Amerikada Yürütme (Executive)

Konusu 'Yurtdışı-Göçmenlik' forumundadır ve EjjeNNa tarafından 23 Eylül 2008 başlatılmıştır.

  1. EjjeNNa Administrator


    Yürütme (Executive)

    [​IMG]

    Anayasa Yürütme organının tüm yetkisini Amerika Birleşik Devletleri Başkanı'na vermiştir. Başkan'ın başlıca sorumlulukları ulusal yasaların uygulanması, silahlı kuvvetlerin kumandası, dış ilişkilerin yürütülmesi, kabineyi kurmak ve yönetmek, federal hükümete bağlı çeşitli müdürlükleri oluşturmak ve üst düzey atamalarını yapmaktır. Ayrıca Başkan, yasa tekliflerine öncülük eden, Temsilciler Meclisi ve Senato tarafından kabul edilerek onayına sunulan kanun tasarılarını (enrolled bill) kabul veya veto eden siyasi liderdir.

    Başkanlığa aday olabilmek için Amerika'da doğmuş, 35 yaşını aşmış ve aday olmadan önceki son 14 yıldır Amerika'da yaşıyor olmak gerekir. Başkanlık seçimleri 4 yılda bir yapılır ve anayasayanın 1951 yılında kabul edilen maddesine göre bir kişi 2 dönemden fazla başkanlık yapamaz. Detaylı bilgi için Seçim Sistemi bölümümüzü inceleyebilirsiniz.

    Başkan yürütmenin başı olarak yürütmenin tüm yetkisini üzerinde toplarken Başkan yardımcısı da teamül gereği geleceğin başkan adayı olarak tecrübe kazanır, Başkan'ın sorumluluğunu paylaşır. Başkan Yardımcısı'nın genelde bilinmeyen bir diğer sıfatı da Senato Başkanı (President of the Senate) olmasıdır. Senato oylamasında oyların eşit çıkması durumunda (tie position) karar oyunu 101. üye olması sıfatıyla Başkan Yardımcısı verir.
    Türkiye'de uygulanmakta olan Parlamenter sistemin aksine bakanlar Kongre üyeleri değil, Başkan tarafından seçilen konusunun uzmanı kişilerdir. Başkan'ın atadığı kabine üyeleri Senato'nun onayına sunulur, Senato'nun herhangi bir bakanı veto etme hakkı vardır. Bu sistemde yürütme ile yasama biribirinden tamamen ayrılmış olur. Kabineye girebilme kaygısı olmayan Kongre üyeleri Başkan'ın yanlış veya eksik bir uygulamasına sessiz kalmaz, Kongre kontrol görevini eksiksiz yapar.

    Anayasa'ya göre başkanın yetki ve sorumlulukları yoruma açıktır. Örneğin anayasanın 2. maddesine göre başkan silahlı kuvvetlerin 'Başkomutan'ıdır, buna karşılık 1. madde savaş ilanı için Kongre'ye yetki vermiştir. Bu durumda Başkan'ın Kongre'nin onayına başvurmadan başkomutan olarak savaş ilanında bulunabilmesi yoruma açıktır. Nitekim başkanlar da yetkilerini etkin veya pasif yönetim tarzlarına bağlı olarak farklı şekillerde yorumlamışlardır. İlk Başkan George Washington kendisini sınırlamayı tercih ederek iki dönem başkanlık yapmış ve hemfikir olmadığı yasa tasarılarında bile nadiren tasarıları veto etmiştir. Buna karşılık günümüzün Süper Gücü Amerika'nın yaratıcısı olan Başkan Roosevelt dört dönem başkanlık yapmış; bu süre içinde pekçok yasa tasarısını bizzat kendisi hazırlamış buna karşılık toplam 635 yasa tasarısını reddetmiştir. Büyük krizlerin yaşandığı dönemlerde de başkanların gücü geçici veya daimi olarak artmıştır. 1933'de, Amerika'daki ekonomik çöküşün sonucunda bankalar iflas etmeye başladığında Başkan Roosevelt bütün bankaların 10 gün süreyle kapalı kalmasını emretmiştir.

    20. yüzyılda genel anlamda daha etkin hale gelen Başkanlık zaman zaman Anayasa Mahkemesi (Supreme Court) ve Kongre'nin devreye girmesi sonucu sınırlandırılmıştır. Sonuç olarak Başkan'ların politik hedeflere ulaşmaktaki gücü ve etkinliği politik yeteneklerine bağlıdır.

    Beyaz Saray resmi sitesi için tıklayın.
     



Sayfayı Paylaş