Ahmet Hamdi Tanpınar ve Şiir İncelemeleri

Konusu 'Türkçe-Edebiyat' forumundadır ve RüzGaR tarafından 12 Ocak 2010 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR

    RüzGaR Super Moderator



    Ahmet Hamdi Tanpınar ve Şiir İncelemeleri
    23 Haziran 1901 tarihinde İstanbul'da doğdu, 24 Ocak 1962 tarihinde aynı kentte öldü. Babasının görevi nedeniyle ilk ve orta öğrenimini İstanbul, Sinop, Siirt, Kerkük ve Antalya'da tamamladı. İstanbul'da önce Veteriner Fakültesi'ne girdi, sonra Edebiyat Fakültesi'ne geçti. 1923 yılında yüksek öğrenimini tamamlamasının ardından Erzurum, Konya ve Ankara'da liselerde edebiyat öğretmeni olarak çalıştı. 1930'da Ankara Gazi Terbiye Enstitüsü'ne, 1932'de İstanbul Kadıköy Lisesi'ne atandı. 1933 yılında Güzel Sanatlar Akademisi'nde estetik ve sanat tarihi dersleri verdi. 1939'da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nde kurulan Yeni Türk Edebiyatı Kürsüsü profesörlüğüne atandı. Yüksek öğrenim yıllarında çıkardığı Dergâh dergisi Türk Edebiyatına önemli katkıları olmuştur.

    Ahmet Hamdi Tanpınar Yahya Kemal kadar Ahmet Haşim'den etkilenmiş, aynı coğrafyada doğu-batı uygarlığı ikilemini yaşayan, yitirdiklerine kavuşma isteği ile dolu, içe dönük, doğa ve evrenle bağ kurmaya çalışan, geçmişine sıkıca bağlı, zaman ve özlem duygularını Bergson etkisinde çözümlemeye çabalayan, öznelliği yoğun, titiz, hece ölçüsünde ses uyumunu büyük ustalıkla kullanan, imge zenginliği ve müzik kaygısı içeren şiirler yazmıştır.

    Denebilir ki, Hasim'in sairligi, dili zamana uyarak daha sadelesmis, Hasim'e ozgu aciligini yitirerek Tanpinar'in hayatla barisik yaradilisina uymus olarak, Tanpinar'in siirlerinde de devam etmistir. Hasim'in son isiklarla bulutlarin cenk ettigi, ucustugu atesli aksam havalari, yaz geceleri, mercan dallari, golleri, bulbulleri, bahceleri, Istanbul'un gurultusuz bir kosesinde eski bir yali gibi Tanpinar'a miras kalmistir.'' (Necati Cumali, 1961)

    Tanpinar, siirlerinin cogunda insan kaderinin derin meselelerini, kainat ile insan varligi arasindaki munasebeti, ask, olum ve sanat konularini isler. Ruya, hayallerde gizli manalar bulan Tanpinar, siirlerini umumiyetle kapali, fakat uzak yildizlarin isiklari gibi sembollerle ormustur.'' (Mehmet Kaplan, 1965)

    Ahmet Necdet, Modern Turk Siiri Yonelimler, Tanikliklar, Ornekler Broy Yayinevi, Ekim 1993.

    Şiirin adı: Ne İçindeyim Zamanın
    Şiirin konusu : Zaman ve insan
    İmajı : Zaman, Rüya
    Sembolleri : Değirmen ,Post ,Sarmaşık
    İmge : Rüzgar
    Söz Sanatları : Teşhis, Tekrar ve Oxymoron sanatları vardır.
    Şiirin açıklaması : Şair ilk dörtlükte zamanın ne içinde nede dışında olduğunu, kendisinde zamanın akışında parçalanmaz bi bütün olduğunu söylüyor. İkinci dörtlükte ise rüzgarda uçan bi tüyün bile zamanın akışı içersinde kendinden hafif olmadığını söylüyor zamanın akışında kendisini değirmende öğütülen buğday gibi görüp, değirmeni zaman olarak almıştır. zamanın kendini öğütüp yetiştirdiğini söyleyip son dörtlükte ise zamanın akışında dünyanın zamana yenilişi içinde usulca yüzdüğünü yani yaşadığını söyler.

