1. Dünya Savaşı Özet, Kısa Bilgi, Kısaca

Konusu 'Tarih' forumundadır ve RüzGaR tarafından 23 Kasım 2012 başlatılmıştır.

  1. RüzGaR Super Moderator


    1. Dünya Savaşı Özet, Kısa Bilgi, Kısaca
    Nedenleri:
    1. Avrupalı devletlerin sömürgecilik faaliyetleri, hammadde ve pazar rekabeti.
    2. Almanya ve İtalya’nın sömürgeciliğe başlamaları.
    3. İngiltere ve Fransa’nın, Almanya’ya karşı silahlanmaya başlaması.
    4. Rusya’nın ideallerini gerçekleştirme isteği.
    5. Balkanlar’da Slav - Germen çekişmesi.
    6. Fransız İhtilali’nin doğurduğu milliyetçilik akımı.
    7. Fransa’nın Alsace-Loraine’i Almanya’dan almak istemesi.
    8. Avusturya-Macaristan prensinin Saraybosna’da bir Sırp milliyetçi tarafından öldürülmesi (28 Haziran 1914).

    I. Dünya Savaşı Öncesi Oluşan Bloklar
    İttifak (Bağlaşma) Bloğu
    Almanya
    Avusturya-Macaristan İmparatorluğu
    İtalya

    İtilaf (Anlaşma)Bloğu
    İngiltere
    Fransa
    Rusya

    İtalya, İttifak grubunda iken Antalya ve çevresinin kendisine bırakıldığı gizli Londra Antlaşması ile İtilaf Grubu’na geçmiştir.

    Bulgaristan Çanakkale Savaşı’ndan sonra İttifak Grubu’na katılmıştır.

    Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’na Girme Nedenleri
    1. İttihatçıların Almanlara sempati duyması.
    2. Alman desteği ile devletin kurtulacağına inanılması.
    3. Osmanlı Devleti’nin Almanya ile gizli bir anlaşma yapması (2 Ağustos 1914).
    4. Osmanlı Devleti’nin siyasi yalnızlıktan kurtulmak istemesi.
    5. Osmanlı Devleti’nin, İngiltere ve Fransa’nın ekonomik baskılarından kurtulmak istenmesi.
    6. Osmanlı Devleti’nin kaybettiği toprakları geri almak istemesi.
    7. Osmanlı coğrafyasının jeopolitik önemi.

    Almanya’nın Osmanlı Devleti’ni I.Dünya Savaşı İçine Çekme Nedenleri
    1. Almanya’nın halifelik makamını kullanarak İngiliz ve Fransız sömürgelerindeki Müslümanları ayaklandırmak istemesi.
    2. Almanya’nın yeni cepheler açarak İtilaf devletlerinin kendi üzerindeki baskısını hafifletmek istemesi.
    3. Almanların, İngilizler’in Osmanlı toprakları üzerinden geçen Uzak Doğu sömürge yollarını ele geçirmek istemesi.
    4. Almanya’nın Musul-Kerkük petrollerinden yararlanmak istemesi.
    5. Almanya’nın, İtilaf devletlerinin Boğazlar yoluyla Rusya’ya yardım göndermesini önlemek istemesi.
    6. Almanların İngilizlerden kaçan Goben ve Breslav adlı gemileri Osmanlı Devleti’ne sığınmıştır.
    7. Osmanlı, gemileri satın aldığını açıklamış ve gemilerin adlarını Yavuz ve Midilli olarak değiştirmiştir.
    8. Bu gemiler, Rusya’nın Sivastopol ve Odesa limanlarını bombalamıştır.
    9. Ruslar bunun üzerine Karadeniz sahillerine ve Doğu Anadolu'ya saldırmıştır.

    OSMANLI DEVLETİ’NİN I.DÜNYA SAVAŞI’NDA SAVAŞTIĞI CEPHELER
    Topraklarımızda Savaştığımız Cepheler
    1. Kafkas Cephesi
    2. Kanal Cephesi
    3. Filistin-Suriye Cephesi
    4. Irak Cephesi
    5. Çanakkale Cephesi
    6. Hicaz-Yemen Cephesi

    Topraklarımız Dışında Savaştığımız Cepheler
    1. Makedonya
    2. Galiçya Cephesi
    3. Romanya

    Kafkas Cephesi
    Cephenin Açılma Nedenleri :
    1. İttihatçıların Orta Asya’daki Türkleri birleştirme ve Hindistan’a kadar toprakları genişletme isteği.
    2. Almanların Bakû petrollerini ele geçirmek için Osmanlı’yı kışkırtması.
    3. Rusların Doğu Anadolu’ya saldırmasıyla mücadele başlamıştır (1 Kasım 1914).
    4. Enver Paşa Sarıkamış’ta Ruslara karşı cephe açmıştır.
    5. 90.000 asker Allahuekber Dağları’nda soğuktan donarak şehit olmuştur (Sarıkamış Faciası).
    6. Ruslar, Doğu Anadolu’yu işgal etmiştir.
    7. M. Kemal Muş ve Bitlis’i Ruslardan geri almıştır (1914).
    8. Rusya’da Bolşevik İhtilali çıkmıştır (1917).
    9. Rusya Brest Litowsk Antlaşması ile I.Dünya Savaşı’ndan çekilmiş; Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devleti’ne bırakmıştır (3 Mart 1918).

