11.Sınıf Türk Edebiyatı Kitabı Sayfa 163-174

Konusu 'Edebiyat 11. Sınıf' forumundadır ve EmRe tarafından 13 Kasım 2011 başlatılmıştır.

  1. EmRe Well-Known Member


    Arkadaşlar 2011-2012 11.Sınıf Türk Edebiyatı kitabı sayfa 163-174 arası yapamayanlar için yardımcı olur umarım. Not: Lütfen eksik veya hatalı gördüğünüz yerleri yorum ekleyerek belirtiniz.

    MİLLİ EDEBİYAT DÖNEMİ ŞİİR
    Sayfa 163
    1. Şiir yazarken ritim,ahenk,imge, edebi sanatları göz önünde bulundurmalıyız.
    2. Farklı fikir ve sanat akımlarını benimsemelerinden kaynaklanmaktadır ; fakat Milli Edebiyat sanatçılarını birleştiren ortak payda devletin devamlılığını sağlamaktır.

    İNCELEME
    Milliyetçi Edebiyat: Altın Destan
    Saf (öz)şiir: Şafakta
    Manzum Hikaye: Mahalle Kahvesi

    Sayfa 165
    2. Ziya Gökalp 'in çevresinde gelişen Milli Edebiyat dönemi şiirlerinde Türkçülük hareketinin etkisiyle sade bir dil ve hece ölçüsüyle şiirler yazılmıştır.
    3.Yahya Kemal'in Bir Tepeden şiiri ses ve müzikaliteye değer vermesi, sanatlı bir söyleyiş ve şekil güzelliği bakımından "Şafakta" adlı şiirle benzerlik göstermektedir.
    4. Mehmet Akif'in şiirinde işlediği konular ve manzumelerini yazma amacı halkın yaşayışını ve değerleirini anlatmak, hayattan kesit sunarak toplumu her yönüyle yansıtmaktır.
    5. "Gözlerim Mest Açılırken" ve "Derviş" adlı şiirler Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati dönemi şiirleriyle şiir anlayışı ve edebi zevk bakımından benzerlik göstermektedir.Bu durum Milli Edebiyat döneminde Servet-i Fünun ve Fecr-i Ati anlayışına uygun eserlerin DE verildiğini göstermektedir.

    Sayfa 166
    ANLAMA-YORUMLAMA
    1. a.
    - "Vatan" şiiri hece ölçüsü ve sade dille yazılması, didaktik olması ve fikrin ön planda olması sebebiyle milliyetçi edebiyat anlayışına uygundur.
    - "Bülbül" adlı şiir ses ve musikisiye önem vermesi, sanatlı turkeyarena.net ve süslü bir dil kullanması sebebiyle saf (öz) şiir anlayışına uygundur.
    - "Kocakarı ile Ömer" adlı şiir ise halkın inanç değerlerinden birini işlemesi, aruzla yazılması dolayısıyla manzum hikaye anlayışına uygundur.
    b. Vatan şiiri Ziya Gökalp'e
    Bülbül > Ahmet Haşim
    Kocakarı ile Ömer > M.Akif Ersoy'a aittir.
    2. Kendinizi hangi sanat anlayışına neden yakın hissediyorsunuz? Açıklayınız.

    ÖLÇME-DEĞERLENDİRME
    1) (Y) , (D) , (Y)
    2) .........Mehmet Akif ERSOY, ......SAFAHAT
    3) Cevap: E

    4) Sade dil ve hece ölçüsüyle yazılmış şiirler - saf (öz) şiir
    - halkın yaşayış tarzını ve değerlerini anlatan manzumeler

    SADE DİL VE HECE ÖLÇÜSÜYLE YAZILMIŞ ŞİİR

    Sayfa 168
    Hazırlık
    1)Dilin yozlaşması birtakım dış etkenlerle dilin özünden uzaklaşması, bozulması anlamina gelmektedir.
    2) Dilin sadeleşmesi halka yön vermek halk ile devlet kopukluğunu gidermek bakımlarından sosyal ve siyasi hedeflerle ilişkilidir.

