TurkeyArena

Geri git   TurkeyArena > Lise Dersleri > Coğrafya > Coğrafya 11. Sınıf

11.Sınıf Coğrafya / 1. Dönem Ders Notları

Coğrafya 11. Sınıf icinde 11.Sınıf Coğrafya / 1. Dönem Ders Notları konusu , Doğal Sistemler Biyoçeşitlilik: Bir bölgedeki türlerin, genlerin, ekosistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu çeşitliliğe biyoçeşitlilik denir. Biyosfer: Hava, su, toprak ve canlılardan oluşan yaşam alanına biyosfer denir. Ekosistem: Canlı ve cansız ...

Cevapla
 
LinkBack Seçenekler Stil
Alt 16-10-2011, 10:25 PM   #1 (permalink)
Vip Üye
 
Balako - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
 
Üyelik tarihi: Sep 2011
Nerden: İstanbul
Yaş: 19
Mesajlar: 936
Sponsor Bağlantılar
Standart 11.Sınıf Coğrafya / 1. Dönem Ders Notları


Sponsor Bağlantılar


Doğal Sistemler

Biyoçeşitlilik: Bir bölgedeki türlerin, genlerin, ekosistemlerin ve ekolojik olayların oluşturduğu çeşitliliğe biyoçeşitlilik denir.

Biyosfer: Hava, su, toprak ve canlılardan oluşan yaşam alanına biyosfer denir.

Ekosistem: Canlı ve cansız varlıkların aralarındaki karşılıklı bağlarla oluşturdukları sisteme ekosistem denir.

Habitat: Bir organizmanın devamlı olarak yaşadığı yada ısrarla bulunduğu yerdir. Habitat, bir okyanus kadar büyük olabileceği gibi çürümüş bir odun kütüğünün altı veya bir karıncanın bağırsağı kadar küçükte olabilir. Birden fazla bitki ve hayvan türü aynı habitatta yaşayabilir.

Ekolojik Niş: Bir canlının habitat veya ekosistem içerisindeki aralarındaki rekabeti azaltmak için benimsedikleri davranış, besleniş ve yaşayış şeklidir.

Ekoloji: Canlılar ile çevreleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bilim dalına denir.

Biyolojik Çeşitliliği Etkileyen Faktörler

Doğal Faktörler:

1-) İklim: Bir bölgede yetişen bitki örtüsü ve o bölgede yaşayan hayvan toplulukları bölgenin iklim koşullarına bağlıdır. İklim daha çok sıcaklık ve yağış etmenleriyle biyoçeşitliliği etkiler.

Sıcaklık: Sıcaklığın gerek bölgelere, gerekse mevsimlere göre değişmesi önemli biyolojik sonuçlar ortaya koyar. Canlılık faaliyetlerini 0-50°C arasında devam ettiren canlılar alabildiği gibi +100°C devam ettirebilen canlılarda bulunmaktadır. Bitki yaşamı için en elverişli sıcaklık derecesine optimum sıcaklık denir.

Yağış: Dünyadaki bütüm yaşam olayları suya bağlı olarak gerçekleşir. Ayrıca su organik maddelerin yapılmasını sağlayan fotosentez olayı içinde gereklidir. Her bitkinin yetişmesi için değişik miktarda suya ihtiyacı vardır. Bitkinin ihtiyaç duyduğu su miktarından daha az yağış alan yerlerde bitki yetişmez. Yağış miktarını 200 mm'nin altına düştüğü yerler kurak alanlar olarak ifade edilir. Bu bölgelerde bitki örtüsü çok cılızdır. Sadece şiddetli kuraklığa uyum sağlayabilen bazı bitkiler yetişebilmektedir. Bunun yanında yıl boyunca bol suya gereksinim duyan bitkilerde vardır.

Bitkilerin Su İhtiyaçlarına Göre Sınıflandırılması

• Higrofitler: Çok miktarda suya ihtiyaç duyan bitkiler > Ekvatoral Bölge
• Mezofitler: Ne az ne de çok suya ihtiyaç duyan bitkiler > Ilıman Kuşak
• Kserofitler: Az miktarda suya ihtiyaç duyan bitkiler > Çöller
• Hidrofitler: Suda yaşayan bitkiler > Nilüfer

2-) Yer Şekilleri: Yer şekilleri biyoçeşitlilik üzerinde yükselti, eğim, bakı ve kara ve denizleri dağılışı etmenleriyle etkiler.

Yükselti: Deniz seviyesinden yükseldikçe sıcaklık, basınç ve nem azalır. Buda bitkiler üzerinde iklim koşullarını etkilediği için dolaylı bir etkiye sahiptir. Yani yerden yükseldikçe biyoçeşitlilik azalır.

