İLK OLİMPİYATLAR VE İLK DÜNYA ŞAMPİYONASI
    Daha önce Amerikalıların 1904 St Louis Olimpiyatlarında gayri resmi olarak olimpiyatlara koyduğu basketbol branşı, bu kez 1936 yılında resmi olarak olimpiyat oyunlarında yer alarak olimpik spor ünvanına sahip olur. Berlinde düzenlenen olimpiyat oyunlarına her ne kadar damgasını Adolf Hitler ve Amerikalı atlet Jesse Owens vursa da Basketbol ilk kez yer aldığı olimpiyat oyunlarında taraftar kitlesini biraz daha arttırır. Bu tarihten itibaren olimpiyat sporu ünvanını alan Basketbol ilk Dünya Şampiyonasını düzenlemek için 1950 yılına kadar beklemek zorunda kalır. Araya giren ikinci dünya savaşı ile diğer spor branşlarında olduğu gibi gerileme yaşayan Basketbolda, dünya savaşından sonra ilk Dünya Şampiyonasını Arjantinde düzenliyordu. Buenos Airesde organize edilir ve ilk dünya şampiyonu ünvanını final maçında Fransayı 66-41 mağlup eden Arjantin alır.

    VE TÜRKİYEDE BASKETBOL
    Amerikada başlayarak yavaş yavaş tüm dünyaya yayılan basketbol ateşinin ülkemize gelmesi ise çok geçmeden olur. Amerikalılar 1904 yılında St.Louis Olimpiyatlarında gayri resmi olarak düzenledikleri basketbol turnuvası ile bu sporu dünyaya tanıtmaya çalışırken, Türkiyede ilk basketbol müsabakası aynı tarihte İstanbul Robert Koleji Spor Salonunda oynanır. Robert Koleji Beden Eğitimi öğretmeninin girişimleri ile yapılan basketbol müsabakaları bu öğretmenin ülkesine dönmesi sonucu 1911 yılına kadar raflara kalkar. Bu tarihte Galatasaray Lisesinde Beden Eğitimi Öğretmeni olan Ahmet Robenson tarafından yeniden canlandırılan basketbol, bir maçta tüm oyuncuların sakatlanması ile yeniden hem kalplerden hem salonlardan ırak kalır.

    İLK BASKETBOL FAALİYETİ FENERBAHÇEDE
    Bugüne kadar gelen kayıtlara göre kulüp bazında basketbol çalışmaları yapan ilk kulüp Fenerbahçe?dir. 1907 yılında kurulan Fenerbahçe kulübü basketbol şubesini de 1913 yılında açar. 1920 yılında yapılan girişimler sonucunda daha bilinçli oynanmaya başlayan basketbolda ilk ciddi karşılaşma 1921 yılında Cağaloğlu Öğretmen Lisesi Bahçesinde Amerika ile Türkiye arasında oynandı ve Amerikalılar bu maçı 18-14 kazandı.

    İSTANBUL LİGİ KURULUYOR
    Türkiyede de önemli bir taraftar kitleine sahip olan basketbolun ilk lig müsabakaları 1927 yılında başlar. İstanbul Basketbol Mıntıkası takımının kurulması ve bu takımın öncülüğünde düzenlenen İstanbul Ligi Kurtuluş, İstanbul Maccabi, Barkhoba, Beyoğluspor, Protkeba ve İtalyan Kartal takımlarından oluşur ve Maccabi takımının rakiplerine mutlak bir üstünlüğü vardır. 1933 yılında kurulan Türk Spor Kurumu öncülüğünde resmi müsabakalar oynanmaya başlar ve ilk yıllar Galatasaray takımının üstünlüğünde geçer.

    İLK TÜRKİYE ŞAMPİYONASI ve İLK DEPLASMANLI LİG
    Sadece illerde lig birinciliği statüsünde oynanan Basketbol 1946 yılında o zamanki adıyla Spor Oyunları Federasyonu Başkanlığına getirilen Vedat Abut tarafından Türkiye Şampiyonasına çevrilir. İstanbul, İzmir ve Ankara takımlarının katılımı ile düzenlenen ilk şampiyonada Beykoz ilk Türkiye Şampiyonu olarak tarihe geçer. 1966 yılında ise Türk basketbolu yeni bir çehreye kavuşur. Faik Gökay Başkanlığındaki Basketbol Federasyonu tarafından hazırlanan bir talimatla ilk kez Deplasmanlı Basketbol ligi uygulanmaya başlar ve Alınordu Deplasmanlı ligin ilk şampiyonu olur.

    KUTU: BASKETBOLUN İLK KURALLARI
    1892 yılında Dr.James Naismith tarafından bulunan basketbol oyununun ilk kuralları da bu yıllarda yazılır. İşte 1937 yılına kadar yürürlükte kalan basketbolun kurallarından bazı maddeler.
    1 - Oyun 7 kişilik iki takım arasında oynanır.
    2 -Oyun sırasında yapılan sayılara 3, faul atışından yapılan sayılara 2 puan verilir.
    3 - Top herhangi bir yöne iki elle ya da tek elle atılır.
    4 -Top yere bir ya da iki elle vurulur, yumrukla vurulmaz.
    5 -Oyuncu topla koşamaz, Topu yakaladığı noktadan atmak zorundadır.

    Kaynak: edirnebasket 20/10

    Basketbol Türkiye'ye Ne Zaman Geldi
     



Sayfayı Paylaş