10.Sınıf Dil ve Anlatım Ders Kitabı Zambak Yayınları

Konusu 'Dil ve Anlatım 10. Sınıf' forumundadır ve BaRıŞ tarafından 16 Ekim 2011 başlatılmıştır.

  1. BaRıŞ Well-Known Member


    Arkadaşlar Zambak yayınları Dil ve anlatım ders kitabı yapamayanlar, yardımcı olmak isteyenler için yardım ve paylaşım ana konusu herkese faydalı olur umarım.

    Sayfa 14
    A bölümü
    -Sunum
    -İletişim
    -kısa
    -takip etmelidir
    -dinleyicileri
    -sunum
    B bölümü
    D,D,D,Y,D,D,D,Y,D,D,D,D
    C bölümü
    sunum hazırlık aşaması
    2-planlama
    3-bilgi toplama
    4-hedef kitleleri belirleme

    sunum planlaması
    2-taslak üzerinde çalışma
    3-sunum yöntemini belirleme
    4-araçları hazırlama

    Sayfa 15
    B
    E
    D
    A

    Sayfa 19
    1- Türkçemize giren yabancı kökenli kelimeler üzerinedir. Bu kelimeleri ayırmamız gerektiği söylenmektedir.
    2-Bu tartışmada sadece tek bir taraftan bakılmıştır. Yani zıt düşünceler söz konusu değildir. Tartışma bence amacına tam anlamıyla ulaşamamıştır.
    3-Tartışmalarda zıt düşünceye sahip insanlar birbirlerini kıracak, küçük düşürecek şeyler yapmamalıdırlar.Hakaret etmemelidirler.Eğer yapılırsa bu hem tartışmanın kalitesi açısından hem de bu tartışmaya katılan, izleyen, dinleyenler açısından da hiç iyi olmayacaktır.
    4- Evet ben düşünüyorum; çünkü insanlar önyargılı davranıp, karşısındaki kişinin görüşüne aldırmayıp benim dediğim doğru diye diretirse tartışmanın kalitesi düşer ve ortaya büyük bir gerginlik çıkabilir.
    5- Güncel konular yer alır, tartışmaya katılanlar örneklerle beraber kendi düşüncelerini başkalarıyla paylaşırlar ve bu düşüncelere karşı zıt düşünceler tartışmada yer alır.
    Bu kadar yapabildim arkadaşlar.
    7-Öğreticilik. Göndergesel işlev. bunu şurdan anlıyoruz dille ilgili açıklamalar yaptığından.

    Sayfa 20
    2.Etkinlik
    1-tartışma problemlerinin seçimi
    2-tartışmayı yönlendirecek soruların belirlenmesi
    3-araç ve tekniklerin belirlenmesi
    4-tartışmanın yapılacağı fiziksel ortamın düzenlenmesi
    5-değerlendirme

    Sayfa 21
    3.Etkinlik
    topluma açık tartışmalar
    -herkese açık olarak olarak gerçekleştirilir
    -bilgilendirme yönlendirme amçlıdır
    -basın ve halk önünde gerçekleştirilir
    -sonuçlar ayrıca duyurulmaz
    -tartışmaya dinleyicilerde katılır

    topluma kapalı tartışmalar
    -sonuçları yalnızca basın aracılığıyla verilir
    -kamaoyu oluşturmak amaçlanır
    -sonuç bildirisi yayınlanır
    -basına ve topluma kapalıdır
    -konuları günceldir

    Sayfa 22
    Boşluk doldurma
    1.başkan
    2.tartışma
    3.panel
    4.münazara

    Doğru-Yanlış
    Y D D D

    Sayfa 23
    Çoktan seçmeli soru cevapları yani test cevapları
    1.A
    2.E
    3.E
    4.E
    5.B
    6.C
    7.D
    8.A
     



  2. BaRıŞ Well-Known Member

    Sayfa 29
    A)
    1. başkanın
    2. panel
    3. dinleyiciler
    B)
    1.Y
    2.D
    3.Y
    4.D
    C)
    1.E
    2.B
    3.D

    Sayfa 30
    A)
    1. görüşlerin
    2. tartışmaya
    3. amaç
    B)
    1. D
    2. D
    3. D
    4. Y
    C)
    1. A
    2. D
    3. D