    Kanal Cephesi
    Cephenin Açılma Nedenleri :
    1. Osmanlı Devleti’nin Mısır’ı İngilizler’den geri alma düşüncesi.
    2. Osmanlı Devleti’nin, İngilizler’in Uzak Doğu sömürgeleriyle olan bağlantısını kesmek ve Süveyş Kanalı’nı ele geçirmek istemesi.
    3. Cephede mücadele 3 Şubat 1915’te başlamıştır.
    4. Almanya’nın desteği ile iki kez harekat düzenlenmiştir.
    5. Osmanlı Devleti başarılı olamamıştır (1916).

    Suriye ve Filistin Cephesi
    Cephenin Açılma Nedenleri :
    1. Osmanlı Devleti’nin İngilizler’in Süveyş’ten kuzeye doğru ilerleyişini durdurmak istemesi.
    2. İngilizler Halep’e kadar ilerlemiştir (1918).
    3. Yıldırım Orduları Komutanı M.Kemal Paşa, İngilizler’i Halep’in kuzeyinde durdurmuştur.
    4. Misak-ı Milli’nin Suriye sınırı çizilmiştir.

    Irak Cephesi
    Cephenin Açılma Nedenleri :
    1. İngilizler’in Rusya’ya yardım ulaştırmak istemesi.
    2. İngilizler’in Musul-Kerkük petrollerine sahip olmak istemesi.
    3. İngilizler’in Hint deniz yolunun güvenliğini sağlamak istemesi.
    4. İngilizler’in Basra’ya çıkarma yapmasıyla başlamıştır.
    5. Türk ordusu Kut-ül Amare’de başarılı olmuş ise de, İngilizler Bağdat’ı ele geçirmiştir (11 Mart 1917).

    Çanakkale Cephesi
    Cephenin Açılma Nedenleri :
    1. İtilaf Devletleri’nin Rusya’ya yardım göndermek istemesi.
    2. İtilaf Devletleri’nin Boğazlar’ı ele geçirerek, Osmanlı’nın İttifak Devletleri ile bağlantısını kesmek ve Osmanlı’yı saf dışı etmek istemesi.
    3. İtilaf Devletleri’nin Balkan devletlerini yanlarına çekmek istemesi.
    4. Osmanlı’nın Kafkas ve Kanal cephelerinden çekilmesinin sağlanmak istenmesi.

    İngiliz ve Fransız donanmaları Çanakkale Boğazı’na saldırmış, savaş başlamıştır (19 Şubat 1915).

    Mayınlı boğazlardan İtilaf Devletleri geçememiştir.

    İtilaf Devletleri Gelibolu Yarımadası’na ve boğazın iki yakasına asker çıkarmıştır. Türk askeri Gelibolu, Conkbayırı, Anafartalar’da başarı elde etmiştir Mustafa Kemal bu cephede başarılar kazanmıştır.

    Düşman askerleri sekiz ay sonra savaştan çekilmek zorunda kalmıştır (9 Ocak 1916).

    Çanakkale Savaşı’nın Sonuçları :
    1. I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı, yalnız bu cephede başarılı olmuştur.
    2. Çanakkale Savaşı, I. Dünya Savaşı’nın uzamasına neden olmuştur.
    3. 500.000 insan ölmüştür.
    4. M. Kemal; önce albay, daha sonra da general olmuş, yurt içinde ve dışında tanınmıştır.
    5. Bulgaristan İttifak Devletleri yanında savaşa katılmıştır.
    6. Rusya’da Bolşevik İhtilali olmuş, SSCB kurulmuştur.
    7. Kafkas Cephesi kapanmıştır.
    8. Zafer, tutsak milletlere bağımsızlık mücadelesinde bir örnek oluşturmuştur.

    Hicaz-Yemen Cephesi
    Cephenin Açılma Nedeni :
    1. Osmanlı Devleti’nin kutsal yerleri İngilizlerden korumak istemesi.
    2. İngilizler Arapları Osmanlı aleyhine kışkırtmıştır.
    3. Fahrettin Paşa İngilizler’le ve Mekke Emiri Şerif Hüseyin ile mücadele etmiş, başarılı olunamamıştır.

