TurkeyArena
TurkeyArena | Sayfanızı Da Tanıtın

Geri git   TurkeyArena > Lise Dersleri > Fizik > Fizik 9. Sınıf

9.Sınıf / 5.Ünite Elektirik ve Manyetizma

Fizik 9. Sınıf icinde 9.Sınıf / 5.Ünite Elektirik ve Manyetizma konusu , ELEKTRİK Elektriği anlamak için atım kavramını çok iyi anlamak gerekir.Aşağıdaki atom modellerine bakınız. Her üç resimde de dikkat ederseniz atomların ortalarında küçük bir çekirdek ve etrflarında dönen elektronlar var. atomlar ...

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 04-12-2011, 04:28 PM   #1 (permalink)
CAN
Arena Üyesi
 
CAN - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Nov 2007
Mesajlar: 939
Sponsor Bağlantılar
Standart 9.Sınıf / 5.Ünite Elektirik ve Manyetizma


Sponsor Bağlantılar


ELEKTRİK

Elektriği anlamak için atım kavramını çok iyi anlamak gerekir.Aşağıdaki atom modellerine bakınız.


Her üç resimde de dikkat ederseniz atomların ortalarında küçük bir çekirdek ve etrflarında dönen elektronlar var. atomlar kendilerine aktarıllan enerjiyi elektronları yardımıyla iletirler.atomun içinde o kadar çok boşluk varki bir futbol sahası büyüklüğünde bir atom düşünürsek çekirdek büyüklüğü sahanın ortasındaki bir futbol topu kadardır. Bu yüzden atomlara aktarılan enerji ilk önce atomların en dış yörüngelerindeki elektronlara aktarılır. ve bu elektronlar enejiyi oiğer atomlara iletirler.

İşte elektrikte de bir iletkenin bir ucuna verilen enerji iletken atomlarının dış yörüngelerindeki elektronların titreşimi ile diğer atomlara aktarılır.Böylece elektrik akımı meydana gelir.

Aşağıdaki animasyonda olduğu gibi elektronlar akmıyor sadece titreşimlerle bir birilerine enerji aktarıyorlar.Tıpkı bilardo topları gibi ama sonuçta hepsi yine yerine geri geliyor.

Elektrik akımı

Akım Yönü Sağa doğru

Resimde görüldüğü gibi elektronların hepsi yerlerinde titreşim yapıyorlar ve bu titreşim elektronların birbirilerine enerji aktarmaları şeklinde oluyor.Ama hiç biri ait olduğu atomun çekim alanını terk etmiyor.
Bu resimlerdeki deki harmonik hareketler de elektronların birbirine nasıl enerji aktardıkları hakkında sizlere fikir verecektir.Ama aşağıda akıma en yakın olduğunu düşündüğüm resim verilmiştir.

Potansyel fark soldan uygulanıyor.

Bu kadar yetmez diyorsanız bir de aşağıdaki videoyu indirip izleyiniz.Unutmayın kaydet butonuna basıp masaüstünüze atarsanız istediğiniz zaman tekrar izleyebilrsiniz.

Elektrik devresinde bir enerji farkı olması gerektiğini söylemiştik. Bu potansiyel fark olarak adlandırılır ve V harfi il gösterilir. Birimi Volt tur. Elektrik yüklerinin iletkenin kesitinden yaptığı titreşim miktarı ise onun akımıdır.ve birimi Amperdir.

Potansiyel fark ne kadar çoksa o kadar çok titreşim olacaktır.Örneğin bir sazın teline ne kadar büyük bir enerji ile vurursanız o kadar çok titreşim yapar ve ses te o kadar çok olur.

Potansiyel farkın Akıma oranı devredeki direnç kadardır.Buna Ohm yasası Denir.ve R=V/I olarak formüle edilir. Burada R direnç semboludur ve direnç birimi Ohm dir. kısaca Ω şeklinde gösterilir.

Bir örnek verelim.



Çözüm:R=V/I=24/8=3 Ω

Biraz da direnç üzerinde duralım.Direnç devredeki elemanın akıma karşı direnme ölçüsüdür. Direnç kesit alanı ile ters,uzunluğu ile doğru orantılıdır.Aşağıda direnci bir silindir gibi gösterdik.Ama direnç elemanı farklı şekilde de olabilir.



Direnç R=ρL/A şeklinde formüle edilir. burada ki ρ Ro olarak okunur ve öz direnç olarak ifade edilir.maddenin cinsine bağlıdır.

Bazı maddelir özdirençleri tabloda verilmiştir.