    İnceleme
    1.GRUP
    AHENK ÖZELLİKLERİ
    Bırak Beni Haykırayım
    (Mehmet Emin Yurdakul)
    a--Ben en hakîr bir insanı kardeş sayan bir rûhum;
    b--Bende esîr yaratmayan bir Tanrı’ya îman var;
    b--Paçavralar altındaki yoksul beni yaralar;
    “um” sesleri tam uyak, “-ar” sesleri tam uyak

    a--Mazlumların intikamı olmak için doğmuşum.
    c--Volkan söner, lâkin benim alevlerim eksilmez;
    c--Bora geçer, lâkin benim köpüklerim kesilmez.
    “-sil” zengin uyak, “-mez” zengin uyak

    d--Bırak beni haykırayım, susarsam sen mâtem et;
    d--Unutma ki şâirleri haykırmayan bir millet,
    e--Sevenleri toprak olmuş öksüz çocuk gibidir;
    “-et” sesleri tam uyak, “-ir” tam uyak

    e--Zaman ona kan damlayan dişlerini gösterir,
    f--Bu zavallı sürü için ne merhamet, ne hukuk;
    f--Yalnız bir sert bakışlı göz, yalnız ağır bir yumruk!..
    “-uk” sesleri tam uyak

    AHENK ÖZELLİKLERİ:
    - 15’li hece ölçüsü,
    - Düzenli bir kafiye örgüsü yok, genelde tam uyak kullanılmış, bir yerde redif vardır.
    - Hece ölçüsüyle ve coşkulu söyleyişle şiirde ritim oluşturulmaya çalışılmıştır.

    2.GRUP:
    YAPI: Şiir üçer dizelik dört bentten oluşmuştur.
    1. şiirde önceki dönemlere göre ses ve söyleyiş ile modern şiire özgü söyleyişler bir arada kullanılmıştır.
    2. Şiirde ritim hece ölçüsüyle sağlanmıştır. Bu da Milli edebiyat döneminde hece ile şiir yazma ile ilgilidir.
    3. "Esir yaratmayan Tanrı imajında” dönemin Osmanlı devletinin esaret altına alınmak istenmesinin ilişkisi vardır.
    “Zaman ona kan damlayan dişlerini gösterir.” ifadesinde turkeyarena ise zaman ve kan damlayan dişler arasında benzetme sanatı vardır.
    Ayrıca şiirde "mazlumların intikamı "volkan" “ alev”, “ bora”, “köpük” ,”öksüz çocuk" imgeleri kullanılmıştır.
    4. Şiirde "paçavralar altındaki yoksul”,” kan damlayan dişler”, “bir sert bakışlı göz", "ağır yumruk" gibi tarihi ev sosyal değer taşıyan ifadeler vardır.
    5. Sade dil ,hece vezni ve işlenen sosyal tema ile halk şiirine ait imgeler bakımından farklılık göstermektedir.
    6. Şiirin teması şairin kim olduğudur.Sanatsal anlamda” şairin kimliği “ teması olarak işlenmiştir.
    7. Şiirin evrensel olması onun yaratıcısı olan şairin de evrensel olması anlamını taşıdığı için tema her çağda ve ülkede geçerli olabilecek bir temadır.

    Sayfa 169
    2.Etkinlik
    1.grup: Şiirdeki şairin toplum karşısındaki sorumluluğu ile öğretici metinlerdeki temalar ile benzerlik göstermektedir.
    2.grup: Şair şiirde estetik zevk amacı gütmemiştir.
    8. “Bırak Beni Haykırayım” adlı şiir Türk şiirinde sade dil ve hece ölçüsüyle yazılmış bir şiir olarak yerini alır.