Eğim: Arazinin diklik derecesini ifade eder. Buda güneş ışınlarının toprak, bitki ve hayvanlar üzerine gelme açısını etkileyen bir faktördür. Yani eğim, sıcaklığı etkilemesi yönünden ekolojik bir önem taşımaktadır. Eğimin fazla olduğu yerlerde güneş ışınlarının geliş açısı daha büyüktür. Eğimin az olduğu yerlerde güneş ışınlarının geliş açısı daha küçüktür.

Bakı: Bir ortamın rüzgardan etkilenme ve güneş ışınlarından faydalanma oranını belirleyen, hem ışık hem de sıcaklık üzerinde etkili olan bir faktördür.

Kara ve Denizlerin Dağılışı: Karalar için okyanuslar, okyanuslar için karalar birbirleri için sınırlayıcıdırlar.

Toprak ve Biyoçeşitlilik: Bitkiler kök sistemleriyle toprağa bağlıdırlar ve gereksinim duydukları mineral ve suyu topraktan alırlar. Toğrağın geçirimsiz ve kil oranının fazla olduğu yerlerde ağaç türü bitkiler gelişmemekte, daha çok köklerin yüzeye yakın ot türleri yetişmektedir. Toprağın geçirimli olduğu yerlerde hava ve su hareketine olanak sağladığı için ağaç yetişmesine daha elverişlidir. Topraktaki tuz ve kireç oranının fazla olması bitki çeşitliliğini olumsuz etkilemektedir. Ayrıca toprak kalınlığında fazla olduğu yerlerde bitkiler, kalınlığın az olduğu yerlere göre daha uygun yaşam koşulları bulmaktadır.

Paleocoğrafya Faktörleri: Yerkürenin ilk oluştuğu dönemden günümüze kadar geçirdiği tüm coğrafi değişimleri inceleyen bir bilimdir.

Kıtaların Kayması: Yeryüzünde tek büyük kara parçası olan pangeadan görünümünü alana kadar geçen süre boyunca kara ve denizlerin dağılışlarında büyük değişiklikler meydana gelmiştir. Kıtaların yaklaşması yada uzaklaşması bitki ve hayvanların göç yollarının değişmesinin daha önce bir arada bulunmayan türlerin birbirleriyle karşılaşarak etkileşimlerine neden olur.

İklim Değişiklikleri: Bazı türlerin yok olmasından dolayı çevreye uyum sağlamasında veya göç etmesinde önemli bir etmendir. İklim değişikliğine bağlı olarak deniz seviyesinde meydana gelen değişimler kıyılarda yaşayan bazı türlerin kitlesel olarak yok olmasına neden olmuştur. Buzul çağlarından buzulların kapladığı alanlar genişlediği için kara hayvanlarının yeryüzünde yayılış alanları daralmıştır.

Ekosistemlerin İşleyişi

Ekosistem: Canlıların kendi aralarındaki karşılıklı ilişkilerin ve fiziki faktörlerin etkisi ile meydana gelen ekolojik ortam bir kompleks oluşturur. Buna ekosistem denir.

Büyük, küçük tüm ekosistemler şu temel öğelerden oluşur:

1-) Biyotik Öğeler (Canlı Öğeler):

• Üreticiler
• Tüketiciler
• Ayrıştırıcılar

2-) Abiyotik Öğeler (Cansız Öğeler)

• İnorganik Maddeler
• Organik Maddeler
• Fiziksel Koşullar

Ekosistemlerin Özellikleri:

• Ekosistemler dinamizm içindedirler. Ekosistemlerin dinamiğini doğum, gelişim, ölüm ve ayrışma olaylarıyla madde ve enerji akımı simgeler.
• Ekosistemleri oluşturan 4 unsur vardır. Bunlar cansız varlıklar, üretici organizmalar, tüketici organizmalar ve ayrıştırıcılardır.
• Ekosistemlerin sınırları doğada sabit değildir. Bir okyanus kadar büyük olabilecekleri gibi bir evin bahçeside ekosistem oluşturabilir.
• Ekosistemler zamanla değişir.

Ekosistemler ikiye ayrılır.

a) Sulara ait Ekosistemler: Sulardaki yaşam ortamlarına ait ekosistemlerdir. Tatlı su, tuzlu su, akarsu ve göl ekosistemleri gibi.

b) Karasal Ekosistemler: Karasal alanlardaki yaşam ortamlarına ait üniteleri kapsar. Bunlarda kendi aralarında biyom denilen alt birimlere ayrılmaktadır.