    Şiirin adı : Sabah
    Şiirin konusu : Sabahın güzelliği
    İmajı : Rüzgar, Ufuk, Uyku
    Sembolleri : Saç, Boyun ,Meme
    İmge : Sevgi ve Göz
    Söz Sanatları : Çeşitli benzetmeler kullanılmıştır ayrıca Oxymoron sanatıda kullanılmıştır
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde ilk önce sabahı tasvir ederek onu kişileştirmiş daha sonra ise madem ki geceden daha güzelsin derken gece ile sabahı karşılaştırarak sabahın geceden daha güzel olduğunu vurgulayarak karşılıklı konuşma izlenimi yaratmıştır.

    Şiirin adı : Yavaş Yavaş Aydınlanan
    Şiirin konusu : Deniz
    İmajı : Zaman, Nefes, Esrar ve Sonsuzluk
    Sembolleri : Güvercin, Gece
    İmge : Pınar, Ses, Billur Avize ve Kızıl Meyva
    Söz Sanatları : Çeşitli benzetmeler kullanılmıştır ayrıca Oxymoron sanatıda kullanılmıştır
    Şiirin açıklaması : Şair ilk dörtlükte gün ışıması ile aydınlanan deniz altı aleminin yosunlu bir boşlukta kendini deniz altına o muhteşem bambaşka aleme çektiğini söylüyor. İkinci dörtlükte ise bir yıldız kadar uzakta kendininde anlam veremediği şekillerin, denizin ürkek bulanıklığında uyandığını söylüyor. Üçüncü dörtlükte ise; şairin denizin billur kadar temiz güzelliğini, gökleri yakınlaştırdığını ve bu güzelliği gökten aldığını belirtiyor. Dördüncü mısrada ise doğa güzelliklerinde bahsederek, beşinci mısrada doğanın kendinde uyandırdığı güzellikleri, acıyı, sevinci bir oyun gibi görerek tasvir eder.

    Şiirin adı : Bendedir Korkusu
    Şiirin konusu : Zamanın hayatında kaybettirdikleri
    İmajı : Zaman, Hayat, Sonsuzluk
    Sembolleri : Kartal, Ceylan
    İmge : Mavi Kartal, Pençe
    Söz Sanatları : Benzetme ve Teşhis sanatları vardır
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde kendisinin bir kartal gibi olduğunu biten şeylerin korkusunun kendinde olduğunu hayatın sonsuzluk içinde kaybolduğunu ve pençelerinde hayatı bir ceylana benzeterek hayattan aldıklarını kendisine kazandırdıklarını söyler. Zamana karşı yenilmediğinden bahseder.

    Şiirin adı : Şiir
    Şiirin konusu : Şiirin insan hayatındaki yeri ve kazandırdıkları
    İmajı : Ezeli Bahar, Kader, Edebiyat, Karanlık
    Sembolleri : Tılsım, Pınar, Yıldız, Buğday, Deniz
    İmge : Sarışın, Buğday
    Söz Sanatları : Çeşitli söz sanatları ve benzetmeler yapılmıştır
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde şiirin insanların duygularıyla beslenip büyüdüğünü ve yetişince bir ekin gibi biçilerek oluştuğunu, acıların, sevinçlerin herşeyden ilham alarak kendi içimizde sonsuz bir denize benzeterek şiiri insan hayatının her evresinde, her yerde insanları her bir dizesinde yetiştirdiğini anlatıyor.

    Şiirin adı : Uyanma
    Şiirin konusu : Akşam ve karanlık
    İmajı : Bahar bahçesi, Yanık türkü
    Sembolleri : Servi, Güneş, Ses, Türkü
    İmge : Ateşten çember ve Gül
    Söz Sanatları : Anafor ve Oxymoron sanatları vardır
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde ömrünün son deminde ertesi günün uzak olduğunu birdaha göremeyeceğini güneşi, baharı, suyun o büyüleyen sesini, dalda öten bülbülün güzelliğini ateşten bir güle benzeterek hayatı bülbülün ateşten bile korkmayarak gülden uzak kalmayacağını kendininde bu rüyadan uyanarak kalmayacağını bu karamsarlığın bile o güzelliği bozmayacağını bu yüzden uyanmak istemediğini belirtir.

