TurkeyArena
TurkeyArena | Sayfanızı Da Tanıtın

Geri git   TurkeyArena > Lise Dersleri > Coğrafya

Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri

Coğrafya icinde Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri konusu , Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri PARALEL DAİRELER Ekvator’a ve birbirine paralel uzandığı kabul edilen çizgilerdir. Paralel Dairelerin Özellikleri: Paralellerin başlangıcı Ekvator’dur ve en büyük paraleldir. Yeri doğaldır. Bir paralel üzerinde bulunan ...

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 04-03-2008, 02:15 PM   #1 (permalink)
Super Moderator
 
RüzGaR - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Aug 2007
Yaş: 24
Mesajlar: 13.466
Sponsor Bağlantılar
Standart Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri


Sponsor Bağlantılar


Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri
PARALEL DAİRELER
Ekvator’a ve birbirine paralel uzandığı kabul edilen çizgilerdir.

Paralel Dairelerin Özellikleri:
  • Paralellerin başlangıcı Ekvator’dur ve en büyük paraleldir. Yeri doğaldır.
  • Bir paralel üzerinde bulunan bütün noktaların Ekvator ve kutup noktalarına uzaklıkları eşittir.
  • Aralarındaki uzaklık 111’er km’dir.
  • Merkezden alınan 1˚ lik açı farkı karşılığında çizilirler.
  • Enlemlerin belirlenmesinde yardımcı vasıta olarak kullanılırlar.
  • Paralellerin derece değerleri, Ekvator’dan kutuplara doğru büyür.
  • Çevre uzunlukları Ekvator’dan kutuplara doğru kısalır ve kutuplarda nokta şeklini alır. Bu nedenle, aralarındaki alanlar da kutuplara yaklaştıkça küçülür.
  • Paralel daireler meridyenlere diktir.
ÖRNEK:Aynı meridyen üzerinde bulunan X ve Y noktaları arasındaki uzaklık 6438 km’dir.
X noktası Ekvator üzerinde olduğuna göre, Y noktası hangi paralel dairesi üzerinde yer alır.

26 b) 32 c) 44 d)58 e) 65

ÇÖZÜM: Y’nin hangi paralel üzerinde olduğunu bulmak için 6438 km’lik uzaklık 111 km’ye bölünür (6438:111) ve 58˚ bulunur.

Ekvator, dünyayı iki eşit parçaya ayırdığı kabul edilen çizgiye denir. Başka deyişle Kuzey ve Güney kutup noktalarına eşit uzaklıkta olan noktaların birleştirilmesiyle elde edilen çizgidir.

Ekvator’un Özellikleri
  • En uzun paralel dairedir.
  • Paralel dairelerin başlangıcıdır. (0˚ Paraleli dünyayı kuzey ve güney olmak üzere iki yarı küreye ayırır.)(turkeyarena.com)
  • Güneş ışınlarını 21 Mart ve 23 Eylül’de dik alır.
  • Çizgisel hızın en fazla, yerçekiminin en az olduğu yerdir.
  • Üzerinde gece ve gündüz süreleri her zaman eşittir.
MERİDYENLER
Yer’in merkezinden alınan 1˚ lik açı farkıyla çizilen ve bir kutuptan diğer kutup noktasına (Yer’in dışından) uzandığı kabul edilen çizgilerdir.