Ekosistemlerin İşleyişi

Her ekosistemin hammadde varlığı bellidir ve kullanıldığı oranda yerine konmadığı takdirde tükenmeye mahkumdur. Ekosistemin varlığının temeli olan madde ve enerji dolaşımı ve onun sonucu olan yenilenme hava, toprak, su ve üretici organizmalar arasındaki besin ve enerjinin meydana gelmesi bunların tüketiciler tarafından kullanılması, artıkların organik çürüntüleri belirli yollarla ortama geri iade edilmesi ekosistemlerin işleyişi anl***** gelir.

Besin Zinciri: Dünyada besin üretmek için her türlü madde (su, oksijen, azot vb.) bulunur. Bu maddelerin canlılar tarafından kullanılabilmesi için organik besinlere (karbonhidrat, protein, vitamin) dönüştürülmesi gerekir.

Bitkiler algler ve bazı bakteriler fotosentez yoluyla inorganik maddelere organik besinlere dönüştürebilen canlılardır. Bu dönüşümün gerçekleşmesi için güneş enerjisine ihtiyaç duyulur. Güneşten gelen enerji fotosentez yapan canlıların ürettikleri besinlerde depolar. Daha sonra bu enerji birincil tüketicilere (otçul), daha sonra ikincil tüketicilere (otçul ile beslenen etçiller), daha sonra üçüncül tüketicilere (etçillerle beslenen etçiller) ve en sonunda ayrıştırıcılara (mantarlar ve bakteriler gibi) aktarılır.

Enerji Akışı: Canlılar tüm yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar. Ekosistemlerdeki enerji akışı güneşten gelerek üreticiler, tüketiciler, etçil tüketiciler ve ayrıştırıcılara doğru tek yönlüdür. Canlılar tarafından kullanılan enerjinin bir kısmı çevreye ısı olarak yayılır.

Madde Döngüleri

Hangi boyutta olursa olsun bir ekosistemin dengesinin koruyabilmesi ve varlığını devam ettirebilmesi için madde döngüsü ve besin zinciri ile tüketilen maddelerin yeniden üretimi için tekrar ekosisteme iade edilmesi gerekir. Çünkü her ekosistemin hammadde varlığı bellidir ve kullandığı oranda yerine konmadığı takdirde tükenmeye mahkumdur. Madde döngüsünün tükenmeyen tek unsuru besin zincirinin motoru olan güneş enerjisidir.

1-) Karbon Döngüsü: Karbonun yeryüzünde Litosfer, Hidrosfer, Atmosfer ve Biyosfer olmak üzere 4 büyük kaynağı vardır. Atmosfer'de karbondioksit (CO2) halinde, Hidrosfer'de karbondioksit ve bikarbonat halinde, Litosfer'de kömür, doğalgaz, petrol ve kireç taşı halinde, Biyosfer'de ise karbon olarak bulunur.

Hayvanların ve bitkilerin solunumları sonucunda Atmosfer'e karbonhidrat verilir. Atmosfer'e geçen karbonhidrat fotosentez işlevinde kullanılır. Atmosfer ve Litosfer'in kendi içlerinde ve aralarındaki CO2 dengesi insanların çeşitli faaliyetleri sonucunda bozulmaktadır. Örneğin, taş kömürü ve linyitin kullanılması sonucunda Atmosfer'deki CO2 dengesi değişmektedir.

Karbondioksit Tüketimi:

• Kara ve deniz bitkileri tarafından fotosentez olayında kullanılır.
• Deniz hayvanlarının kabuk oluşumunda kullanılır.
• Deniz hayvanlarının ve bitkilerinin ölümü ile dibe çöker ve karbonatlı kayaçlar halinde depo edilmesi sırasında kullanılır.
• Ölen canlıların bünyesindeki karbon, zamanla basıncın etkisiyle petrol ve kömür gibi fosil yakıtlara dönüşür.

Karbondioksit Üretimi:

• Canlıların solunumu ile doğaya döner.
• Ölen canlıların çürümesi ve orman yangınları sonucu doğaya döner.
• Karbonatlı kayaçların fiziksel ve kimyasal yollarla ayrışması sonucunda havaya yayılır.
• Suyun hava ile temas yaptığı yüzeyde karbon alışverişi gerçekleşir. Burada karbondioksit akışı su yüzeyinden Atmosfer'e, Atmosfer'den suya doğru 2 yönde gerçekleşir.

2-) Oksijen Döngüsü: Doğada oksijen, Atmosfer'in %21'ini meydana getirir. Doğada oksijen, atomik oksijen (O), moleküler oksijen (O2), ozon (O3) şeklinde bulunur. Oksijen solunum için gereklidir. Ayrıca kömür, doğalgaz ve odun gibi maddelerin yanması sırasında büyük ölçüde tüketilir. Atmosfer'e oksijen sağlayan kaynaklardan birisi klorofilli bitkilerin fotosentez süreci sırasında meydana gelen oksijendir. Ayrıca Atmosfer'in yüksek seviyelerinde suyun fotolizi (suyun hidrojen ve oksijen iyonlarına ayrılması) sırasında oksijen meydana gelir. Atmosfer'in içerdiği oksijen miktarında bugüne kadar önemli bir değişiklik olmamıştır. Yani tüketilere eşit miktarda Atmosfer'e iade edildiği ve bu nedenle döngüsünün denk kapandığı anlaşılmaktadır.