    Sayfa 37
    Ölçme ve değerlendirme
    A) aşağıdaki anlatıma hazırlıkla ilgili yargıları doğru yanlış (D/Y) olarak değerlendiriniz.
    arkadaşLar burada 8 yargının 8 ide D (doğrudur) (D) olacaktır tümü..
    B) (kişisel) turkeyarena.net
    C) çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
    1.C
    2.E
    3.C
    4.A
    5.A

    Sayfa 41
    Ölçme ve değerlendirme
    .......malzemesine "içerik" denir.
    .......duyguya "tema" denir.
    .......sonucu "konu" oluşturur.
    .......bir "kişinin" başından geçer.
    .......akışı "olay örgüsü" ilgilidir.
    B) tablo...
    1. Bireysel Tema
    2.Sosyal Tema
    3.Sosyal tema
    4.Bireysel Tema
    5.Bireysel Tema
    6.Sosyal tema
    7.Bireysel Tema
    8.Sosyal Tema
    9.Sosyal Tema
    C) sorular..
    1.C
    2.D
    3.D
     
  3. BaRıŞ Well-Known Member

    Sayfa 65
    A. Boşluk Doldurma
    1. Bağlaşıklık
    2. Bagdaşıklık
    3. Bağdaşıklık- Bağlaşıklık
    4. ..
    5. Alışılmış ve alışılmamış bağdaştırma
    B. Aşağıdaki şemayı doldurunuz
    1. Anlamlı birden çok dil birliğinin olması
    2. ifadeler halin gereğine göre uygun kullanılmış
    3. Ses akışını ve ahengini bozan unsurlar kullanılmamış.
    C. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
    1. B
    2. E
    3. C
    4. C

    Sayfa 67
    2.Etkinlik
    1. Açıklama
    2. Betimleme
    3. Öyküleme
    4. Tartışma

    Sayfa 68
    Ölçme ve değerlendirme
    A. Boşluk doldurma
    1. Öğretici anlatım
    2. Tartışmacı anlatım
    3. Bağdaştırma
    4. Bağdaşıklık
    5. Bağlaşıklık
    B. D/Y
    1. d
    2. d
    3. y
    C. Çoktan seçmeli soruları cevaplayınız
    1.d
    2.e

    Sayfa 69-70
    A. Boşluk doldurma
    1. Öyküleyici
    2. Betimleyici anlatım
    3. ..
    4. ..
    B. Ayrılık: vatan ayrılığı, memleket ayrılığı, aile ayrılığı, kardeş ayrılığı
    C. D/Y
    1. d
    2.d
    3.d
    4.y
    5.y
    6.d
    7.y
    8.d
    D. Şemayı doldurunuz
    - Destansı anlatım
    - Açıklayıcı anlatım
    - Mizahi anlatım
    - Öğretici anlatım
    - Öyküleyici anlatım
    - Betimleyici anlatım
    - Düşsel anlatım
    E. Çoktan seçmeli sorunları cevaplayınız.
    1. E
    2. C
    3. B
    4. ..
    5. D
    6. A
    7. E
    8. C
     
  4. BaRıŞ Well-Known Member

    A.ÖYKÜLEYİCİ ANLATIM(HİKAYE ETME)İSİM-AD
    HAZIRLIK:
    • Masalın olayı: Oduncu ve ayı arasında geçen kurmaca bir olay
    • Mekan: Dağ
    • Kişiler: Oduncu ile ayı
    • Masaldaki olay kurmaca bir kişi tarafından anlatılmaktadır.
    • Masaldaki kişileri,zamanı, mekanı değiştirip tekrar yazınız.

    Sayfa 73
    • İsim olmalarıdır,isimler metinlerde varlık ve kavramları tanıtmak için kullanılır.
    • Bu sözcükleri çıkarınca anlamlı bütün olmaz.Çünkü bu isimler varlık ve kavramları belirtmektedir.Ayrıca isimlerin taşıdığı anlamı cümlede taşıyan başka sözcük yoksa cümlenin ya anlamı değişir ya da -bu şiirde olduğu gibi- cümle anlamlı bir bütün olmaktan çıkar.
    Heeeeey!
    Ne duruyorsun be, at kendini denize;
    Geride bekleyenin varmış, aldırma;
    Görmüyor musun, her yanda hürriyet;
    Yelken ol, kürek ol, dümen ol, balık ol, su ol
    Git gidebildiğin yere

