Ahmet Zogu (1895 - 1961)

Konusu 'Biyografiler' forumundadır ve RüzGaR tarafından 25 Ocak 2008 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    Ahmet Zogu (1895 - 1961)

    Ahmet Zogu (tam adı Ahmet Muhtar Zogu) 1924-1928 yılları arasında Cumhurbaşkanlığına seçilmiş ve 1928-1939 yılları arasında meclis tarafından ZOG I olarak kral ilan edilmiştir. 1939'da İtalya'nın Balkanları işgal politikası nedeniyle Arnavutluk'u işgalinden 1945'de Enver Hoca yönetiminin kuruluşuna kadar da bu payeyi sürgünde taşımış ilginç bir Arnavut siyasetçidir.

    8 Ekim 1895’te Osmanlı İmparatorluğu'nun o zamanki Arnavutluk bölgesinde Mati şehrinin valisi Cemal Zogu Paşa Cemal Zogolli Paşa'nın ve ikinci karısı Salah Toptani Bey’in kızı Sadiye Hanım’ın üçüncü çocuğu olarak Burgajet kalesinde doğmuştur. Baba tarafından kökü 1400’lere dayanan kuzeyli GEG’lerden Zogolli ailesi ile annesi tarafından Toptani Ailesinin çocuğu olan Ahmet Zogu ayrıca Arnavutluk Milli Kahramanı Skenderbeg’e dayanan George Kastrioti bir soya mensuptur.

    Osmanlı Devleti'nin 3. Ordu’sunun merkezi olan, Mustafa Kemal’in de eğitim gördüğü Manastır Askeri İdadisi’nin bulunduğu Manastır’da geçen ilkokul yıllarının ardından, eğitimini sürdürmek üzere 10 yaşında İstanbul'a gelip 1906 yılının sonbaharında Galatasaray Lisesi orta kısmına kaydoldu.

    Ancak Mektebi Sultani Şubat 1907 yarı yıl tatilinde büyük bir yangın geçirmiş, okulun arşivi ve kütüphanesi de dahil olmak üzere pek çok bölümü kül olmuştu. Bu yüzden Galatasaray’da eğitime iki yıl ara verilmişti. Ahmet Zogu okula gidemediği bu dönemde akrabalarının yanlarında özel dersler alarak eğitimini yürüttü ve 2. Meşrutiyet'in ilanına, 31 Mart olayları na, Hareket Ordusu'nun İstanbul’a girişine, II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesine tanık oldu.

    Galatasaray eğitime 1909 yılında tekrar başlayınca Ahmet Zogu'da orta öğrenimine bıraktığı yerden tekrar başladı. Babası, Mati Valisi Cemal Zogolli Paşa'nın 1911 yılında ölümü nedeniyle yapılan çağrı üzerine ülkesine döndü ve 15.5 yaşında iken babasının valilik ünvanını aldı. Bu tarihi husus Prof PETRIKA THENGJILLI’nin “Albania during 1913-1939 AHMET ZOGU 1895-1961” başlıklı yazısında da teyid edilmektedir.

    Alman kökenli Prens William Wied’in Mart 1914 dış güçler tarafından Arnavutluğun yönetimine getirilmesi üzerine Ahmet Zogu, kendine bağlı kuzeyli birliklerle Yugoslavyaya geçti. Bir yandan Yugoslavya’da siyasal girişimlerde bulunurken diğer taraftan . Avusturya –Macaristan İmparatorluğu ordusu ile askeri ilişkiler kurdu ve İmparator Francis Josep’in emri üzerine kendisine Krali Albay Rutbesi verildi.

    1917-1919 yılları arasında Viyana ve Roma’daki yaşamında ülkesine dönüş ile ilgili askeri siyasi çalışmalarını ve ilişkilerini tamamladıktan sonra Arnavutluk’a dönen Ahmet Zogu, özellikle 1921 -1924 yılları arasında parti mücadelelerine katıldı ve kurulan hükümetlerde İçişleri Dışişleri ve Başbakanlık görevlerinde bulundu.

    İçişleri Bakanlığı sırasında hükümete karşı hazırlanan bir darbe teşebbüsünü önledi 8 Mart 1922, daha sonra bir öğrenci tarafından girişilen suikast teşebbüsü üzerine 23 Şubat 1924 Zogu’nun adamları muhalefet partisi üyelerinden birini öldürdüler 20 Nisan 1924; muhalefet partisi parlamentodan çekildi ve isyan çıkardı. İsyancı kuvvetlerin 10 Haziran 1924Tiran’a girmesi üzerine Yugolavya’ya geçen Zogu, Yugolavya’nın yardımı ve topladığı kuvvetlerle tekrar Tiran’a girip iktidarı ele geçirdi.

    Ocak 1925’te Tiran’da topladığı BÜYÜK KONGRE vasıtasıyla Anayasayı ve rejimi değiştirip Cumhuriyet ilân etti 21 Ocak 1925 ve Cumhurbaşkanı seçildi 31 Ocak 1925. Tiran’da toplanan kurultay 1928 anayasayı yeniden değiştirerek krallığı kabul etti ve Zogu bir süre sonra, Zog I unvanıyla kral ilân edildi 1 Eylül 1928. Bu dönemde Arnavutluk’ta, iktisat, toplum ve kültür alanlarında önemli yenilikler yapılmıştır.

    1939 Nisanında, faşist İtalyan kuvvetlerinin Balkanlar üzerindeki politikaları nedeniyle ülkeyi istilâ etmeleri üzerine kral ZOG I, ailesiyle birlikte ülkeyi terk etmek zorunda kaldı önce İngiltere’ye daha sonra da Mısıra gitti. Ancak Albay Cemal Abdünnasır tarafından yapılan ihtilal nedeniyle 1953 Mısır’ı da terk edip Fransada NİS’e yerleşti. 1961 Nisan ay’ında Pariste vefat etti.
     



Sayfayı Paylaş