    MEHMET EMİN YURDAKUL
    Mehmet Emin Yurdakul 13 Mayıs 1869 tarihinde İstanbul’da dünyaya geldi.. 14 Ocak 1944 tarihinde ise İstanbul’da hayata gözlerini yumdu. Milli Edebiyat ve Türkçülük akımının en büyük temsilcisilerinden biridir. Mektebi Mülkiye’nin idadi bölümünden ayrıldı. Daha sonra devlet memurluğu yaptı. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne girdi. Şiirleriyle İstanbul hükümetini eleştirince 1907 yılında Erzurum rüsumat nazırlığına tayini çıkarıldı ve böylece İstanbul’dan uzaklaştırıldı. İkinci Meşrutiyet’in ilanının akabinde aynı görevle bu defa Trabzon’a gönderildi. 31 Mart Olayı’ndan sonra 13 Nisan 1909'da İstanbul’a çağrıldı. Bahriye Nezareti Müsteşarlığı'na atandı. Hicaz ve Sivas’ta valilik görevinde bulundu. 1910 yılında İstanbul'a geri döndü. Türk Yurdu Cemiyeti ve Türk Ocağı’nın kurucuları arasında yer aldı. Türk Yurdu dergisinin yayın sorumluluğunu üzerine aldı. İttihat ve Terakki ile anlaşmazlığa düşünce 1912 yılında Erzurum Valiliği'nden emekliye ayrıldı. 1914'te Osmanlı Meclis-i Mebusanı’nda Musul milletvekili oldu. Aralık 1919'da Türk Fırkası'nı kurdu. İstanbul'un işgalinin akabinde 1921'de Anadolu'ya geçti. Antalya Adana İzmir illeri çevresinde çalıştı. turkeyarena.net Cumhuriyetin ilk yıllarında Şarkikarahisar sonra da Urfa ve İstanbul milletvekili oldu. Mehmet Emin Yurdakul yaşamını yitirene dek milletvekilliği yaptı. Yazmaya şiirle başladı. İlk şiiri 1897’de Servet-i Fünun dergisinde yayınlandı. Devrinin şiir anlayaşının dışına çıktı hece ölçüsüne dayalı yalın bir Türkçe kullandı. Türk edebiyatına halkın sesini getiren gerçekçi bir şair olarak değerlendirildi. Osmanlıcılık ve İslamcılık akımlarına karşı Türkçülüğü savunan şiirler yazdı. Coşku ulusal duygular kahramanlık yüreklendirme ve öğreticilik öğelerini ön plana çıkardı. Şiire şekil yenilikleri de getirdi. Dörtlük geleneğinin dışına çıkarak üçer altışar sekizer dizeden kurulu şiirler yazdı. Milli edebiat akımı ve Türkçülüğün önde gelen temsilcileri arasında yer aldı. "Türk Şairi" "Milli Şair" ünvanı ile tanınır..
    ESERLERİ
    ŞİİR:
    Türkçe Şiirler (1899-1918)
    Türk Sazı (1914)
    Ey Türk Uyan (1914)
    Tan Sesleri (1915 1956)
    Ordunun Destanı (1915)
    Dicle Önünde (1916)
    Hastabakıcı Hanımlar (1917)
    Turana Doğru (1918)
    Zafer Yolunda (1918)
    İsyan ve Dua (1918)
    Aydın Kızları (1919)
    Mustafa Kemal (1928 şiir ve düzyazı)
    Ankara (1939)
    DÜZYAZI:
    Fazilet ve Asalet (1890)
    Türkün Hukuku (1919)
    Kral Corc’a (1923)
    Dante’ye (1928)
     



  2. EmRe Well-Known Member

    ANLAMA-YORUMLA
    1.Öğretici manzum metinlerin genellikle yazıldıkları dönemlerde meydana gelen olumsuzluklar karşısında bir araç olarak kullanılması onların bazı dönemlerde daha çok kullanılmasına sebep olmaktadır.
    2.
    BENZERLİKLER: Milli Edebiyat dönemi şairlerinin zaman zaman Fecr-i Ati gibi şiirden faydalanmaları ,şiiri estetik bir zevk uyandıran edebi ürün olarak görmüşlerdir.
    Ses ahenk
    FECR-İ ATİ ŞİİRİ:Aruz ölçüsü ve sanatsal söyleyiş
    MİLLİ EDEBİYAT ŞİİRİ:Hece ölçüsü ve halk söyleyişi
    Tema
    FECR-İ ATİ ŞİİRİ:Bireysel temalar
    MİLLİ EDEBİYAT ŞİİRİ:Toplumsal ve milliyetçi konular
    Yapı özellikleri
    FECR-İ ATİ ŞİİRİ:Beyit nazım birimi kullanılmakla serbest şiire yaklaşılmış. Serbest müstezat ve Batı’ya ait nazım biçimleri
    MİLLİ EDEBİYAT ŞİİRİ:Halk şiiri ve modern şiirden alınan bir yapı.
    Dil ve anlatım
    FECR-İ ATİ ŞİİRİ:Bol imgeli, süslü, ağır bir dil
    MİLLİ EDEBİYAT ŞİİRİ:Süsten ve sanattan uzak günlük konuşma dili