Özdirenç Tablosu


**Unutmayın özdirenç ne kadar küçükse madde o kadar az dirençli demektir ve bu da akımı kolay geçirir anl***** gelir.Özellikle iletkenler yapılırken öz dirençlerinin küçük olması önemlidir ki akım boşa gitmesin.Mesela bakır kablo yerine demir kullansaydık ne olurdu bir bakın tabloya. 6-7 kat daha fazla akım boşa giderdi değil mi?
Bir devredeki tüm dirençleri tek bir direnç gibi düşünmek için dirençleri toplamak gerekir.Ancak bu toplama dirençlerin bağlanma şekillerine göre yapılır.

Seri Bağlamada dirençler uç uca eklenir.ve toplam (eşdeğer direnç) bulunurken normal toplanır.


Paralel Bağlamada dirençlerin uçları akım yoluna bağlanır.


Sonra da işlemler bitince Reş ters çevirilir ve kaç olduğu bulunur.

Örnek: Yukarıdaki resimde dirençler R1=4,R2=6 ve R3=12 olsun.Burada eş değer direnci bulalım.

Çözüm:1/Reş=1/4+1/6+1/12 payda eşitleyelim. 1/Reş=3/12+2/12+1/12=6/12=1/2 olur. tam bu noktada eşitliğin iki tarafını çarpmaya göre ters çevirirsek Reş=2 Olur (1/Reş=1/2 idi ya!)

Örnek: Yukarıdaki Üreteç 6 V ise akımları Ohm yasasından bulalım

Çözüm: Ana koldan geçen I akımı I=V/R deR yerine eşdeğer direnç yazılarak bulunur. O da 2 olduğundan I=6/2=3Amper olur
Voltaj tüm paralel kollarda eşit ve ana koldaki ile aynıdır.o halde
I1=6/4=1,5 ve I2=6/6=1 ve I3=6/12=0,5 Amper olur.Görüldüğü gibi paralel kollarda akımlar farklı ve dirençler farklı ama hepsi aynı parlaklıkta yanar. Çünkü Voltajları aynı.

Lamba Parlaklığı da sık sık karşınıza çıkacak fizik problemi türlerinden olacaktır.Lamba parlaklığıvoltajı ile ilglidir.Voltaj anlattığımız potansiyel farkın adıdır ve voltmetre ile ölçülür.Voltmetre lamba uçlarına paralel bağlanarak bulunur.
Lambalar seri bağlandığında bağlı olan üreteç (pil) voltajı da bağlanan lamba kadar azalır. Bu yüzden parlaklıkları azalır.Paralel bağlandığında voltaj değişmediğinden parlaklık ta değişmez

.Aşağıdaki resmi inceleyiniz.


Dikkat ettiyseniz paralel bağlı iki lamba ve tek lamba parlaklığı aynı ama seri bağlı iki lamba parlaklığı azalmıştır.

Devreye kaç tane üreteç bağlanırsa o kadar kat voltaj artacağından parlaklık ta o kadar artacaktır.biz burada tek pil için yaptık.

Önemli Not:Devreye bağlanan lambaların direnci ne kadar artarsa parlaklığı o kadar azalır.tersi de doğrudur.Yani direnç ve parlaklık ters orantılıdır.Çünkü büyük direncin gücü az (Watt) olur. Evlerimize taktığımız lambaları düşünün.

MAGNETİZMA


Eveeeeeeet geldik magnetizmaya.burda mıknatıslardan uzun uzun bahsetmeyeceğiz.Ama aşağıdaki resimlerde görüldüğü gibi bir mıknatıs, etrafında magnetik alanı olan doğal cisimlerdir.Bu alanlar N (Kuzey-North) ve S (Güney-South) kutuplarıı arasında haşali çizgilerle çizilmiştir. Yönü hep N den S ye doğrudur.



Eğer bir halka telden akım geçirilirse de yine mıknatıs oluşur.Ama elektrik ile mıknatıs oluştuğundan elektromıknatıs olur.Eğer aşağıdaki gibi bir kurşun kalemin etrafına tel sarıp telin uçlarını bir pile bağlarsanız bir mıknatısınız olmuş olur.


Bunun tersi de doğrudur.Yani eğer bir telden akım geçerse etrafında magnetik alan oluşur.aşağıdaki gibi



Bu magnetik alan birde magnetik kuvvet oluşturur.Nasıl iki mıknatısın aynı yönleri birbirini itiyor zıt yönleri çekiyorsa aynı şekilde elektrikle mıknatısladığımız bir telin magnetik kuvvetine zıt yönde bir mıknatısın magnetik kuvvetini uygularsak teli çeker.Aynı yönlü uygularsak iter.İşte elektrik mıtırları bu prensiple yapılır.

