10.Sınıf Türk Edebiyatı Sayfa 122-125 EKOYAY

Konusu 'Edebiyat 10. Sınıf' forumundadır ve EmRe tarafından 26 Ekim 2011 başlatılmıştır.

  1. EmRe Well-Known Member


    Arkadaşlar EKOYAY Türk Edebiyatı kitabı sayfa 122-125 arası yapamayanlar için yardımcı olur umarım.
    Not: Lütfen eksik veya hatalı gördüğünüz yerleri yorum ekleyerek belirtiniz.

    Sayfa 124
    11. KASİDE
    AHENK UNSURLARI
    ölçü: Aruz ölçüsü (mefulü / fâilâtü / mefâîlü / fâilün )kalıbıyla…
    Uyak: İlk beyit kendi arasında uyaklı (aa) “em” tam uyak ,her beyitin son dizesi de kendi arasında uyaklı, ayrıca iç uyaklar vardır.(aşağıda gösterilmiştir.)
    redif: Aşağıda gösterilmiştir.
    Sese dayalı edebi sanatlar: Aliterasyon, asonans…Örneğin İlk beyitte “m” tekrarıyla aliterasyon vardır…
    YAPI UNSURLARI
    Nazım birimi: beyit
    Nazım birimi sayısı: 39
    Uyak şeması: aa /ba /ca/ da /ea /fa /ga/ ha/…
    Tema: Sultan Murad Hana ÖVGÜ
    Nazım türü: Kaside (kaside-i bahariyye)

    KASİDEDEKİ İÇ UYAKLAR:
    Gül devri ayş eyyâmıdır zevk u safâ hengâmıdır "ıdır" redif ; "âm" zengin uyak
    Âşıkların bayramıdır bu mevsim-i ferhunde-dem

    Dönsün yine peymâneler olsun tehi humhaneler “ler” redif ; “âne” zengin uyak
    Raks eylesin mestâneler mutribler etdükçe nagam

    Yâr ola câm-cem ola böyle dem-i hurrem ola “ola” redif ; “em” tam uyak
    ârif odur bu dem ola ayş u tarabla muğtenem

    12. 1.Nesim-i nev-bahar esdi, güller subh dem açıldı.Bizim gönlümüz de açılsın.Ey saki, meded eyle, câm-ı Cem sun. 37. Elin kaldır, dua eyle.Kasiden intiha buldu.Şimdi dua etmek hem sana müstehab hem de ehemdir. turkeyarena.net
    Kasidedeki bazı beyitleri yukarıdaki gibi kurallı nesir cümleleri haline getirdiğimizde ahenk bozulmaktadır.Çünkü kasideki ahenk unsurları (kafiye,redif,ölçü,söyleyiş ve her türlü ses benzerliği) kasidenin şiirsel yönünün özellikleridir.Kasideyi kurallı düz yazı cümleleri haline getirdiğimizde şiirin kendine özgü anlatımı ve şiirsel dili ortadan kalkmaktadır.
    7.Etkinlik
    TERİM..........TANIMI
    Nesib: Şiirin giriş bölümüdür.
    Tegazzül: Kaside içinde gazel söylemektir.Her kasidede bulunmaz.Şair bir yolunu bulup tegazzül yapacağını söyler.5-12 beyit arasında değişir.
    Girizgah: Nesip bölümünden methiye bölümüne geçerken söylenen ve basamak görevinde olan beyitlerdir. Şair bu bölümde övgüye başlayacağını haber verir. 1-2 beyitten oluşur.
    Medhiye: Övgünün yapıldığı asıl bölümdür.
    Fahriye: Şairin kendisini övdüğü bölümdür.
    Taç beyit: Şairin mahlasının geçtiği beyite denir.
    dua: Kasidenin son bölümüdür.
     