    Sayfa 76
    Metin İnceleme:
    1. Öyküleyici anlatım vardır.Bu metinlerin ortak özellikleri şunlardır:

    • Bir olay çevresinde gelişir. Bu temel olayın etrafında daha küçük çapta gelişen olaylar yer alır.
    • Olay kişiler arasında gelişir, bir zamanda oluşur, bir mekân içerisinde gerçekleşir ve bir anlatıcı tarafından anlatılır. Kişiler insan olabileceği gibi, onun yerine geçebilecek varlık ya da kavramlar da olabilir. Seçilen kişi ne olursa olsun kastedilen insandır.
    • Öyküleyici anlatım “sanat metinlerinde” kullanılabileceği gibi “öğretici metinlerde”de kullanılabilir. (anı, gezi yazısı, makale, vs…) turkeyarena.net
    • Öyküleyici anlatım “sanat metinlerinde” kullanılabileceği gibi “öğretici metinlerde” de kullanılabilir. (anı, gezi yazısı, makale, vs…)
    • İnsanların başlarından geçen ya da geçebilecek nitelikteki olaylar gösterilir
    • .Öğretici metinlerde anlatıcı gerçek kişidir. Sanat metinlerinde ise anlatıcı kurmaca bir kişidir.
    • Kurmaca metinlerde olay örgüsü, kurmaca olmayan metinlerde ise olay zinciri vardır.
    • Olaylar belirli bir zaman diliminde geçer.
    • Anlatılan olaylardan etkilenen insanlar ya da varlıklar vardır. Bunlara eserin kahramanları denir. En çok etkilenen varlığa eserin başkahramanı (başkişisi) denir.
    • Olayın serim, düğüm ve çözüm bölümleri bulunur. Yani olayın bir başlangıcı, gelişmesi ve sonunda da çözümlenişi vardır.
    • Ele alınan olayların anlaşılması için tasvirlere yer verilir.
    • Olaylar birinci şahsın ağzından anlatılabilir. Anlatıcı olay kahramanlarından biridir.
    • Olaylar üçüncü şahsın ağzından anlatılabilir. Olan biten her şey bir kamera sessizliğiyle izlenip anlatılır.
    • Olaylar ilahi (tanrısal, hâkim) bakış açısıyla anlatılabilir. Yazar; tüm olay, zaman, kişi ve mekâna hâkimdir, anlatıcı her şeyi bilir.
    • Metinlerin bir yazarı vardır.
    • Edebi dil kullanılır.
    2.Ortak ögeler olay örgüsü, kişiler, yer ve zaman ögeleridir.
    HAYAT NE TATLI: Hafız Nuri Efendi amaçsızca evden dışarı çıkar.Yolda Şükrü'yü görür.Şükrü'yle Kumkapı'ya gitmek için yürürler fakat Şükrü ortadan kaybolur.Sonra mahallenin kömürcüsü Halil Efendi'yle karşılaşırlar,tekrar mahalleye dönerler.Nuri Efendi evine gider, hayatın yaşanılacak kadar güzel olduğunu düşünür.
    BİNLERCE GÜVERCİN: Ömer, Zeki'den satın alacağı güvercinler için babasının cebinden 20 lira çalar.Annesi ve babası durumu anlayınca evlerinde misafirliğe gelen teyzesinin oğlu Mustafa'dan şüphelenir.Mustafa kendisinin hırsız sanılmasına çok üzülür ve evine dönmek ister.Ömer suçunu itiraf eder ;Mustafa sevinir; ama bir daha teyzesine gelmez.
    FATİH-HARBİYE: Faiz Bey geç olmasına rağmen eve gelmeyen kızını merak etmektedir.Şinasi kızın nerede olduğunu bildiği halde arkadaşı Fahriye'de olabileceğini söyler.