    3. Toplumu ilgilendiren bir şiir yazsaydınız nelere dikkat edeceğinizi belirtiniz.

    ÖLÇME-DEĞERLENDİRME
    1) (D) (Y) (D)
    2) ….toplumsal……………Batılı
    3)C şıkkı
    4) Milli Edebiyat dönemi hece şiirindeki imgeler ağırlıklı olarak halk şiirinden gelmekle beraber kolay anlaşılır ve yalın olan modern şiire özgü imgeler kulanılmıştır.

    Sayfa 171
    HAZIRLIK
    1. Saf (öz) kelimesi katıksız, arı, katışıksız, halis anlamlarına gelmektedir. turkeyarena Saf şiir şiirsel ögelerin dışında hiçbir şey barındırmayan şiir olmalıdır. Saf şiir baştan sona her şeyiyle gerçek şiirdir.
    2. Müzik ile şiir arasında şiirin ahenk ve ritim özellikleriyle bir müzik eserine benzemesi ilişkisi vardır.

    Sayfa 172
    AÇIK DENİZ
    a--Balkan şehirlerinde geçerken çocukluğum;
    a--Her lâhza bir alev gibi hasretti duyduğum.
    “-uğ” sesleri tam uyak, “-um” redif
    b--Kalbimde vardı 'Byron'u bedbaht eden melâl
    b--Gezdim o yaşta dağları, hulyâm içinde lâl...
    “-lâl” tunç kafiye
    c--Aldım Rakofça kırlarının hür havâsını,
    c--Duydum, akıncı cedlerimin ihtirâsını,
    “âs” zengin uyak “-ını” redif
    Her yaz, şimâle doğru asırlarca bir koşu...
    Bağrımda bir akis gibi kalmış uğultulu...
    “-u” sesi yarım uyak
    Mağlûpken ordu, yaslı dururken bütün vatan,
    Rü'yâma girdi her gece bir fâtihâne zan.
    “-an” tam uyak
    Hicretlerin bakıyyesi hicranlı duygular...
    Mahzun hudutların ötesinden akan sular,
    “-u” yarım uyak, “-lar” redif
    Gönlümde hep o zanla berâber çağıldadı,
    Bildim nedir ufuktaki sonsuzluğun tadı!
    “-adı” zengin uyak
    Bir gün dedim ki 'istemem artık ne yer ne yâr!'
    Çıktım sürekli gurbete, gezdim diyar diyar;
    “yar” tunç uyak
    Gittim son diyâra ki serhaddidir yerin,
    Hâlâ dilimdedir tuzu engin denizlerin!
    “-er” tam uyak, “-in” redif
    Garbin ucunda, son kıyıdan en gürültülü
    Bir med zamânı, gökyüzü kurşunla örtülü,
    “-tü” tam uyak , “-lü” redif
    Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi;
    Gördüm güzel vücûdunu zümrütliyen deri
    “deri” tunç uyak
    Keskin bir ürperişle kımıldadı anbean;
    Baktım ve anladım ki o ejderdi canlanan.
    “-an” tam uyak
    Sonsuz ufuktan âh o ne coşkun gelişti o!
    Birden nasıl toparlanarak kükremişti o!
    “-iş” tam uyak , “-ti o” redif
    Yelken, vapur ne varsa kaçışmış limanlara,
    Yalnız onundu koskoca meydan ve manzara!
    “-ara” zengin uyak
    Yalnız o kalmış ortada, âsi ve bağrı hûn,
    Bin mağra ağzı açmış, ulurken uzun uzun...
    “-un” sesleri tam uyak
    Sezdim bir âşina gibi, heybetli hüznünü!
    Rûhunla karşı karşıya kaldım o med günü,
    “-ün” sesleri tam uyak, “-ü” redif
    Şekvânı dinledim, ezelî muztarip deniz!
    Duydum ki rûhumuzla bu gurbette sendeniz,
    “deniz” tunç kafiye
    Dindirmez anladım bunu hiç bir güzel kıyı;
    Bir bitmeyen susuzluğa benzer bu ağrıyı.
    “-ıyı” zengin uyak