  2. EmRe Well-Known Member

    Sayfa 125
    BÖLÜM...........BÖLÜMÜN İÇERİĞİ
    Nesib: Şair bu bölümde betimleme yapar ; kadın, kış, at, bahar vs. Aşıkane duygular anlatılıyorsa nesib; afâki konular (bahar,tabiat,bayramlar vs.)işlenmişse teşbib adını alır.Genellikle kasidelerin en uzun ve sanatlı bölümüdür.
    Tegazzül: Gazel söyleme anlamina gelir, bütün kasidelerde olması zorunlu değildir. Methiyeden sonra şair bir fırsatını düşürüp aynı ölçü ve uyakta bir gazel söyler, buna tegazzül denir. turkeyarena.net
    Girizgah: Şair bu bölümde övgüye başlayacağını haber verir.
    1-2 beyitten oluşur.
    Medhiye: Kasidenin sunulduğu kişinin övüldüğü bölümdür. Şiir yönü çok zayıf, dil yönü diğer bölümlere göre çok ağırdır.
    Fahriye: Şairin kendini övdüğü, sanatının diğer bütün şairlerden üstün olduğunu söylediği bölümdür.
    Taç beyit: Şairin kendisi hakkındaki yeni düşüncelerini söylediği bölümdür.
    2-3 beyit bulunur. 'Nefi' çok kullanır.(Tac bir bölüm değil sadece şairin isminin geçtiği beyittir)
    dua: Kasidenin son bölümüdür. Birkaç beyit olur. Şair burada övdüğü kişinin başarılı, uzun ömürlü, talihinin iyi olması yönünde dua eder.

    9.Etkinlik
    - BAHARİYYE
    - ŞİTÂİYYE
    - TEMMUZİYYE
    - RAMAZANİYYE
    - BAYRAMİYYE veya IYDİYYE
    - NEVRUZİYYE
    - RAHŞİYYE
    13. Bu kaside BAHARİYYE türündedir. (kaside-i bahariyye)
    14. Divan edebiyatı İran edebiyatından çok etkilenmiş ve beslenmiştir.Kasidedeki tarihi ve mitolojik isimler güç ve kahramanlık bakımından genellikle Osmanlı padişahlarına teşbih yoluyla benzetilir. Buradaki amaç anlamı güçlendirmek ve pekiştirmektir. Ayrıca övülen devlet büyüğünün ne kadar büyük ve haşmetli olduğunu vurgulamaktır.İran şairleri bütün Divan şairleri tarafından üstünlüğü kabul edilen şairlerdir. Divan şairleri de kendilerinin ne kadar büyük bir sanatçı olduğunu göstermek için şiirlerinde kendilerini İran şairleriyle kıyaslarlar.

    Şairin bu isimler etrafında oluşturduğu ifade biçimi ile Osmanlı İmparatorluğu 'nun güçlü yapısı arasındaki zihniyet bakımından ilişkisi ise şöyle açıklanabilir:
    "Osmanlı hakanlarının Şehname kahramanlarına benzetilmesi, dönemsel bir şey değildir. Yani sadece 4. Murad'a ait değildir veya Osmanlı haşmet devriyle ilgili değildir. Henüz küçük bir beylikken bile, şairler padişahları Şehname kahramanlarına benzetir. Çünkü, derli toplu ve çok etkili tek örnek Şehname ve kahramanları olmuştur uzun süre. Osmanlı şairleri için ideal ve sembol değeri olan kahramanlar Şehname'deki İran kahramanlarıdır. Yani Osmanlı şairlerinin imge kurgulamasında ilk çalınan kapı, ortak coğrafyanın hikayesini anlatan İran mitolojisidir."
    15.
    FARKLILIKLARI
    koşuk kaside
    biçim:Nazım birimi dörtlük, koşuk nazım biçimi özellikleri
    Beyit nazım birimi, kaside nazım biçiminin özellikleri
    ahenk:Hece ölçüsü ve her türlü ses benzerliğiyle sağlanmıştır.
    Aruz ölçüsü ve her türlü ses benzerliği
    dil:Yabancı etkilerden uzak ,Öz Türkçe
    Arapça ,Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklü imgeli ağır, süslü sanatlı bir dil
    Edebi zevk:İslamiyet öncesi sözlü edebiyat geleneğini yansıtan zevk ve sanat anlayışı
    Divan şiiri geleneğini yansıtan zevk ve sanat anlayışı
    BENZERLİKLERİ
    - Nazım biçiminde yazılmaları
    - Ses ve anlamca kaynaşmış birimlerin bir tema etrafında oluşması
    - Ahenkli olmaları
    - Söz sanatlarına yer verilmesi
     

Sayfayı Paylaş