    Galiçya, Romanya ve Makedonya Cephesi
    Cephenin Açılma Nedeni :
    1. Osmanlı Devleti’nin; müttefiklerine (özellikle Almanlara) yardım etmek istemesi.
    2. Osmanlı; Rusya, Romanya ve Fransa ile mücadele etmiş, fakat başarılı olamamıştır.

    Notlar:
    Mustafa Kemal; Kafkas, Çanakkale ve Suriye-Filistin cephelerine katılmıştır.

    Kafkas ve Kanal cepheleri taarruz cepheleridir ve bu cephelerin açılmasında Almanya’nın isteği etkili olmuştur. Kanal cephesinde Almanlar cephane yardımı da yapmışlardır.

    Osmanlı Devleti Galiçya, Romanya ve Makedonya Cephesi’nde kendi sınırları dışında savaşmıştır.

    Brest-Litowsk Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Berlin Antlaşması ile Rusya'ya verdiği Kars, Ardahan ve Batum'u geri almıştır.

    Osmanlı'nın kazandığı tek cephe Çanakkale'dir.

    Başta kazanılmaya çalışılıp kaybedilen cephe Irak'tır.

    WİLSON İLKELERİ
    ABD Başkanı Wilson, gelecekte yapılacak barışın ilkelerini açıklamıştır (8 Ocak 1918).

    Buna göre:
    1. Yenen devletler, yenilen devletlerden toprak ve tazminat almayacak.
    2. Devletlerarasında gizli herhangi bir antlaşma yapılmayacak, antlaşmalar açık olarak yapılacak.
    3. Devletlerarasında eşitlik sağlanacak, uluslararası ekonomik engeller kaldırılacak.
    4. Ülkeler arasında silahlanma yarışına son verilecek.
    5. Alsace – Loraine Fransa’ya geri verilecek.
    6. İşgal edilen Rus toprakları boşaltılacak.
    7. Belçika yeniden kurulacak.turkeyarena.net
    8. Uluslararası anlaşmazlıkları barış yoluyla çözmek için Cemiyet-i Akvam (Milletler Cemiyeti) kurulacak.
    9. Boğazlar her devlete açık olacak.
    10. Türk egemenliği altında yaşayan diğer milletlere kendini yönetme hakkı verilecek.
    11. Osmanlı Devleti’nin Türk bölgelerine egemenlik hakkı verilecek.

    Not: İtilaf Devletleri, toprak elde etmek için Paris Barış Konferansı’nda manda ve himaye fikrini ortaya atmıştır.

    Not: İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri’ne ters düşmemek için Mondros Antlaşması’na 7. ve 24. maddeleri koymuşlardır.

    ATEŞKES ANTLAŞMALARI
    Rusya; Brest-Litowsk Antlaşması ile (3 Mart 1918).
    Bulgaristan Selanik Antlaşması ile (29 Eylül 1918).
    Osmanlı Devleti Mondros Ateşkes Antlaşması ile (30 Ekim 1918).
    Avusturya Villa Gusti Antlaşması ile (3 Kasım 1918).
    Almanya ise Rethondes Antlaşması ile (11 Kasım 1918) savaştan çekilmişlerdir.

    I. DÜNYA SAVAŞI’NIN SONUÇLARI
    1. Savaştan en karlı devlet İngiltere çıkmış ve Avrupa’nın en güçlü devleti olmuştur.
    2. Fransa, Almanya’nın etkisinden kurtularak ikinci güçlü devlet haline gelmiştir.
    3. İtalya, Avusturya’dan toprak almış ve Oniki Adalar’a hakim olmuştur.
    4. Rus, Alman, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı imparatorlukları yıkılmış yeni milli devletler kurulmuştur.
    5. Litvanya, Letonya, Estonya, Finlandiya, Yugoslavya, Çekoslovakya, Polonya, Macaristan, SSCB kurulan yeni devletlerdir.
    6. Avrupa’da denge boşluğu meydana gelmiştir.
    7. Yenilen devletlerde rejim değişikliği olmuştur.
    8. Dünya barışını sağlamak için merkezi Cenevre’de olan Milletler Cemiyeti kurulmuştur.
    9. Sömürgeciliğin yerini manda ve himayecilik almıştır.
    10. Sınırlar çizilirken “milliyetçilik” ilkesi dikkati alınmadığından “azınlıklar” meselesi çıkmıştır.
    11. I. Dünya Savaşı’nı bitiren antlaşmalar, II. Dünya Savaşı’nın zeminini hazırlamıştır.
     



Sayfayı Paylaş