    1) a.Şiirde ritim aruz ölçüsüyle yazılmıştır.Her türlü ses benzerliği ahengi sağlamaktadır.
    b. Bu unsurlar şiirde ahengi sağlamaktadır.
    2) Şiir bentlerden oluşmuştur. Klasik Divan şiiri yapısı vardır ; ama bu sadece ölçü ce kafiye düzeni ile sınırlı kalmıştır.Şiirde anlam genelde beyitlerde tamamlanmıştır, bazı yerlerde bir dize ya da bentte tamamlandığı da olmuştur. Bir plana uygun olarak ortaya konan anlam birlikleri şiirin genel temasına anlamsal bütünlüğüne etrafında bir araya gelmiştir.
    3) a. Şiiri oluşturan birimlerin yerlerinin değiştirilmesi anlamın da bozulmasına sebep olur.Bu durum şiirdeki birimlerin anlamca ve söyleyişçe birbirleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. turkeyarena.net
    b. Açık Deniz şiirinde anlam, şiirin bütününde tamamlanmıştır.
    4)
    - Bir alev gibi hasret > teşbih (benzetme)
    - Rakofça kırlarının hür havası > teşhis ( kişileştirme)
    - Mahzun hudutların ötesi > teşhis (kişileştirme )
    AÇIK DENİZ ŞİİRİNDEKİ DİĞER SÖZ SANATLARI
    - Her lâhza bir alev gibi hasretti duyduğum> TEŞBİH
    - Bağrımda bir akis gibi kalmış uğultulu > TEŞBİH
    - Bir bitmeyen susuzluğa benzer bu ağrıyı > TEŞBİH
    - Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi;> TEŞBİH
    - Kalbimde vardı'Byron'u bedbaht eden melâl > TELMİH
    - Hicretlerin bakıyyesi hicranlı duygular... > TELMİH
    - Bir med zamânı, gökyüzü kurşunla örtülü > İSTİARE
    - kükremişti o > İSTİARE
    - Bin mağra ağzı açmış, ulurken uzun uzun > İSTİARE
    - yaslı dururkenbütün vatan > TEŞHİS (KİŞİLEŞTİRME)+ AD AKTARMASI
    5) Buradaki ''sonsuzluğun tadı'' ve ''dilimdedir tuzu'' imgelerinde bir tatma duyusu vardır.
    ŞİİRDEKİ DİĞER İMGELERE ÖRNEKLER
    - Bağrımda bir akis gibi kalmış uğultulu > işitme
    - Mahzun hudutların ötesinden akan sular > işitme
    - Garbın ucunda, son kıyıdan en gürültülü > işitme
    - Bir med zamânı, gökyüzü kurşunla örtülü > görme
    - Gördüm deniz dedikleri bin başlı ejderi > görme
    - Gördüm güzel vücûdunu zümrütliyen deri > görme
    - Şekvânı dinledim, ezelî muztarip deniz > işitme
    ŞİİRDE BUNLARIN KULLANILMASI SES VE ANLAM BÜTÜNLEŞMESİNİ SAĞLAMAK İÇİNDİR.
    6)
    Ölçü:Aruz ölçüsü
    Nazım şekli:Mesnevî
    Nazım Birimi:Beyit
    Şiir dilinin Özellikleri: Şiirde duygudan çok felsefi düşüncelere yer vermiştir. Kendine özgü tarih vatan millet sana anlayışı olan mısra işçiliği ile düşünür kişiliğini kaynaştıran ve bu şekilde sunan şair ölçü ve uyaktaki ahengi dili kusursuz bir şekilde kullanışı ile bu şiirde turkeyarena başarıyı yakalamıştır. Beyatlı şiirdeki sözcükleri dikkatle seçmiş şiirin anlamını oluşturan ve ahenk sağlayan sözcükler kullanmıştır.Şairi başarılı kılan günlük konuşma dilini şiir dili haline getirmesidir.
    1.Etkinlik