Aşağıdaki resme bakınız.



Dikkat ederseniz mıknatısın uçları arasına bağlanan halka telden akım geçirilince bir magnetik alan oluşur.Mıknatısın doğal alanı da olduğundan dolayı bu alanlar birbirine kuvet uygular.Bu kuvvetin etkisiyle halka tel döner. Aşağıda okul laboratuarında yapabileceğiniz bir devrenin resmi var.


Şimdi de evde yapabileceğiniz bir elektrik motoru. gerekli şeyler :Büyük Pil, 1m. Bakır tel.Mıknatıs,iki büyük çengelli iğne ve elektrik bandı. Bunları aşağıdaki gibi hazırlayınız.




Bakır teli halkalar haline sarmak için pilin etrafına dolayabilirsiniz. sonra çıkarırsanız düzgün halkalarınız olur. uçlarını serbest bırakmayı unutmayın. ve aşağdaki gibi devreyi tamamlayın.




Motorunuz şekildeki gibi çok güzel çalışacaktır.Dilerseniz telun boştaki ucuna bir kağıt pervane (Rüzgar gülü) takıp yazın kişisel serinleme de kullanabilirsiniz.Başka şekillerde geliştirmenin yollarını da size bırakıyorum aşağıda ticare elektrik motorları görüyorsunuz.




Hızlı trenlerin raylarında ve trende zıt olarak uygulanan magnetik kuvvetler trenin 15 cm. yukarıdan (havadan) gitmesini ve dolayısıyla sürtünmeraylarla sürtünmemesini sağlıyor. ve bu trenler saatte 500 Km. hıza ulaşabiliyor.



Size basit gelebilecek bu bilgiler sayesinde evlerimizdeki saç kurutma makineleri,matkap,çamaşır makinelesi vantilatör pervanesi,bilgisayarınızın fanı ve daha pek çok yerde bu sistemi (Elektrik motorları) kullanırız. Yakın zamanda piyasaya sürülmesi planlanan elektrikli arabalar ise bu sistemin hayatımıza daha katabileceği pek çok şey olacağını göstermektedir.



Araçlar çevreyi kirletmiyor.atmosfere CO gazı vermiyor enazından.






Konu Balako tarafından (04-12-2011 Saat 05:31 PM ) değiştirilmiştir..
CAN isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Sponsored Links
Cevapla

Tags
elektirik ve manyetizma
LinkBacks (?)
LinkBack to this Thread: http://www.turkeyarena.net/fizik-9-sinif/52055-9sinif-5unite-elektirik-ve-manyetizma.html
Konuyu Başlatan For Type Tarih
Yandex This thread Refback 14-05-2013 07:24 PM
elektrik ve manyetizma 9.sınıf — Yandex: 46 bin sonuç bulundu This thread Refback 16-04-2013 10:40 AM
manyetizma 9. sınıf — Yandex: 72 bin sonuç bulundu This thread Refback 16-03-2013 09:01 PM
9.sınıf fizik 5.ünite — Yandex: 564 bin sonuç bulundu This thread Refback 11-03-2013 09:37 PM
9.Snf 5.nite Elektirik ve Manyetizma - TurkeyArena - Trkiye'nin Yardm Merkezi This thread Refback 04-12-2011 04:40 PM

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar son Mesaj
9.Sınıf / 6.Ünite Dalgalar CAN Fizik 9. Sınıf 0 04-12-2011 05:07 PM
9.Sınıf / 2.Ünite Enerji CAN Fizik 9. Sınıf 1 04-12-2011 02:16 PM
8.Sınıf İngilizce Kitabı 14.ünite By_X İngilizce 8. Sınıf 2 25-05-2011 10:00 PM
8.Sınıf İngilizce Kitabı 13.ünite Misafir İngilizce 8. Sınıf 5 04-05-2011 09:05 PM
Manyetizma Nedir, Manyetizma Ne Demektir, Tanımı RüzGaR Fizik 0 04-06-2008 04:09 PM


Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 09:43 AM .


Powered by: vBulletin Version 3.8.8 (Türkçe)
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.1
Türkçeye: ot-gu tarafından çevrilmiştir.
Copyright © 2007-2013 , TurkeyArena , All Rights Reserved

Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk 5651 Sayılı Kanun'un 8. Maddesine ve T.C.K' nın 125. Maddesine göre yazan kullanıcılara aittir, yine de sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız iletişim linki vasıtası ile bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede gerekli işlemler yapılacaktır.

Enable Top Statistics