    Şiirin adı : Deniz Ufkunda
    Şiirin konusu : Akşam ve Karanlık
    İmajı : Ufuk, Çığlık, Rüya
    Sembolleri : Güneş, Ateş, Su
    İmge : Deniz ve Akşam
    Söz Sanatları : Oxymoron ve Tezatlık sanatları vardır
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde denizin ufkunda batan güneşin karanlığın habercisi olduğunu ve bu haberin kuşların çığlıkları ile duyulduğunu fakat bu kuşların naralarının umutsuz olduğu akşamın yinede geleceğini anlatıyor.

    Şiirin adı : Sabaha Karşı
    Şiirin konusu : Gün doğuşu
    İmajı : Aydınlık, Hafıza gibi dağınık, Sıska yüzler
    Sembolleri : Duvar, Dal, Gülmek
    İmge : Bir kadın başı duvarda
    Söz Sanatları : Anafor, Tekrir ve Benzetmeler yapılmıştır.turkeyarena.com
    Şiirin açıklaması : Şair sabahın ilk ışıltılarını bir kadına benzetiyor ve bu kadının duvardan yansıyan ışıltı ile kendine baktığını düşünüp, dışarıda kuşların bile kirpiklerini kırptığını, şair uyanınca güneş ışıltısının sanki ellerinde parmaklarında hissettiğini ve kendisine duvardan bakan kadının gün ışığıyla beraber yeni günü gülerek haber verdiğini ve sabahın boş sessiz zamanında bunları belirttiğini söylüyor.

    Şiirin adı : Selam Olsun
    Şiirin konusu : Dünyaya duyulan özlem ve hasret
    İmajı : Dönmeyen gemiler, Hasretsiz kanat şarkısı
    Sembolleri : Dünya, Selam, Gün, Gemi
    İmge : Gül, Işık, Gölge, Gök
    Söz Sanatları :
    Şiirin açıklaması : Şair kendini bu şiirde ölmüş biri olarak düşünüp bir sersenişte bulunuyor ve "Bahçede hala güller açarmı, ışıklar gölgeler hala suda oynarmı, Hepsi güzeldi, kar, tipi, fırtına ve günlerin geçişi, mavi kuşkar hala uçarmı" derken bir özlem belirtiyor ve bıraktığı zamana yaşadığı zamanki güzelliklerin hala eskisi gibi olup olmadığını soruyor. "Işıktan şimdi çok uzağız" derken öldüğünü ve "Adımızı soran varmı, arayan varmı" derken kendisinin hayatı özlediğini, insanlarında kendini özleyip özlemediklerini soruyor.

    Şiirin adı : Yollar Çok Erken
    Şiirin konusu : Yalnızlık
    İmajı : Sessizlik, Rüzgar, Soğuk
    Sembolleri : Ay, Yıldız, Yol, Dal ve Sessizlik
    İmge : Ev, Ay rengi ve Yollar
    Söz Sanatları : Teşhis sanatı ve Benzetmeler yapılmıştır.
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde ilk iki mısrada yolların yani başka alemin kendisi için çok erken olduğunu söyleyip kaybolmaktan korkmadığını ve ay ışığındaki sessizliğin bile bunun ötesinde olduğunu söylüyor. Bu yüzden yıldızlardan ve herşeyden uzak kalacağını ve evinin eninde sonunda bir mezar olduğunu söylüyor.

    Şiirin adı : Siyah Atlar
    Şiirin konusu : Ölüm
    İmajı : Soğuk, Rüzgar, Ufuk, Sessizlik ve Yorgunluk
    Sembolleri : Gün, Gece
    İmge : Ömür, Siyah, At, Saç
    Söz Sanatları : Kişileştirme ve Benzetmeler kullanılmıştır.
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirde ölümün soğuk rüzgarının saçlarında ve gecede olduğunu ve bir gün ölünce bedeninin sessizlik ve yorgunca mezarında bekliyeceğini ve kendi kendine ömrün çemberinden kurtulduğundan bahsediyor.