    3.Öyküleyici anlatımın ayırıcı özellikleri:
    • Olay, kişi, mekân ve zaman ortak ögeleridir.
    • Bu anlatımda amaç;olayı okuyucunun gözü önünde canlandırmak,anlatmak istenileni bir olay içerisinde vermektir
    • Olaylar birinci şahsın ağzından anlatılabilir.(Anlatıcı olay kahramanlarından biridir)Sanat metinleri öyküleyici anlatımla yazılır.
    • Olaylar ilahi bakış açısıyla anlatılabilir.
    • Olaylar 3.şahsın ağzından anlatılabilir.
    • (Olan biten bir kamera sessizliğiyle izlenip anlatılabilir.
    • Kişi, mekân ve zaman olay ve olay örgüsünü oluşturmak için kullanılan ögelerdir. turkeyarena.net
    • Öyküleyici anlatım hikâye, roman, anı, söyleşi, görüşme(mülakat) gibi metin türlerinde kullanılır.
    • Öyküleyici anlatımda bir olayın olması şarttır.
    • 3.Şahıs anlatımda anlatıcı her şeyi bilir.
    • Öyküleyici anlatım sanat metinlerinde ve öğretici metinlerde kullanılır.
    • Kelimeler daha çok mecaz ve yan anlamda kullanılır.
    4. "Binlerce Güvercin" metninin olayı Ömer'in satın almak istediği güvercinler için babasının cebinden 20 lira çalması"
    Olay zinciri:

    • Ömer'in yaptığı hırsızlıktan pişmanlık duymaya başlaması
    • Ömer'in babasına yemek götürmek için Mustafa'yla yola çıkması ve korkudan parayı taşın altına saklaması
    • Babasının paranın kaybolduğunu anlaması
    • Ömer'in anne ve babasının misafir olan Mustafa'dan şüphelenmeleri
    • Mustafa'nın hırsız sanılmasına çok üzülmesi ve bu yüzden evine dönmek istemesi
    • Ömer'in suçu Mustafa'ya yıkmasından çok pişmanlık duyması ve üzülmesi
    • Mustafa köyüne gitmek üzereyken Ömer’in suçunu itiraf etmesi
    • Ömer’in hastalanması
    • Mustafa'nın suçsuz olduğunun anlaşılmasına sevinmesi
    • Mustafa'nın bu olaydan sonra bir daha teyzesine gelmemesi
    • Ömer'in bu durumdan dolayı binlerce güvercini olsa bile sevinememesi
    Bu metinde de görüldüğü üzere olay tektir; bu olaya bağlı olarak ortaya çıkan ve birbirini takip eden olaylar ise olay zincirinin oluşturur.
    Olay ve olay zinciri arasındaki fark:Olay , kişiler arasında bir sebebe bağlı olarak gelişen ve bir sonuç meydana getiren eylemken olay zinciri belli bir konu çevresinde var olan birden fazla olayın sebep-sonuç ilişkisine bağlı biçimde oluşturdukları bütündür.
    5. Belli bir konu çevresinde var olan birden fazla olayın, sebep-sonuç ilişkisine bağlı bir biçimde oluşturdukları organik bütündür. Olay örgüsünü: "eserde nakledilen hadise veya hadiseler zinciri" veya "bir oyunun, hikayenin yahut romanın içinde olan biten her şey" biçiminde de tanımlamak mümkündür.
    Olay örgüsü, birbiriyle hiç ilgisi olmayan olayların rast gele veya peş peşe sıralanması değil, birden fazla olayın sebep-sonuç içinde organik bir bütün oluşturmasıdır.
    'Kral öldü, kraliçe de öldü.' dersek hikaye olur.
    'Kral öldü, arkasından kraliçe de öldü.' dersek olay örgüsü olur.(Neden sonuç ilgisi var.)
    Metinlerin olay örgüleri yukarıda verilmiştir.
    6. Metinlerde olaylar kişiler etrafında şekillenmektedir.Kişiler olayın akışında yönlendirilmesinde doğrudan veya dolaylı olarak etkin rol işlevine sahiptir.
    7. "Hayat Ne Tatlı" metninde : "kapı, şemsiye, sokak, işi, ayakları,yol, İstanbul,Edirne, köşeye,depo"
    "Binlerce Güvercin" metninde: "güvercinler, gaz lambası, babam, elbiseler, ceket, vücudum, ateş, parçası,
    "Fatih-Harbiye" metninde: "Şinasi, masa, sandalyeye, başını, yüzüne,gencin,sual, zemin , kitabı, gözlerini"
    Bu kelimeler metinlerden çıkarıldığın anlam bozulur ve büyük değişiklikler meydana gelir.İsimler varlıkları ve kavramları tanıtmak, belirtmek için kullanılır.
    8. "Hayat Ne Tatlı" metninde "vagonlar,ayaklar, bastonlar,marullar salatalar,iskemleler,takunyala r..."
    "Binlerce Güvercin" metninde "güvercinler, elbiseler,gözler, yiyecekler,kötülükler"
    "Fatih-Harbiye" metninde "şeyler" sözcükleri çoğuldur.Çoğul isimler birden fazla varlığı karşılamak için kullanılır.
    9. İfade edebilir.Örneğin "ordu, sürü, orman, sınıf, okul, millet" gibi sözcükler...
    EK BİLGİ: Şekil yönüyle çoğul olmadığı, çokluk eki almadığı hâlde anlamca çoğul olan kelimeler vardır.
    Seçmen, tercihini yarın ortaya koyacak.
    Asker, sınırları bekliyor.
    Genç yaşta saçı dökülmüş.
    Bu cümlelerde seçmen, asker ve saç kelimeleri tekil oldukları hâlde anlamca çokluk bildirmektedirler. Bunlar, topluluk isimleri değildir.