    1.GRUP:Tema: Şiirin genelinde “fetihlerle dolu Osmanlı tarihine özlem” teması vardır.Şiirin başlığıyla bir bütünlük oluşturan teması ise özgürlüktür.
    2.GRUP: "Balkan,Rakofça, şimal, mahzun hudutların ötesi, son, diyar, garb , Byron..." mekan ve yön bildiren isimlerdir.
    Şiirde kişi, mekan ve yön belirten ifadelerin kullanılması, şiirin temasını daha iyi yansıtmak amacıyladır.
    7) Dil ve Anlatım: Türk şiirinin öz ve biçim özelliklerini çağdaş zevke göre incelten ahenkli bir yapı içinde aydınlık bir dil kullanılmıştır. Ünlemleri kullanarak acılarını haykırmaya çalışmıştır. Ayrıca şiirde iç ahenk vardır. Şair Açık Deniz şiirindeki klasik Türk şiiri Servet-i Fünun, Fecr-i Ati ve Milli Edebiyat dönemlerinin zaman içinde olgunlaşan bir Türkçe kullanılmıştır.
    8) Şiirdeki bazı kelime ve ifadelerin anlam değişmeden farklılaştırılması şiirin musikisini bozacağından şiirin değer kaybetmesine neden olur.
    9) Şiirde tarihsel süreç içinde olgunlaşan Türkçeyi yansıtan ifadeler:
    "melal, hicranlı duygular, mahzun hudutlar, anbean, bağrı hûn , hulyam içinde lâL,mustarip deniz , fatihane zan
    10) Şair şiirdeki doğal gerçekliğe sahip Balkanları hem kendi toplumu hem de tarihi sürecini yansıtacak şekilde duyuş ve algılayışla birlikte işleyerek değiştirmiştir.Şairin amacı okuyucuyu da bu duyuşa çekmektir.
    11) Şiirin teması olan “fetihlerle dolu Osmanlı tarihine özlem” bireyden başlayarak millet, milletten medeniyet, medeniyetten tarih, tarihten de sonsuzluk kavramları etrafından şekillen bir bütün olarak sunulmuştur.
    12) Açık DENİZ şiiri Batı etkisindeki Türk şiiri geleneğiyle ilişkilendirilebilir.
    13)
    YAHYA KEMAL BEYATLI'NIN EDEBİ KİŞİLİĞİ
    - Milli edebiyat döneminin bağımsız isimlerindendir.
    - Birçok resmi görevde bulunan sanatçı şiire S. Fünun etkisiyle başladı.
    - Fransa’ya gitti Fransız şiirinden etkilendi. turkeyarena.net
    - Neoklasizm anlayışıyla eser verdi. Çağdaş Batı şiiriyle Divan şiirini kaynaştırmaya çalıştı.
    - Sembolizmin etkisiyle şiirde ahenk ve musıkiye büyük önem verdi.
    - Parnasizmin etkisiyle şiirde biçim mükemmelliğini yakalamaya çalıştı, sözcük seçiminde çok titiz davrandı.
    - Eserlerinde Divan şiirini temel kaynak olarak seçti. Divan şiiri nazım şekillerini ve “Ok” hariç bütün şiirlerinde aruz ölçüsünü kullandı.
    - Nazım-nesir yakınlaşmasına karşı çıktı.
    - Osmanlı tarihi, aşk, ölüm, sonsuzluk, musıki ve İstanbul sevgisi en fazla işlediği temalardır.
    - Nedim’den sonra İstanbul’u en fazla işleyen şairdir.
    - Eski nazım biçimleriyle konuşulan Tükçenin en güzel örneklerini vermiştir.
    Şiir: Kendi Gök Kubbemiz, Eski Şiirin Rüzgarıyla, Rubailer
    Makale, Sohbet: Aziz İstanbul, Eğil Dağlar
    Anı: Siyasi ve Edebi Hatıralar
     

Sayfayı Paylaş