    Şiirin adı : Bir Heykel İçin
    Şiirin konusu : Ölüm ve Sevgi
    İmajı : Ateşler püskürterek dolaşan ejderha ve Gülümsemek
    Sembolleri : Tahta, Ejderha, Nergis, Çiçek
    İmge : Gülümsemek, Ömrün sabahı, Ümit ve Sevgi
    Söz Sanatları : Tedric sanatı, Teşhis ve Anafor sanatları kullanılmıştır.
    Şiirin açıklaması : Şair ilk önce bir benzetme yapıyor. Bir heykeli tasvir ederek onun yapısındaki ince ve yumuşak işçiliğinden bahsederek hayatın güzelliklerine bir heykel açısından bakarak sessizce seyrediyor dünyanın güzelliklerini ve şiirin en sonunda heykeline kişileştirerek ölümün sessizliğinden ve sonsuzluğu içinden gülümsüyor daha önce yaşarken gülümsediği gibi ömrünün sabahında ümide ve sevgiye nasıl gülümsediyse ölüykende öyle gülümsediğini anlatıyor.

    Şiirin adı : Bir Gül Tazeliği
    Şiirin konusu : Hayat ve Kaderi
    İmajı : Mahmur uğultulu yaz sabahları, Mercan kadehleri, Gizli gülücükler, Ayrılmayan kader baş ucumuzda.
    Sembolleri : Kader, Su, Gemi, Sahil ve Rüya
    İmge : Güvercin, Gül, Hava ve Yaz sabahı
    Söz Sanatları : Anafor ve çeşitli benzetmeler kullanılmıştır.turkeyarena.com
    Şiirin açıklaması : Şair hayatın her anını bir gül tazeliği içinde güzel bir üslupla anlatarak hayatın her anından zevk alınması gerektiğini söylüyor. Doğanın her yerinde gizli gülüşler, gizli öpüşler olduğunu ve doğanın her yerinde anılarının olduğunu fakat kadere karşı herşeyin boyun eğdiğini ve bunun böyle gelip böyle geçtiğini değişmeyenin sadece kader ve doğa olduğundan bahsediyor.

    Şiirin adı : Sesin
    Şiirin konusu : Hayal ve Ölüm
    İmajı : Akan deremdir ben susuz, çırpınan bir ruhum
    Sembolleri : Rüya, Ses, Ayna
    İmge : Saf billur, sessiz yıldızlı gece
    Söz Sanatları : Teşbih-i Beliğ ve Mecazı Mürsel sanatları kullanılmıştır.
    Şiirin açıklaması : Şair bu şiirinde ölümü bir ses, çağrı olarak görüp, sesin yani ölümün sesinin kendisi için yıldızlı bir gecede baş ucundaki geniş, sonsuz dalgalanan bir derinlik olarak ölümü tasvir ediyor. Şair kendini akanın kendi içinden bir parça olduğunu kendine ise "susuz çatlamış dudaklarımla koşarım ölümün o saf billuruna" diyor. Sonra bunların bir düş olduğunu uyanınca anladığını ve ruhun bu yüzden çırpındığını anlatıyor. Herşeyin anlamsız olduğunu vurguluyor.

    Şiirin adı : Bir Gül Bu Karanlıklarda
    Şiirin konusu : Gül ve Karanlık
    İmajı : Zaman aralığı, Sesler, Korkular ve Renkler
    Sembolleri : Gül, Karanlık, Kadeh
    İmge : Ümitsiz bir yalvarış ve Yetmezmi bu müjde sana
    Söz Sanatları : Oyxmoron, Anafor ve Teşhis sanatları kullanılmıştır.
    Şiirin açıklaması : Şair burada kendini karanlıklar içinde bir güle benzetiyor. Zamanın içinde kendini bir kadeh olarak görür ve bu olaylar içinde kendisinin hangi hayali beklediğini sorar daha sonra berrak bir sesle gecenin yumuşaklığı içinde gözyaşlarının boş olduğunu, günlerinin akışının boşuna olduğunu ve bununla gelen müjde ile bir yıldız kervanına gideceğini söyler.
     



  2. Funda3418

    Funda3418 Well-Known Member

    teşekkürler harika olmuş emeğinize sağlık
     

Sayfayı Paylaş