    Sayfa 78
    9. Çoğul isimler de topluluk isimleri de birden fazla varlığı ifade etmek için kullanılır.Topluluk isimleri çoğul eki "-ler,-lar" almadığı halde birden fazla varlığı karşılar.
    10. "Anadolu" şiirinde geçen millet kelimesi topluluk ismidir.Topluluk isimleri ifadeyi kısaltır ve netleştirir.Şekil bakımından da tekil göründüğü halde sayısız, belirsiz bir çokluk anlamı katar.
    11. "Osmanlı" kelimesine gelen "lar" eki "boy,soy,kabile" anlamında kullanıldığı için kesme işaretiyle ayrılmamıştır.
    12. "-cik" eki küçültme anlamı katmıştır.Bir varlığın benzerlerine göre küçük olduğunu belirtmek istediğimiz zaman başına küçük, ufak, minik gibi tamamlayıcı sözcükler getiririz.
    Küçük pencereden bir minik serçe girdi.
    Bunu küçültme ekleriyle de anlatabiliriz. Küçük pencere yerine pencere-cik, minik serçe yerine serçe-cik diyebiliriz.

    13. Oğlumuz metnindeki isimlerin yapısı:
    şubat: basit isim
    gece-si: basit
    baba-m-ın: basit
    kucağ-ı-n-a: basit
    ortak-lar-ın: basit
    Bu isimler yapım eki almadığı için basit yapılıdır.
    var-lık-ı-n-a: türemiş
    hırçın-lık-lar: türemiş
    iştah-sız-lık-lar: türemiş
    sev-gi-miz: türemiş
    çare-siz-liğ-in: türemiş
    Bu isimler yapım eki alarak türemiştir.

    "ANADOLU" metnindeki isimlerin yapısı:
    yurd-u: basit
    el-ler: basit
    ana: basit
    kucak-ı-dır: basit
    soy-u-n-u: basit
    hudut: basit
    boy-u-n-u: basit
    devlet-e: basit
    meydan-da: basit
    can: basit
    silah: basit
    kahraman-lar: basit
    otak-ı-dır: basit
    el-ler: basit
    kuş-lar: basit
    çayır-ı-n-da: basit
    ...
    Bu isimler hiçbir yapım eki almadığı için basit yapılıdır.

    kon-ak-ı-dır: türemiş
    Osman-lı-lar: türemiş
    ...
    Bu isimler yapım eki aldığı için türemiş yapılıdır.
    Anadolu: birleşik
    İki kelimenin birleşmesiyle oluşmuştur.
    14. Metinlerdeki "Sultan Osman,Anadolu,Osmanlılar,Şinas i, Faiz Bey, Mustafa, Ömer, Zeki, Nuri Efendi, Edirne, İstanbul, Sirkeci, Kumkapı , Halil, Şükrü" gibi isimler özel isimdir.
    "Şemsiye,ev, kömürcü, mahalle, istasyon,iskemleler, yatak, lamba, güvercinler, masa, sandalye, anne, baba," gibi pek çok sözcük cins adıdır.
    ,,,
     

Sayfayı Paylaş