3-) Azot Döngüsü: Azotlu maddeler organizmalar için son derece önemlidir. Bu maddelerin esas kaynağı atmosferin %78 oranda içerdiği moleküler azot gazı meydana getirir. Fakat bunun organizmalar tarafından kullanılabilmesi ancak bazı süreçler geçirerek nitrit ve nitratlar haline dönüşmesi sayesinde mümkün olmaktadır. Atmosferde özellikle elektrik deşarjlar sırasında meydana gelen enerji sayesinde azot, oksijen ile birleşerek nitrit ve nitratlara dönüşür ve yağışla toprağa girerek bitkiler tarafından kullanılır. Fakat azotun büyük ölçüde dönüşümü topraktaki bazı bakteriler tarafından gerçekleştirilir. Bu bakterilerin bir kısmı azotu oksijen ile birleştirerek nitrit ve nitratların oluşumunu sağlar. Bir kısmı da azotu amonyağa dönüştürür. Bazıları ise organik maddeleri parçalayarak bunları organizmaların azot bileşiklerine çevirirler. Yani tekrar azot haline getirerek atmosfere kazandırılmasını sağlarlar.

4-) Fosfor Döngüsü: Doğadaki fosforun kaynağını yer kabuğundaki fosfatlı kayalar, sular ve canlılar oluşturur. Fosfor doğada azota göre daha az bulunur. Ayrıca atmosferde bulunmaz. Bu nedenle yer kabuğundan veya canlılardan itibaren dolaşıma girer. Dolaşımın temelini karalardan denizlere ve yeniden karalara taşınması oluşturur. Kayalarda sularda veya kemik, diş ve deniz kabuklar gibi organizma artıkların da bulunan ve suda erimeyen fosfat bileşikleri kemosentez yapan mikroorganizmaların etkinliği ile açığa çıkan nitrik asit ile suda çözülür, fosfat tuzları haline gelir. Bitkiler tarafından kullanılan fosfat tuzları besin zinciri yoluyla diğer canlıların bünyesine geçer.






Konu Balako tarafından (06-03-2012 Saat 10:24 PM ) değiştirilmiştir..
Balako isimli Üye şimdilik offline konumundadır   Alıntı ile Cevapla
Sponsored Links
Cevapla

Tags
coğrafya ders notları
LinkBacks (?)
LinkBack to this Thread: http://www.turkeyarena.net/cografya-11-sinif/50880-11sinif-cografya-1-donem-ders-notlari.html
Konuyu Başlatan For Type Tarih
Yandex This thread Refback 22-09-2013 02:04 PM

Benzer Konular
Konu Konuyu Başlatan Forum Cevaplar son Mesaj
11. Sınıf 2. Dönem Dil Ve Anlatım Ders Notları Balako Dil ve Anlatım 11. Sınıf 8 16-05-2014 12:06 PM
11. Sınıf 2. Dönem Türk Edebiyatı Ders Notları Balako Edebiyat 11. Sınıf 9 26-04-2012 08:51 PM
11.Sınıf Coğrafya / 2. Dönem Ders Notları Balako Coğrafya 11. Sınıf 5 23-04-2012 09:56 PM
11. Sınıf 1. Dönem Dil ve Anlatım Ders Notları Balako Dil ve Anlatım 11. Sınıf 3 07-01-2012 02:23 PM
11. Sınıf 1. Dönem Türk Edebiyatı Ders Notları Balako Edebiyat 11. Sınıf 3 18-12-2011 10:20 PM


Seçenekler
Stil

Yetkileriniz
You may not post new threads
You may post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is Açık
Smileler Açık
[IMG] Kodları Açık
HTML-KodlarıKapalı
Trackbacks are Açık
Pingbacks are Açık
Refbacks are Açık



Bütün Zaman Ayarları WEZ +3 olarak düzenlenmiştir. Şu Anki Saat: 04:28 PM .


Powered by: vBulletin Version 3.8.8 (Türkçe)
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.
Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.1
Türkçeye: ot-gu tarafından çevrilmiştir.
Copyright © 2007-2013 , TurkeyArena , All Rights Reserved

Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk 5651 Sayılı Kanun'un 8. Maddesine ve T.C.K' nın 125. Maddesine göre yazan kullanıcılara aittir, yine de sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız iletişim linki vasıtası ile bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede gerekli işlemler yapılacaktır.

Enable Top Statistics