Meridyenlerin Özellikleri
  • Meridyenler arasında 1˚ lik açı farkı vardır.
  • Her meridyen yarım çember şeklindedir.
  • 360 adet meridyen yayı bulunur.
  • Meridyenlerin başlangıcı İngiltere’nin Greenwich rasathanesinden geçer (0˚ meridyeni). Bu meridyene baş meridyen denir. Yeri doğal değildir.
  • Başlangıç meridyeninin doğusundaki meridyenlere doğu meridyenleri, batısındaki meridyenlere batı meridyenleri denir.turkeyarena.com
  • Meridyenlerin derece değerleri 0˚ meridyeninden doğu ve batıya doğru gidildikçe büyür.
  • Bir paralel üzerindeki bütün meridyen aralıkları birbirine eşittir.
  • Meridyenler arasındaki uzaklık sadece Ekvator üzerinde 111 km’dir. Bu uzaklık kutuplara doğru azalır ve bütün meridyenler kutuplarda birleşir. (Meridyenlerin bu özelliği Yer’in Geoid şeklinde olmasının sonucudur.)
  • Her meridyenin tam karşısındaki meridyene anti meridyen denir. Örneğin 0˚ meridyeninin antimeridyeni 180˚ meridyenidir.
  • 180˚ meridyeni tarih değiştirme çizgisidir.
  • Meridyenler boylamların ve saatlerin (zamanın) belirlenmesinde kullanırı.
  • Meridyenler arasındaki zaman farkı 4’er dakikadır.
  • Paralelleri dik kesen meridyenlerin uzunlukları birbirine eşittir.
  • Aynı meridyen üzerindeki yerlerde yerel saat de aynıdır.
  • Aynı meridyen üzerindeki yerlerde, Güneş 21 Mart ve 23 Eylül’de aynı anda doğar ve aynı anda batar.turkeyarena.com Diğer tarihlerde ise yerel saatler aynı kalırken Güneş’in doğuş ve batış saatleri değişir. Bunun nedeni eksen eğikliğidir.
ÖRNEK: Dünya üzerinde olduğu varsayılan 360 meridyen yayı, başlangıç meridyeninden başlayarak 180’i doğuda, 180’i batıda olmak üzere ayrılmış, 180˚ meridyeni aynı zamanda tarih değiştirme çizgisi olarak kabul edilmiştir.
Yalnızca bu bilgilere dayanarak yerel saati başlangıç meridyeninden 50 dakika ileri olan bir nokta için;
  1. Dünya’nın bu noktadaki dönüş hızı
  2. Ekvator’a olan uzaklığı
  3. Tarih değiştirme çizgisine göre zaman farkı
  4. Başlangıç meridyenine olan uzaklığı
Bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir?(2001)


ÇÖZÜM: Yerel saati başlangıç meridyeninden 50 dk ileri olan yer (50:4’ten) 12˚30’ doğu meridyeni üzerindedir.

Sadece meridyen derecesi bilinen bir yerin çizgisel hızı, Ekvator’a uzaklığı ve başlangıç meridyenine uzaklığı bilinemez.turkeyarena.com Çünkü bunları tesbit edebilmek için o yerin enlem derecesi bilinmelidir.

O halde, meridyenden faydalanılarak bir yerin sadece tarih değiştirme çizgisiyle arasındaki zaman farkı tesbit edilebilir.

Doğru Seçenek Yalnız III

ENLEM
Yeryüzündeki herhangi bir noktanın ekvator’a uzaklığının merkezdeki açı cinsinden değerine enlem denir.

Ekvator’a yakın (0˚ - 30˚ enlemleri arası) enlemlere alçak enlemler, kutuplara yakın enlemlere de (60˚ - 90˚ enlemleri arası) yüksek enlemler denir. 30˚ - 60˚ enlemleri arasına ise, orta enlemler denir.

Enlemin Etkileri
  • Dünya’nın dönüş hızı (çizgisel hız) enlemlere bağlı olarak değişir. Kutuplara gidildikçe dönüş hızı azalır.
  • Atmosferin kalınlığı enleme göre değişir.
  • Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe yerçekimi artar.
  • Gece-gündüzlerin uzama ve kısalma süreleri enlemlere göre değişir. Kutuplara yakın enlemlerde gündüz ve geceler daha çok uzayıp kısalır. Aynı enlem üzerindeki bütün noktalarda gündüz süreleri her zaman birbirine eşittir.
  • Enlemleri aynı olan bütün noktalar Ekvator’a eşit uzalkıltadır.
  • Güneş ışınlarının düşme açısı, sıcaklıkler ve iklim özellikleri enlemlere göre değişir.
Buna bağlı olarak,
  1. Bitki örtüsü
  2. Tarım ürünleri
  3. Toprak yapısı
  4. Hayvan türleri
  5. Akarsu rejimleri
  6. Buzul alt sınırı ile orman, tarım ve yerleşme üst sınırları enleme göre değişir.
  • Yerleşme özellikleri ve yaşam biçimleri enlemlere göre değişir.
  • Sıcaklık, ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe azalır.
  • Kuzey Yarımküre’de güneyden, Güney Yarımküre’de ise kuzeyden esen rüzgarlar sıcaklığı artırır.
  • Deniz ve okyanusların sıcakluk ve tuzluluğu kutuplara gidildikçe azalır.
  • Cisimlerin gölge uzunluğu kutuplara gidildikçe artar.
ÖRNEK: Kırkıncı paralel üzerindeki bir noktanın hangi yarımkürede yer aldığı aşağıdakilerin hangisine bakılarak saptanamaz?
  1. Gece-gündüz süresinin eşit olduğu güne
  2. Gündüz süresinin uzamaya başladığı güne
  3. Gölge boyunun en kısa olduğu aya
  4. Sıcaklık ortalamasının en düşük olduğu aya
  5. Cisimlerin öğle saatindeki gölgesinin yönüne
(2001)

ÇÖZÜM: Gece-gündüz eşitliği yaşanan günler bütün merkezler için aynıdır (21 Mart ve 23 Eylül).

Buna göre, paralellere göre farklılık göstermeyen bir özelliğe bakılarak hangi yarımkürede olduğu bulunamaz.

Doğru Seçenek A

Enlemin etkileri Dünya’nın şeklinin yuvarlak olmasından kaynaklanır. Bu nedenle üniversite sınav sorularında “enlem” cevabı verilmesi gerekirken, “Yer’in şekli” cevabının verilmesi sizleri yanıltmamalıdır.

BOYLAM
Bir noktanın başlangıç meridyenine uzaklığının merkezdeki açı cinsinden değerine boylam denir.

Boylamın Etkileri
Boylamın sadece zaman kavr***** (yerel saatlere) etkisi vardır. Başka deyişle boylamları aynı olan noktaların yerel saatleri de her zaman aynı olur.

Yeryüzündeki harhangi bir noktanın derece, dakika ve saniye cinsinden enlem ve boylamla belirlenmesi mümkündür. Ancak yeryüzündeki tüm noktalardan paralel ve meridyenler geçmez. Paralellerle enlemler, meridyenlerle de boylamlar arasındaki fark esas itibariyle bununla ilgilidir.




RüzGaR isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Sponsored Links
Alt 30-03-2009, 02:29 PM   #2 (permalink)
Arena Üyesi
 
Üyelik tarihi: Mar 2009
Mesajlar: 1.617
Standart

teşekkürler çok güzel anlatılmış
SeçiL isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 10-01-2011, 11:49 PM   #3 (permalink)
Aktif Üye
 
Üyelik tarihi: Oct 2010
Mesajlar: 105
Standart

saol kardeş
stormahmet isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Alt 19-10-2011, 09:36 AM   #4 (permalink)
Misafir
Guest
 
Mesajlar: n/a
Thumbs up saol

saol kardeş çok işime yaradı
  Alıntı ile Cevapla
Alt 02-11-2011, 10:33 PM   #5 (permalink)
zuzu .d
Guest
 
Mesajlar: n/a
Standart

mutluyuz çok teşekkürler
  Alıntı ile Cevapla
Cevapla

Tags
paralel meridyen ozellikleri
LinkBacks (?)
LinkBack to this Thread: http://www.turkeyarena.net/cografya/10976-paralel-ve-meridyenlerin-ozellikleri.html
Konuyu Başlatan For Type Tarih
meridyenlerin özellikleri — Yandex: 280 bin sonuç bulundu This thread Refback 16-02-2013 12:52 PM
paralel ve meridyenler — Yandex: 238 bin sonuç bulundu This thread Refback 29-01-2013 01:50 PM

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar son Mesaj
Paralel Kenarın Özellikleri RüzGaR Geometri 1 10-03-2013 03:30 PM
Dirençlerin Paralel Bağlanması RüzGaR Fizik 0 04-10-2012 08:45 PM
Avrupa kıtasının paralel ve meridyenleri ZeyNeP Ülkeler 0 16-08-2012 11:48 PM
Dirençlerin Seri ve Paralel Bağlanması RüzGaR Fizik 0 04-11-2010 08:23 PM
Dalgalar Neden Paralel? RüzGaR Çöp Kutusu 0 11-10-2007 05:14 PM


Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 01:22 AM .


Powered by: vBulletin Version 3.8.8 (Türkçe)
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.1
Türkçeye: ot-gu tarafından çevrilmiştir.
Copyright © 2007-2013 , TurkeyArena , All Rights Reserved

Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk 5651 Sayılı Kanun'un 8. Maddesine ve T.C.K' nın 125. Maddesine göre yazan kullanıcılara aittir, yine de sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız iletişim linki vasıtası ile bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede gerekli işlemler yapılacaktır.

Enable Top Statistics